T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi, eser sözleşmesinden doğan menfi tespit davasında icra takibine konu faturaların geçerliliği ve ticari defter kayıtları üzerine yapılan istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının, davalı tarafından iki faturaya dayalı olarak başlatılan ve süresinde itiraz edilememesi nedeniyle kesinleşen icra takibine karşı, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemiyle, söz konusu faturalardan birinin gerçek dışı olup ticari defterlerinde kaydının bulunmadığını, diğerinin ise tam olarak ödendiğini ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminatı talebine ilişkin ilk derece mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf incelemesini ele almakta olup, bilirkişi raporunda davalının 2.086.240,00 TLlik faturasının davacının ticari defterlerinde kayıtlı ve ödenmiş olduğu, 1.523.970,00 TLlik diğer faturanın ise davacının yevmiye defterinde kaydına rastlanmadığı tespitlerine yer verilmiştir.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ

Esas No: 2024/989 - Karar No:2026/942
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/989
KARAR NO : 2026/942
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 30/05/2024
NUMARASI : 2022/857 E-2024/337 K
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 16/09/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/09/2026
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, davalı tarafından müvekkili aleyhine Ankara 32. İcra Müdürlüğünün 2022/16408 Esas numaralı dosyasında, 17.10.2022 tarihinde 2 adet, 1.523.970,00 TL ile 2.086.240,00 TL bedelli faturalara dayanarak 2.423.194,59 TL üzerinden icra takibinde bulunulduğunu, söz konusu borcun dayanağı olan faturalardan 07.09.2022 tarihli olanın gerçek dışı olduğunu, bu faturanın sadece e-fatura üzerinden düzenlendiğini, müvekkiline herhangi bir bildirimin olmadığını, vergi dairesinde herhangi bir kayda dayanmadığını, bu fatura alacağının ispatının davalıda olduğunu, 04.08.2022 tarihli ikinci fatura yönünden de herhangi bir alacak vereceğin söz konusu olmadığını, bu faturada da ispat yükünün davalıda olduğunu, anılan faturaların müvekkil ticari defterlerinde kaydının olmadığını, müvekkilince Şanlıurfa 4. İcra Müdürlüğünün 2022/28395 dosyasında hakkında takip yapılan borçlu ...'ın, davalı ... ...'ın babası olduğunu, dava konusu takibin, bu takibi işlevsiz bırakmak amacıyla yapıldığını, dayanağı bulunmayan faturalar ile müvekkili aleyhine yapılan icra takibinde ödeme emrinin davalı tarafından elektronik tebligat sistemi ile müvekkiline gönderildiğini, müvekkili şirketin taşınma aşamasında tebligata süresi içerisinde itiraz edilmemesi neticesinde takibin kesinleştiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek, Ankara 32. İcra Müdürlüğü 2022/16408 Esas sayılı dosyası yönünden müvekkilinin davalıya borcunun olmadığının tespitine, davalının takibi haksız ve kötü niyetli yapmış olması nedeni ile takibin %20'si üzerinden kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı davaya cevap vermemiş, 15.06.2023 tarihli duruşmadaki beyanında faturalardan 1.523.970,00 TL olanın takipten önce ödendiğini beyan etmiştir.
İlk derece mahkemesince; hükme esas alınan 28/02/2024 tarihli Mali Müşavirce düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; "Davacı ...Şti. ile davalı ... ...’ın dava dosyası, ekleri ile taraflara ait ticari defterler ve kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde, davacı şirkete ait 2022 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yapıldığı, davalının, davacı şirket adına düzenlemiş olduğu faturaların, elektronik “e-Arşiv Fatura” şeklinde düzenlendiği, bu fauraların 07.09.2022 tarihli GIB202200000007 seri numaralı, stabilize temini/dolgu ve harfiyat işi açıklamalı 1.291.500,00 TL + KDV 232.470,00 TL =1.523.970,00 TL tutarlı ve 04.08.2022 tarihli GIB202200000006 seri numaralı, stabilize temini/dolgu ve harfiyat işi açıklamalı 1.768.000,00 TL + KDV 318.240,00 TL =2.086.240,00 TL tutarlı olarak düzenlendiğini, davaya konu irsaliye nitelikli e- arşiv fatura ve fatura içeriklerine davalı şirketin 8 günlük yasal süresi içerisinde bir itirazının olduğunu gösterir herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığını, davacıya ait yevmiye defterinde davalının 320 Satıcılar Hesabı 320.01.181 Alt hesap kodu ile kayıtlandığı, 04.08.2022 tarihli GIB202200000006 seri numaralı KDV dahil 2.086.240,00 TL bedelli e-arşiv faturanın 31.08.2022 tarih 000146 fiş, 00168 yevmiye no ile anılan hesaba alacak kaydının yapıldığı, davalıya; 08.08.2022 tarihinde eft yapılan 500.000,00 TL, 08.08.2022 tarihinde eft yapılan 229.000,00 TL, 12.09.2022 tarihinde eft yapılan 250.000,00 TL, 15.09.2022 tarihinde eft yapılan 75.000,00 TL, 16.09.2022 tarihinde eft yapılan 194.000,00 TL ve nakit/kasa ödemesi olarak da 838.240,00 TL olmak üzere toplam 2.086.240,00 TL’lik ödeme işleminin de 10.09.2022 tarih, 000155 fiş, 00345 yevmiye no ile anılan hesaba borç kaydının yapıldığı ve cari hesabın 10.09.2022 tarihi itibariyle bir sonraki aya/yıla kaydi borç/alacak bakiyesinin 0,00 TL olduğu, 07.09.2022 tarihli GIB202200000007 seri numaralı, stabilize temini/dolgu ve harfiyat işi açıklamalı 1.291.500,00 TL + KDV 232.470,00 TL =1.523.970,00 TL tutarlı e-arşiv fatura ile ilgili davacı şirket yevmiye defterinde herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalı şirkete ait 2022 yılı ticari defterler ile ilgili olarak açılış ve kapanış tasdikinin yapıldığı, davalı şirketin 2022 yılı yevmiye defterindeki muhasebe kayıtları ile uyumlu olduğu tespit edilen muavin defter cari hesap dökümünde, davacı şirketin; 120 Alıcılar Hesabı 120.01 Alt hesap kodu ile kayıtladığı ve davaya konu e-arşiv faturalardan; 07.09.2022 tarihli GIB202200000007 seri numaralı, KDV dahil 1.523.970,00 TL tutarlı faturanın; 07.09.2022 tarih 10 nolu fiş, 11 nolu yevmiye no ile 102.01 Bankalar Hesabına Borç/(tahsilat) kaydının yapıldığı, 04.08.2022 tarihli GIB202200000006 seri numaralı, KDV dahil 2.086.240,00 TL tutarlı faturanın; 31.08.2022 tarih 8 nolu fiş, 9 nolu yevmiye no ile 102.01 Bankalar Hesabına Borç/(tahsilat) kaydının yapıldığı, dönem sonu itibariyle de davaya/icraya konu 2(iki) adet faturaya dayalı olarak davalının davacı şirketten herhangi bir alacağının olmadığı"nın belirtildiği, somut olayda tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalının faturaya dayalı icra takibinde, davalıya borçlu olmadığının tespitini istediği, davalının cevap vermeyerek davacının dayandığı vakıaları inkar ettiği, davalı asilin 15/05/2023 tarihli duruşmadaki beyanında faturalardan 1.523.970,00 TL olanın takipten önce ödendiğini kabul ettiği, dosya kapsamına uygun denetlenebilir bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre; davacı şirkete ait usulüne uygun tutulmuş ticari defterlere göre, takibe dayanak 04.08.2022 tarihli GIB202200000006 seri numaralı, stabilize temini/dolgu ve hafriyat işi açıklamalı 1.768.000,00 TL + KDV 318.240,00 TL =2.086.240,00 TL tutarlı faturanın 31.08.2022 tarih 000146 fiş, 00168 yevmiye no ile davalının izlendiği hesaba alacak kaydının yapıldığı, davalıya; 08.08.2022 tarihinde eft yapılan 500.000,00 TL, 08.08.2022 tarihinde eft yapılan 229.000,00 TL, 12.09.2022 tarihinde eft yapılan 250.000,00 TL, 15.09.2022 tarihinde eft yapılan 75.000,00 TL, 16.09.2022 tarihinde eft yapılan 194.000,00 TL ve nakit/kasa ödemesi olarak da 838.240,00 TL olmak üzere toplam 2.086.240,00 TL'lik ödeme ile fatura bedelinin ödendiği, cari hesabın 10.09.2022 tarihi itibariyle bir sonraki aya/yıla kaydi borç/alacak bakiyesinin 0,00 TL olduğu, 07.09.2022 tarihli GIB202200000007 seri numaralı, stabilize temini/dolgu ve harfiyat işi açıklamalı 1.291.500,00 TL + KDV 232.470,00 TL =1.523.970,00 TL tutarlı e-arşiv fatura ile ilgili davacı şirket yevmiye defterinde herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalı şirkete ait 2022 yılı ticari defterler ile ilgili olarak açılış ve kapanış tasdikinin yapıldığı, davalı şirketin 2022 yılı yevmiye defterindeki muhasebe kayıtları ile uyumlu olduğu tespit edilen muavin defter cari hesap dökümünde, davacı şirketin; 120 Alıcılar Hesabı 20.01 Alt hesap kodu ile kayıtladığı ve davaya konu e-arşiv faturalardan; 07.09.2022 tarihli GIB202200000007 seri numaralı, KDV dahil 1.523.970,00 TL tutarlı faturanın; 07.09.2022 tarih 10 nolu fiş, 11 nolu yevmiye no ile 102.01 Bankalar Hesabına Borç/(tahsilat) kaydının yapıldığı, 04.08.2022 tarihli GIB202200000006 seri numaralı, KDV dahil 2.086.240,00 TL tutarlı faturanın; 31.08.2022 tarih 8 nolu fiş, 9 nolu yevmiye no ile 102.01 Bankalar Hesabına Borç/(tahsilat) kaydının yapıldığı, dönem sonu itibariyle de takibe konu 2 adet faturaya dayalı olarak davalının davacı şirketten herhangi bir alacağının olmadığının anlaşıldığı, davalının 15/05/2023 tarihli duruşmadaki beyanında da faturalardan 1.523.970,00 TL olanın takipten önce ödendiğini kabul ettiği, buna göre davacının takibe konu faturalar dolayısıyla davalıya borcunun olmadığı anlaşılmakla, açılan davanın kabulü ile davacının Ankara 32. İcra Müdürlüğünün 2022/16408 Esas sayılı dosyasında aleyhine takibe konu olan “04.08.2022 tarihli GIB202200000006 seri numaralı 2.086.240,00 TL bedelli ve 07.09.2022 tarihli GLB202200000007 seri numaralı, 1.523.970,00 TL bedelli dava konusu faturalardan” dolayı davalı/takip alacaklısına borçlu olmadığının tespitine, davalının kendi defterlerine göre de alacağının olmadığı anlaşılmakla, takibin kötüniyetli yapıldığı kanaatine varılarak davacının Ankara 32. İcra Müdürlüğünün 2022/16408 Esas sayılı dosyasında aleyhine takibe konu olan “04.08.2022 tarihli GIB202200000006 seri numaralı 2.086.240,00 TL bedelli ve 07.09.2022 tarihli GLB202200000007 seri numaralı, 1.523.970,00 TL bedelli dava konusu faturalardan” dolayı davalı/takip alacaklısına borçlu olmadığının tespitine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile takip miktarı olan 2.423.194,59 TL’nin %20’si üzerinden hesaplanan 484.638,91 TL kötüniyet tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/06/2022 tarihinde kamyon ve iş makinesi kira sözleşmesi imzalandığı, müvekkilinin söz konusu sözleşme kapsamında vermiş olduğu hizmetlere karşılık davacı şirkete 31/07/2022 tarihine kadar vermiş olduğu hizmetlere karşılık 04/08/2022 tarihli GIB202200000006 seri numaralı, stabilize temini/dolgu ve hafriyat işi açıklamalı 1.768.000,00 TL + KDV 318.240,00 TL =2.086.240,00 TL ve 07/09/2022 tarihli GIB202200000007 seri numaralı, stabilize temini/dolgu ve hafriyat işi açıklamalı 1.291.500,00 TL + KDV 232.470,00 TL =1.523.970,00 TL tutarında e-arşiv faturaları düzenlendiği, her iki faturanın da GİB üzerinden e-arşiv fatura şeklinde düzenlenerek davalı şirkete sistem üzerinden tebliğ edildiği, ilk fatura olan 2.086.240,00 TL'lik alacağın 31/07/2022 tarihinde hesaplanan hakedişe ilişkin olduğu, bu tarihten sonra yapılan işler için de 2. faturanın düzenlendiği, düzenlenen bu faturalara karşılık davacı şirketin, müvekkiline; 08/08/2022 tarihinde 500.000,00 TL, 08/08/2022 tarihinde 229.000,00 TL, 12/09/2022 tarihinde 250.000,00 TL, 15/09/2022 tarihinde 78.000,00 TL, 16/09/2022 tarihinde 194.000,00 TL ödeme yaptığı, davacının bu faturalardan haberdar olmadığı kendisine tebliğ edilmediğini söylemesine rağmen hangi gerekçelerle söz konusu bu ödemeleri yaptığının açık bir şekilde izahının yapılmadığı, bunlardan başka ayrıca davacı tarafından 06/07/2022 tarihinde 120.000,00 TL'lik ödemenin ise müvekkilin kardeşi ... ...'a avans olarak gönderildiği, bu durumda davacı tarafından müvekkile toplam 1.371.000,00 TL ödeme yapıldığı, müvekkilinin faturalardan doğan alacaklarının tamamını alamadığı ve kısım kısım ödemeler ile oyalandığı için takip başlattığı, takibin kesinleştiği, her ne kadar bu tebliğe ilişkin olarak; tebliğin şirketin taşınma tarihinde yapıldığı için müvekkilin kötü niyetli olduğunu iddia edilse de aslında taşınma tarihi TTSG'den de anlaşılacağı üzere 12/12/2022 tarihinde yani tebliğden yaklaşık 2 ay sonra olduğu, davacının bir süre sonra bu borçları ödememesine gerekçe olarak, müvekkilin üçüncü kişilere (işçilere, iş makinelerine vs.) olan borçlarını göstermeye başladığı, müvekkilinin yaptığı işlere karşılık kesmiş olduğu faturalardaki alacağını tahsil etmesi, durumunda 3. kişilere olan borçlarını ödeme imkanı olacağı, ancak davacının bunu bahane ederek müvekkile olan ödemelerini yapmadığı gibi tehdit ve baskı ile müvekkilin babası Ahmet Zeki Aydoğa'a müvekkilin üçüncü kişilere ödeyemediği borçlar için zorla senet imzalattığı, aracının devrini yaptırdığı, davacı tarafın borcu ödememesinin nedeninin müvekkilin üçüncü kişilere olan borcu olduğunun davacı tarafın savcılıkta verdiği ifadelerden de anlaşılacağı, bu dosyanın incelenmesini istemelerine rağmen bu hususun ve tanık dinletme taleplerinin göz ardı edildiği, davacı şirket ile yapılan sözleşmeye, verilen hizmete rağmen ve tebliğ edilen iki adet fatura ve yine tebliğ edilen bir adet ödeme emrine rağmen her tebliğ için farklı bahaneler ileri sürülmesi ve dahi borcunun olmadığını iddia edilmesinin her tacirin yükümlülüğü olan basiretli bir iş adamından beklenemeyecek bir davranış olduğu, bilirkişi raporunun aksinin deliller ile ispat edildiği, bilirkişi raporuna göre; anılan fatura bedellerinin tamamının tahsilatının banka hesaplarına girişinin yapıldığının belirtildiği, ancak bu bilirkişi raporu ile birlikte yapılan incelemelerde söz konusu hususun müvekkilin muhasebecisi tarafından herhangi bir ödeme yapılmamasına rağmen bu alacak kalemlerinin banka denilerek kapatıldığı, muhasebede kayıtların belgeler ile (banka dekontu, ödeme makbuzu, irsaliye, fatura vb. gibi) yapıldığı, belgesiz kayıt oluşturulamayacağı, ticari defterlerin tutulması teknik bilgi gerektirdiğinden, uygulamada tacirler defterlerin bir serbest muhasebeci veya mali müşavire tutturulduğu, müvekkilin hesabının olduğu bütün bankaların 2022 yılına ait hesap dökümlerini sundukları, yukarıda da belirtilen ödemeler dışında müvekkile herhangi bir ödeme yapılmadığı, ibraz edilen defterlerde sadece defter sahibinin aleyhine kayıt varsa bu durumda ilgili tacir kendi defterlerinde yer alan kayıtların aksini ancak başka bir kesin delille ispat edebileceği, e-devlet üzerinden yapılan sorgulamada müvekkilin hesabının olduğu bütün bankalara ait 2022 yılı hesap hareketlerinin dosyaya sunulduğu, hesaplar incelendiğinde belirtilen ödemeler dışında davacı şirketin müvekkile yapmış olduğu herhangi bir ödeme bulunmadığı, ticari defterlerin delil olarak kullanılması durumunda uyuşmazlığın çözümünde kullanılacak kaydın dayanağını oluşturan belgenin ibrazının da gerektiği, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin 2018/2343 Esas, 2018/2082 Karar sayılı ve 22/05/2018 sayılı kararında “Ticari defterlere delil olarak dayanılmış olması artık diğer delillere dayanılamayacağı ve ticari defterlerden ortaya çıkan sonucun mutlaka kabul edilmesi gerektiği gibi bir sonucu ortaya koymaz. Ticari defter delilinin kesin delillerden olması da bu sonucu gerektirmez. Bu sebeple ticari defterler delil olarak incelenmiş olsa bile bildirilen diğer deliller de incelenmelidir.” şeklinde karar verildiği, kaldı ki davacının dava dilekçesinde yer alan delil listesinde tarafların ticari defterlerine de dayanmadığı, mahkemece delillerine ilişkin gerekçeli kararda değerlendirme yapılmadığı, kararın gerekçesiz olduğu, belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal
düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle davalı yüklenici tarafından dava konusu takibe dayanak yaptığı 07/09/2022 tarihli ve 1.523.970,00 TL bedelli fatura kapsamındaki işi yapıp teslim ettiğini yasal delillerle ispatlayamamış olmasına, davalının kabul ettiği ödeme miktarı ile davacı tarafça 07/09/2022 tarihli faturadan önce yaptığını iddia ve ispat ettiği ödeme miktarları esas alındığında davacının 04/08/2022 tarihli faturadaki bedeli ödediğinin anlaşılmasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 165.528,42 TL istinaf karar harcından peşin alınan 41.382,11 TL harcın mahsubu ile bakiye 124.146,31TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve ödediği istinaf başvuru harcının kendisi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 16/09/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır