antalya bölge adliye mahkemesi, haksız eylem sonucu soğuk hava deposu yangınından doğan kira kaybı zararlarının tazmini talepli icra takibine itirazın iptali davasını karara bağladı.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, haksız eylem sonucu soğuk hava deposu yangınından doğan kira kaybı zararlarının tazmini talepli icra takibine itirazın iptali davasını karara bağladı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacı şirketin, davalı firmanın kusurlu eylemiyle çıkan yangında soğuk hava deposunun tamamen zayi olması sonucu, daha önce hükmedilen yeniden inşa zararlarından ayrı olarak, iki yıllık (16.04.2020-15.04.2022) kira gelirinden mahrum kalması nedeniyle başlattığı ilamsız icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasının istinaf incelemesini konu almaktadır; davacı, sürecin uzatılması ve mevcut tazminatın enflasyon karşısında yetersiz kalması gibi nedenlerle iki yıllık kira kaybı talebinde bulunurken, davalı ise kira kaybı zararının yalnızca deponun onarım süresi olan dört ay ile sınırlı olması gerektiğini ve bu konuda daha önce tazminata hükmedildiğini iddia etmektedir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ: 08/05/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: 16/10/2023

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

GEREKÇE TARİHİ: 06/06/2025

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, Antalya ili, ... ilçesi, ... ada ... ğarsel ile ... ada ... parselde kain soğuk hava deposu ve yanındaki paketleme deposunun maliki olduğunu, davalı ... firmasının, dava konusu soğuk hava deposunun son teknolojiyle ve her türlü son sistem donanımı ihtiva edecek şekilde yapımını ve kurulumunu üstlendiğini, davacı şirketin, dava konusu soğuk hava deposunu dava dışı ... adlı bir firmaya 16.04.2019 kira başlangıcı, 15.04.2022 kira sona erme tarihi olmak üzere üç yıllığına kiraya verdiğini, kiracı ... Tarım firmasının sezon başlayacağı sırada deponun bakımını yaptırmak için, davalı ile anlaştığını, 09.10.2019 tarihinde davacı şirkete ait Antalya ili ... ilçesi ... ada ... parsel ile ... ada ... parselde kain soğuk hava deposu ve yanındaki paketleme deposunda davalı ... elemanlarının bakım yaptığı sırada, bakım elemanlarının hatalı işlemi sebebiyle yangın meydana geldiğini, meydana gelen yangın neticesinde soğuk hava deposu tamamen yanarak zayi olduğunu, Serik 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı kararıyla ... elamanları hakkında taksirle yangına sebebiyet verme suçundan mahkumiyet hükmü kurulduğunu, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi'nin 26.11.2021 tarih ... E. ... K. sayılı ilamıyla istinaf talebinin kesin olarak reddine karar verildiğini, soğuk dava deposunun zayi olması nedeniyle taraflarınca Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında ana talep olarak deponun yeniden imal ve inşasına ilişkin zararların tazminine dair davalı tarafa karşı tazminat davası açıldığını, Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... E. ... Karar Sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, davalının, Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı kararını istinaf ettiğini, davalının istinaf itirazlarının Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi tarafından reddedildiğini, bu defa davalı tarafın istinaf mahkemesi kararını temyiz ettiğini, bu nedenle, davacı şirket soğuk hava deposunun imal ve inşasına ilişkin zararlarını davalı taraftan tazmin edemediğini, bu zararın ne zaman tazmin edilebileceğinin dahi belli olmadığını, zira, davalı tarafın süreci kasıtlı olarak uzattığını, davacı şirketin her geçen gün kat be kat zarara uğradığını, günümüz ekonomik koşullarında Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat miktarının ticari faiziyle birlikte tahsil edilse dahi tahsil tarihi itibariyle deponun yeniden imal ve inşası için gerekli olan rayiç tutarı karşılamayacağını, davacının dava dışı ...'la akdedilmiş olan 16.04.2019 kira başlangıç tarihli kira sözleşmesi uyarınca elde edeceği 2. ve 3. yıl kira bedellerinden mahrum kaldığını, davacı şirket ile dava dışı ... arasında akdedilen kira sözleşmesi incelendiğinde 2. yıl kira bedeli 303.000 TL + KDV, 3. yıl kira bedeli ise 348.000 TL + KDV olduğunu, bu nedenle, davalı ... aleyhine Serik İcra Dairesi Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında 16.04.2020 tarihinden 15.04.2022 tarihine kadar geçen sürede uğramış olduğu kira kaybının (KDV dahil) olay tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek olan avans faizi ile tahsili talepli ilamsız takip başlatıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini belirterek haksız itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalın yetkisiz mahkemede açıldığını, Antalya mahkemelerinin yetkili olduğunu, taleplerin zamanaşımına uğradığını, aynı olaya dayanan ve aynı yapıya ilişkin Serik 3. Asiye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı dosyasında kira kaybı tazminatı talep eden davacının bu talebi bilirkişi incelemesi sonucu dava konusu soğuk hava deposunun büyüklüğü, yapım şekli göz önüne alındığında, sipariş verilmesi, enkazın kaldırılması, hazırlanması, malzeme temini ve yeniden inşaasının 4 ayda tamamlanabileceği, bu nedenle davacının 4 ay kira kaybı olabileceği, bu bedelin de kira kontratı esas alındığında, 4 ay 275.000TL/yıl/12 ay = 91.667,00 TL olabileceğinin hesaplandığını, davacının talebinin de 91.667,00 TL üzerinden kabul edildiğini, bir haksız fiili eylemi neticesinde ortaya çıkan kira yoksunluğu zararının, onarımın yapılacağı süre ile sınırlı olduğuna ve bu sürenin davacının açmış olduğu bir başka davada dört ay olarak belirlendiğini ve bu süreye ilişkin tazminata hükmedildiğine göre artık bu süreyi aşar şekilde tabiri caizse ömrün sonuna kadar gidecek şekilde ki bir talepte bulunulmasının usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, talep edilen miktarın fahiş bir miktar olduğunu, KDV istenmesinin mümkün olmadığını, davacının dört aylık kira kaybına ilişkin kararı istinaf etmediğini, ceza yargılamasında sadece yangının çıkışındaki taksir durumunun incelendiğini, zararın büyümesi vb. hususların değerlendirilmediğini, zararın büyümesine davacının sebebiyet verdiğini, Serik 3. Asiye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dava dosyasının kesinleşmediğini belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; “…davacı dava dışı üçüncü kişiye kiraladığı taşınmazın davalının sorumlu olduğu çalışanlarının ihmali davranışları yüzünden yandığını, mahrum kalınan kira bedeline ilişkin taleplerin taraflar arasındaki dava dosyasında incelendiği, davalının zararı gidermediğinden munzam zararının olduğu iddiaları ile icra takibi yapmış, itiraz üzerine de itirazın iptali istemi ile dava açmıştır. Davalı yetki itirazında bulunmuştur. Yetki itirazının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 10. ve 16. maddeleri uyarınca reddine, karar verilmiştir. Davalı zamanaşımı definde bulunmuş ise de zamanaşımı definin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 146., 72. maddeleri uyarınca reddine, karar verilmiş ve dava esastan incelenmiştir. Davaya konu yangında davalı çalışanlarının ihmali davranışlarının olduğu ceza yargılanmasında tespit edilmiş davalı çalışanlarına ceza verilmiş ve karar kesinleşmiştir (Serik 2. Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. dava dava dosyası). Davacı deponun yeniden imal ve inşasına ilişkin zararların tazmini istemi ile dava açmış, davacının uğradığı zararlar belirlenerek davanın kabulüne karar verilmiştir (Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dava dosyası). Anılan tazminat dosyasında yeniden imal ve inşa süresinin 4 ay olduğu ve davacının mahrum kalacağı kira bedeli de dava dışı üçüncü kişi ile yapılan kira sözleşmesine göre 91.667,00TL olduğu belirlenmiş ve bu miktar üzerinden karar verilmiş, karar temyiz incelemesi aşamasında olup henüz kesinleşmemiştir. Davacı işbu davada munzam zararlar olarak kira kaybına ilişkin talepte bulunmaktadır. Alacaklının mal varlığında iradesi dışında meydana gelen ve temerrüt faizinin üzerinde bulunan zarara munzam zarar denilir. Munzam zararın tazmininin istenebilmesi için; para borcu olmalı, borçlu temerrüde düşmüş olmalı, alacaklının temerrüt faizi ile karşılanamayan, onu aşan bir zarara uğramış olmalı, zararla borçlunun temerrüdü arasında uygun illiyet bağı olmalı, borçlu kusurlu olmadır. Borçlunun sorumluluktan kurtulması için kendisinin hiçbir kusurunun bulunmadığını ispatlaması gerekir. Yargılamanın gecikmesi yüzünden munzam zararın tazminine hükmedilmesi mümkün değildir. Davacının davaya konu alacağını tahsilde gecikmesi yargılamanın safahatından son olarak kararın tehiri icralı istinaf ve temyiz edilmesinden kaynaklanmakta olup, bundan dolayı davalıya atfedilecek bir kusur bulunmamaktadır. Bu nedenle, davada munzam zarar istenmesinin koşulları bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir. Davacının kötü niyetli olduğu da ispat edilemediğinden davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmolunması talebinin de reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu kira kaybına ilişkin zararların soğuk hava deposunun yanması neticesinde meydana geldiğini, haksız fiil neticesinde oluşan doğrudan zarar kapsamında gelir kaybı zararı olduğunu, haksız fiil neticesinde soğuk hava deposunun yanarak zayi olması nedeniyle, deponun imalat bedelinin davalı tarafça giderilmediğini, davalı şirketin zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, davalının imalat bedeline ilişkin zararı ve kira kaybı zararını gidermediğini, soğuk hava deposu imalat bedelini ödemesi gerektiğini, davalının ödeme sorumluluğunun devam ettiğini, kira kaybı zararının yangın olayı neticesinde oluştuğunu, yangın olayı neticesinde oluşan zararın imalat bedeli ile kira kaybı zararı olduğunu, davanın munzar zarar davası olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, davacının soğuk hava deposunda davalı çalışanlarının sebep olduğu iddiası ile çıkan yangın nedeniyle mahrum kalınan kira gelirlerinin tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda, davacı vekili tarafından 16/04/2020 ile 15/04/2022 tarihleri arası kira bedeli, KDV ve işlemiş faizleri olmak üzere toplam 1.054.395,46 TL alacağın tahsili için Serik İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sırasına kayıtlı takip başlatıldığı, davalı vekilince süresi içinde borca itiraz üzerine takbin durduğu, davalının itirazı ile takibin durdurulduğuna dair kararın davacı vekiline tebliğ edilmediği ve süresi içinde davacı vekilince eldeki itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından davacı vekili tarafından, müvekkilinin maliki olduğu ... ada ... parsel ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan soğuk hava deposu ve yanındaki paketleme deposunun dava dışı ... şirketine kiraya verildiği, kiracı şirketin deponun bakımını yaptırmak için davalı şirketle anlaştığı, davalı çalışanlarının kusurlu eylemleri ile yangın çıkmasına sebebiyet verdiği yangın nedeniyle soğuk hava deposunun tamamen yanarak zayi olduğu iddiasıyla soğuk hava deposu ve paketleme deposunun yeniden inşası, paketleme deposunun kira kaybı tazminatı ile munzam zararlarının tazmini için dava açıldığı, davanın Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas numarasına kaydedildiği, mahkemece yapılan yargılama sonucu soğuk hava deposunun yeniden imal ve inşasına ilişkin 3.747.894,76 TL, kira kaybına ilişkin bilirkişi tarafından hesap edilen dört aylık kira için 91.667,00 TL'nin haksız fiil tarihi olan 09/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, paketleme deposunun yeniden imali için talep edilen 30.000,00 TL alacağa yönelik davanın ve paketleme deposunun kira kaybına ilişkin talep edilen 1.000,00 TL alacağa yönelik davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı davalı vekilince istinaf edilmiş, istinaf incelemesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, temyiz incelemesi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 13/02/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile, dava konusu soğuk hava deposunun olay tarihindeki kira bedelinin emsal kira bedelleri ile uyumlu olup olmadığı, davalı çalışanlarının elektrikten kaynaklanan yangın nedeniyle olayın oluşumundaki kusur oranı ile yangının meydana geldiği soğuk hava deposunun plastik kasalarla kaplı olduğu, yangının hızla yayıldığı, soğuk hava deposunda yangın söndürme tertibatının bulunmadığı hususlarının da birlikte değerlendirildiği uzman bilirkişiden rapor alınması ve kusur raporu sonrası alınan tazminat bilirkişi doğrultusunda bir karar verilmesinden gerektiğinden bahisle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin ... Esas, ... Karar sayılı kararının bozulmasına karar verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

Davacı vekilince Dairemize hitaben yazılan beyan dilekçesi ve eki belgelerden Yargıtay bozma ilamı sonrasında dosyanın Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas sırasına kaydedilerek 14/01/2025 tarih, ... Karar sayılı ilamı ile dosyanın sonuca bağlandığı ancak henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı davalardan olup davacı vekilince takip talebinde açıkça 16/04/2020 ile 15/04/2022 tarihine kadar geçen sürede uğradıkları kira kayıplarının KDV’si ile birlikte tahsili talebinde bulunduğundan, ilk derece mahkemesinin nitelemede hataya düşülerek davanın munzam zararın tazmini olarak değerlendirerek sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Ayrıca, 6100 sayılı HMK’nın bekletici sorun başlığını taşıyan 165/1. maddesi ile bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir düzenlemesine yer verilmiştir.

Mevcut davada davacı vekili Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas (bozma öncesi ... Esas) numarasına kayıtlı davada işbu dava ile aynı olaya dayalı olarak talepte bulunulduğu, mevcut davanın çözümü için Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin kararının kesinleşmesi beklenilmesi gerektiği halde eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi de doğru olmamıştır.

O halde mahkemece, Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas (bozma öncesi ... Esas) numarasına kayıtlı kararın kesinleşmesi beklenerek ve davanın mahrum kalınan kira gelirlerinin tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali davası olduğu gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,

8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.

...