Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan haksız fiil tazminat davasında kusur oranları, maluliyet tespiti ve aktüerya raporuna yönelik istinaf incelemesi.
Özet: Bu istinaf kararı, bir trafik kazası sonucu yaralanan davacıların, karşı aracın sigorta şirketinden haksız fiil kaynaklı sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı gideri tazminatı taleplerini ve davalının bu taleplere ilişkin sorumluluk, kusur oranı ve hesaplama yöntemlerine yönelik itirazlarını değerlendirmektedir; ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı ile davacılardan birinin %60 kusurlu bulunarak tazminatının düşürülmesi ve diğerine sürekli iş göremezlik tazminatı verilmesi üzerine, davacılar kusur ve maluliyet raporlarına, davalı ise sorumluluk ve başvuruya itiraz ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

T.C.
G A Z İ A N T E PB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ3. H U K U K D A İ R E S İ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IEsas No : ..Karar No : ..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : Gaziantep 1. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ :..NUMARASI :..DAVACILAR : 1-... - (...) VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININTARİHİ : ..YAZIM TARİHİ : .. Taraf vekilleri tarafından süresinde verilen dilekçeler ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf başvuru şartları yönünden ön inceleme yapılıp, üye hakimin inceleme raporu ve açıklamaları dinlendikten sonra, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. tarihinde, davalı ... şirketince .. Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortalı olan .. plakalı aracın, müvekkili ...'ın kullandığı ve ...'ın yolcu olduğu .. plakalı araca çarpması sonucu müvekkillerinin yaralandığını, arabuluculuk başvurusundan sonuç alınamadığını, bu nedenlerle davacı ... için .. TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, .. TL bakıcı gideri, davacı ... için . TL sürekli iş göremezlik tazminatı, . TL bakıcı gideri olmak üzere toplam .. TL tazminatının başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, .. tarihli dilekçe ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için geçici iş göremezlik tazminatını .. TL, geçici bakıcı gideri talebini .. TL, davacı ... için kalıcı maluliyet tazminatını .. TL, geçici bakıcı giderini .. TL olarak artırmıştır.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kusur oranı tespitinin hem .. Trafik İhtisas Dairesi, hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek uzmanlar tarafından yapılması gerektiğini, tazminat hesaplamasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin uygulanarak yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, avans faizi taleplerinin reddi gerektiğini, müvekkili şirketin poliçe dahilinde başvuranın geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece yapılan yargılama sonunda; "... davanın, haksız fiilden kaynaklı tazminat davası olduğu, davacının, dava açılmadan önce davalı ... şirketine başvuru yaptığı, .. tarihli kaza nedeni ile alınan kusur raporu ile davacı ...'ın %60, davalıya sigortalı araç sürücünün ise %40 oranında kusuru bulunduğunun belirlendiği, davacı ... bakımından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmeleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanan raporun hüküm kurmak için elverişli olduğu, davacı ... için Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca belirlenen maluliyet durumu dikkate alınarak düzenlenen aktüerya raporları uyarınca davanın kısmen kabulü ile, ... yönünden .. TL geçici iş göremezlik tazminatı ve .. TL bakıcı gideri olmak üzere toplam .. TL maddi tazminatın .. tarihinden itibaren isleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, davalı ... yönünden ..TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve .. TL bakıcı gideri olmak üzere toplam .. TL maddi tazminatın .. tarihinden itibaren isleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine..." karar verilmiştir. IV. İSTİNAFA.İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.B.İstinaf Sebepleri1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur raporunu kabul etmediklerini, hükme esas teşkil edilen kusur bilirkişi raporunun hüküm vermeye elverişli olmadığını, müvekkilinin kaza sebebiyle sakat kaldığını, davacıların kalıcı maluliyet oranına ilişkin ilgili yönetmelik hükümlerine göre maluliyet raporunun oluşturulmadığını, aktüer raporun hatalı olduğunu, . . lehine hesaplanan toplam tazminattan.. kusur tazminat indirimi yapılarak müvekkili lehine hükmedilen tazminatın hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, trafik tespit tutanağı, soruşturma dosyası ve bilirkişi raporunda araçta yolcu olarak müvekkiline herhangi bir kusur atfedilmediğini, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete davacılar tarafından usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davacıların müterafik kusurunun var olup olmadığının araştırılmadığını, müterafik kusur durumunun re'sen araştırılarak tespiti halinde hesaplanacak tazminattan en az %20 oranında tenzilat yapılması gerektiğini, .. tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni genel şartlar gereği hesaplamada %1,65 iskonto oranının esas alınması gerektiğini, dosya kapsamında tanzim edilen kusur bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, dosyada .. veya .. trafik kürsüsünden rapor alınarak kusur durumunun netleştirilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin poliçe dahilinde davacıların geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Değerlendirme ve Sonuç1. Dava, davalı ... şirketi tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan ve malul kalan davacı sürücü için sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve davacı yolcu için sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir. 2. Davacının, davadan önce davalı ... şirketine KTK'nın 97.maddesi gereğince tazminat hesabı için makul bir sürede hazırlanabilecek belgelerle yapılmış yazılı bir başvurusu bulunmakta olup, davalı tarafından Genel Şartlar Ek-6'da belirtilen eksik belgelerle ilgili davacıya bir bildirimde bulunulmadığından ve ilgili belge eksikliği dava aşamasında tamamlanabileceğinden, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğine ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.3. Dosya kapsamında davacıların kazada müterafık kusurlarına dair delil olmadığından müterafık kusur indirimi yapılması talebinin reddinde isabetsizlik bulunmamaktadır. 4. Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesinde, bedensel zarar kapsamına giren zarar türleri örnekseme yoluyla sayılmış olup, KTK'nın 98. maddesine göre .. sorumlu olduğu sağlık hizmeti giderleri, trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarında yapılan tıbbi tedaviye ilişkin sağlık hizmet bedellerinden ibarettir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre geçici işgöremezlik (sakatlanma klozu), .. sorumluluğunda olmayan (belgesiz) iyileşme giderleri ve bakıcı gideri (tedavi giderleri klozu) anılan kanun hükümleri kapsamında tazmini gereken zararlardan olup, hüküm altına alınmasında isabetsizlik yoktur. 5. Davaya konu kazanın oluşumunda davalı tarafından sigortalanan araç sürücünün 2918 sayılı yasanın 47/1-c maddesinin ihlal ederek kendisine fasılalı kırmızı ışık yanarken ve 52/1-a maddesi uyarınca kavşakta hızını ayarlamaması nedeniyle %40 oranında kusurlu olduğu, davacının ise DUR levhasına rağmen durmayarak ve yine kendisine fasılalı kırmızı ışık yanmasına rağmen buna riayet etmeksizin seyrine devam etmesi nedeniyle %60 oranında kusurlu olduklarına dair kaza tespit tutanağıyla da uyumlu kusur raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamıştır.6. Davacılar hakkında .. Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyeleri tarafından hazırlanan maluliyet raporu, kaza tarihi itibarıyla geçerli "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanmış olup, mahkemece hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.7. Tazminat hesabında ülkemize özgü güncel verileri içeren TRH 2010 tablosuna göre bakiye ömrün belirlendiği yaşam tablosunun ve progresif rant formülünün kullanıldığı (bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle tazminatın hesaplanması) aktüerya raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Ancak;8. Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinde: “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” düzenlemesine; aynı yasanın 88. maddesinde ise; “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur” düzenlemesine yer verilmiş olup motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, ayrıca birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.Yine TBK'nın 61. maddesinde “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır” denmekle birden çok kişinin zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğü şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.Müteselsil sorumluluk, kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, araç içinde yolcu olarak bulunan davacı kazada kusursuz ise zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir. Davacı, açıkça davalıların kusuru oranında sorumlu tutulmasını istemediğine göre, dava dışı kişinin de kusurunun bulunması davalıların müteselsil sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. Kaldı ki, TBK'nın 167. maddesi gereğince, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre birbirlerine rücu hakları da bulunmaktadır.Müteselsil sorumluluk, kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, araç içinde yolcu olarak bulunan davacı ... TBK'nın 163. maddesi gereğince zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir. Her bir borçlu borcun tamamından sorumludur. Davacı, açıkça davalının kusuru oranında sorumlu tutulmasını istemediğine göre, dava dışı kişinin de (somut olayda davacı sürücü ...) kusurunun bulunması davalının müteselsil sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. Kaldı ki TBK'nın 167. maddesi gereğince, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da bulunmaktadır.Somut olayda davacı ... sigortalı araçta yolcudur, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsünün %60, kazaya karışan diğer sürücüsünün ise %40 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Ancak yukarıda açıklanan ilkeler ışığında davacı ... için %100 kusur oranı üzerinden hesaplama yapılması gerekirken davalının kusur oranı üzerinden karar verilmesi hatalı olmuş, ancak bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek esas hakkında yeniden bir karar vermek üzere mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.V. KARARYukarıda açıklanan gerekçelerle;1. Davalı vekilinin istinaf başvurunun HMK'nın 353/1-b,1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE.2. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne. Ancak yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK’nın 353/1-b,2. bendi gereğince; düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.. tarih ve... sayılı kararının KALDIRILMASINA,3. Davanın kısmen KABULÜ ile, a.Davalı ... yönünden .. TL geçici iş göremezlik tazminatı ve .. TL bakıcı gideri olmak üzere toplam .. TL maddi tazminatı.. tarihinden itibaren isleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, b.Davalı ... yönünden .. TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve .. TL bakıcı gideri olmak üzere toplam .. TL maddi tazminatın ..tarihinden itibaren isleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4.Alınması gereken .. TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan .. TL harcın mahsubu ile bakiye .. TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5. Yargıtay ... Sayılı ilamında da belirtilediği üzere dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulanma yeri bulamayacağı gözetilerek dava açılmadan önce devlet ödeneğinden karşılanan .. TL arabuluculuk giderinin davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına, 6.Davacılar tarafından peşinen yatırılan .. TL harcın yargılama giderlerine katılmaksızın davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 7. Davacıların yaptığı ve karşıladığı toplam .. TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan .. TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,8. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 9.Davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen .. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,10.Davacı ... kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen . TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,11.Davalı ... A.Ş. kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen . TL vekalet ücretinin davacı ...' tan alınarak davalıya verilmesine,12.Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine, İstinaf Harç ve Giderleri1. Davacıdan alınan peşin istinaf karar ve ilam harcının talep halinde yatırana iadesine,2. Davalıdan alınması gereken .. TL istinaf karar harcından peşin alınan .. TL' nin mahsubu ile eksik kalan . TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 2.İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücreti vekalet takdirine yer olmadığına dair,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/09/2026...Başkan ...Dr. ... Üye ... ... Üye ... ... Katip ...Z.U.