6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen, menfi tespit davasının zorunlu arabuluculuk dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine ilişkin gerekçeli karar.
Özet: Davacılar tarafından açılan menfi tespit davasında, kambiyo senedine dayalı icra takibine konu bononun teminat amaçlı olduğunu ve borçlu olmadıklarını ileri süren davacılar, davalının haksız takibi nedeniyle ticari faaliyetlerinin aksadığını belirtmişlerdir; ancak mahkeme, ticari nitelikteki bu davada zorunlu dava şartı olan arabuluculuk sürecinin dava açılmadan önce tamamlanmadığını, başvurunun dava açıldıktan sonra yapıldığını tespit ederek, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermiştir.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/436 Esas - 2026/504
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Karar Vermeye Yetkili ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi kararıdır.ESAS NO : 2026/436 EsasKARAR NO : 2026/504HAKİM : ...KATİP :...DAVACILAR : 1-.... 2- ....VEKİLİ : Av....DAVALI : ....DAVA : Menfi TespitDAVA TARİHİ : 02/06/2026KARAR TARİHİ : 22/06/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 23/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit Davası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket tarafından ... 3. Genel İcra Dairesinin 2025/37390 Esas sayılı dosyası ile müvekkilleri aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığını, takip dayanağı 04.08.2022 tanzim tarihli, 05.08.2022 vadeli ve 2.000.000,00 TL bedelli bono gösterilmiş ise de söz konusu bononun gerçek ve muaccel bir 2.000.000,00 TL borcun karşılığı olmayıp taraflar arasındaki faktoring ilişkisinin teminatı mahiyeti olduğunu, temlik tutarının 800.00 TL faktoring işlemine konu gerçek alacağın 800.00,00 TL olduğnun açıkça görüldüğünü, davalı şirketin kendi kabul ettiği vade tarihi olan 30.06.2025 tarihi beklenmeksizin 10.06.2025 tarihinde haciz yolu ile takip başlatıldığını, müvekkil şirketin 27.06.2025 tarihinde banka hesabına 800.000,00 TL ödeme yaptığını, davalı şirketin ödeme sonrasında çeki müvekkiline iade ettiğini, müvekkilleri tarafından borca itiraz yoluna başvurulduğunu, mahkemenin davayı usulden reddettiğini, kararın halen ... BAM nezdinde istinaf incelemesinde olduğunu, davacı şirketin davaya konu takip nedeniyle ciddi mal sıkıntı içerisine girdiğini, davalı tarafından yürütülen takip kapsamında şirket hesaplarına bloke konulduğunu, günlük ticari faaliyetlerini sürdürmesinin güçleştiğini, davacılar lehine adli yardım kararı verilmesine, ... 3. Genel İcra Dairesinin 2025/37390 Esas sayılı dosyasından dolayı davacıların borçlu olmadıklarının tespitine, takibin dava sonuna kadar ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE:Dava çekten kaynaklanan menfi tespit davasıdır.Davacılar vekili tarafından beyan dilekçeleri ile davadan önce arabuluculuk başvurusunun yapılmadığı, dava açıldıktan sonra arabuluculuk başvurusu yapılarak tutanak düzenlendiğine dair beyan dilekçesi sunulmuştur. 6102 Sayılı TTK'ya eklenen 5/A maddesinde; "Bu Kanun'un 4üncü maddesinde ve diğer Kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." denilmektedir. Ayrıca, 6325 sayılı Hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na, "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile 18/A maddesi eklenmiş olup, 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesinin 2. fıkrasında; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi bulunmaktadır. TTK’nın 5/A maddesi gereğince ticari davalarda arabuluculuk dava şartı olarak düzenlendiğinden ticari dava kavramının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Ticari dava ile ilgili düzenleme TTK'nın 4. maddesinde yapılmıştır. Ayrıca bazı özel Kanun'larda da ticari dava kavramına yer verilmiştir. TTK'nın 4/1 maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davalar, şarta bağlı ticari davalar olup, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması şarttır. Ancak, TTK'nın 4/1. (a) - (f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları herhangi bir şart aranmaksızın mutlak ticari dava olarak kabul edilir. Bu durumda somut olayda davanın menfi tespit davası olduğu, davacılar tarafından davadan sonra arabuluculuk başvuru yapıldığı görülmekle davacının davasının 6325 sayılı yasanın 18/A-2, TTK 5/A ve HMK 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere; Davacının davasının 6325 sayılı yasanın 18/A-2, TTK 5/A VE HMK 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine, -Alınması gereken 732,00 TL maktu harcın, 13.751,05 TL peşin harçtan düşümü ile artan 13.019,05 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22.06.2024Katip .... E imzalıdır Hakim ... E imzalıdır