Hurda işletmesinde zehirli ve kanserojen maddelere maruz kalarak kanser hastalığına yakalanan iş makinesi operatörünün meslek hastalığı tespiti talepli davasının temyiz incelemesi.
Özet: Hurda işletmelerinde 20 yılı aşkın süreyle iş makinesi operatörü olarak zehirli gaz, kimyasal ve kanserojen maddelere maruz kalması sonucu kanser hastalığına yakalandığını iddia eden davacının, bu durumun meslek hastalığı olarak tespitini talep ettiği davada; davalı kurumlar ve işverenler, hastalığın mesleki nitelikte olmadığına dair sağlık kurulu raporuna, davacının hastalığının işe başlamadan önce mevcut olduğuna ve kendi yönlerinden husumet bulunmadığına dayanarak davanın reddini istemişlerdir.
10. Hukuk Dairesi         2025/17224 E.  ,  2026/5468 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1132 E., 2025/1609 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 41. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/9 E., 2024/64 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... Hurda İşletmelerinde 20 yılı aşkın süredir aktif olarak iş makinesi operatörü olarak çalıştığını, bu çalışma sürecinde birçok zehirli gaza, zehirli atığa, kimyasal ve kansarojen maddeye maruz kaldığını, iş yerinde birçok tehlikeli ve tıbbi aracın parçalanıp hurda haline getirilmesi sonucunda radyasyon, kimyasal ve zehirli etken madde, büyük yangın dumanları, çeşitli zehirli gaz kaçakları açığa çıktığını, günlük hayatta sağlık açısından risk teşkil ettiği için aynı odada yanında dahi durmak istenmeyecek çoğu tıbbi, medikal, kimyasal sanayi makina, müvekkili tarafından etken madde açığa çıkaracak şekilde parçalandığını, ortaya çıkan bu zehirli gazın ortamda solunduğunu, kimyevi ve rakyoaktif atığa iş ortamında maruz kalındığını, bu sebeple müvekkilinin çalıştığı ve yaptığı işin niteliğinden dolayı ve işin yürütüm şartları yüzünden sürekli ve ağır tedavi süreci olan ''kanser hastalığına'' yakalandığını belirterek, müvekkili davacının meslek hastalığına yakalandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
II.CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin 27.09.2019 tarih ve .. sayılı dilekçe ile .. SGM'ye bağlı ... Hurda İşletmesi Müdürlüğü Taşeron Firmalarında 2003-2019 tarihleri arasında çalışırken geçirdiği iddiası ile ilgili olarak 16.10.2019 tarih ve .. sayılı yazı ile .. Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine sevk edildiğini, anılan hastaneden 04.11.2019 tarih ve .. sayılı yazı ekinde gönderilen 24.10.2019 tarih ve 330 sayılı Sağlık Kurulu Raporu ve dayanağı ekleri 08.11.2019 tarih ve .. sayılı yazı H-.. talep numarası ile Kurumun .. Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezine gönderildiğini, Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin 26.11.2019 tarih ve 18418056 sayılı yazı ekinde gönderilen 15.11.2019 tarih ve 2...4 sayılı kararında hastalığın mesleki olmadığı kararı verildiğini, sigortalının vekiline 29.01.2019 tarih ve .. sayılı yazı ile bilgi verildiği, .. Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezince hastalığının mesleki olmadığı kararı verildiğinden meslek hastalığından bu aşamada sürekli iş göremezlik geliri bağlanamayacağından peşin sermaye değerinin olmadığı, bilgisayar kayıtları üzerinde yapılan araştırma neticesinde meslek hastalığından geçici iş göremezlik ödemesi olmadığının tespit edildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
2.Davalı .. .. Gemi Geri Dönüşüm A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 01.02.20 19... .10.2019 tarihleri arasında müvekkili şirkette çalıştığını, davacının dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu hastahane kayıtlarında kanser teşhisinin bu tarihlerden önce konulmuş olduğunun açık olduğunu, davacının müvekkili şirkete girmeden önce hasta olduğunu, hastalığını müvekkili şirkete de bildirmemiş olduğunu, bu nedenle davalı taraf olarak bu husumetin neden taraflarına yönlendirilmiş olduğunu anlamadıklarını, davacının dava konusu hakkında .. Sağlık Güvenlik Merkezince 15.11.2019 tarihinde .. sayılı kararında davacının geçirmiş olduğu hastalığın meslek hastalığı olmadığına karar verildiğini, halihazırda dosya içerisinde bulunan delillere bakıldığında davacının meslek hastalığına yakalandığını gösterir bir delil bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
3.Davalı ... Kurumu Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davada taraf sıfatlarının bulunmadığını, davacı ...'ın, müvekkili Kurumun işçisi olmayıp, ihale ile iş alan hizmet yüklenicisi diğer davalı ... Dönüşüm Nak. İnş. San ve Tic. A.Ş. firmasının işçisi olduğunu, ayrıca dava meslek hastalığının tespiti davası olduğundan müvekkili Kuruma husumet yöneltilemeyeceğini, davanın müvekkili Kurum yönünden husumet açısından reddi gerektiğini, davacının hizmet listesinden de görüleceği üzere 18.02.2003 – 15.10.2019 tarihleri arasında belli aralıklarla çalışmış olduğunu, 29.01.2008 tarihinden 12.03.2016 tarihine kadar iş makinası operatörü olarak görev yaptığını, davacının ... .. Hurda Müdürlüğünde sürekli çalışması bulunmadığını, davacının bünyesinde çalıştığı diğer davalı .. ... .. Geri Dönüşüm Nak. İnş. San. ve Tic. A.Ş. firması ile Kurumları arasında imzalanan sözleşmenin diğer hususlar başlıklı 34.2. maddesi: "İdare, hiçbir şekilde yüklenicinin istihdam edeceği personelin muhatap ve sorumlusu olmayacaktır." hükmü bulunduğunu, bu nedenle davanın müvekkili Kurum yönünden husumet yokluğundan reddi gerektiğini, zamanaşımı definde bulunduklarını, davacının meslek hastalığına yakalandığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin her türlü iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini aldığını, davacının hastalığı ile yapmış olduğu iş arasında illiyet bağı bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davacı, davalı ... Hurda İşletmelerinde 20 yılı aşkın süredir aktif olarak iş makinesi operatörü olarak çalıştığını, bu çalışma sürecinde birçok zehirli gaza, zehirli atığa, kimyasal ve kansarojen maddeye maruz kaldığını, bunun sonucunda kanser hastalığına yakalandığını beyan ederek meslek hastalığına yakalandığının tespitini istediği, ... Sağlık Kurulu raporunda ve Yüksek Sağlık Kurulu raporunda davacının hastalığının mesleki olmadığına karar verildiği, davacının itiraz üzerine dosyanın gönderildiği Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Dairesinin raporunda da davacının hastalığının mesleki olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... Hurda İşletmelerinde 20 yılı aşkın süredir aktif olarak iş makinesi operatörü olarak çalıştığını, çalışma sürecinde birçok zehirli gaza, zehirli atığa, kimyasal ve kanserojen maddeye maruz kaldığını, ... Hurda İşletmelerindeki kötü ve usulüne uygun olmayan çalışma şartları nedeniyle müvekkili davacının sürekli ve ağır tedavi süreci olan kanser hastalığına yakalandığını, yüksek oranda kanserojen etkisi olan bu maddelerle herhangi bir koruyucu tedbir olmaksızın maruz kalan müvekkilin kanser hastalığının meslek hastalığıyla illiyet bağı olduğunu belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, meslek hastalığının tespiti talebine ilişkindir.
1-Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2-Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.