Yargıtay, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ölen desteğin pasif dönem destekten yoksun kalma tazminatının emekli maaşı yerine net asgari ücretle hesaplanması gerektiğine karar verdi.
Özet: Bu hukuki evrak, trafik kazasında vefat eden 64 yaşındaki bir kişinin destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olup, davalı sigorta şirketinin temyizi üzerine, itiraz hakem heyetinin kararının, vefat edenin emeklilik dönemine (pasif döneme) ilişkin destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında emekli maaşı yerine net asgari ücretin esas alınması gerektiği gerekçesiyle bozulmasına ve davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek bu yönde ek bilirkişi raporu aldırılmasına karar verildiğini belirtmektedir.
4. Hukuk Dairesi         2024/14583 E.  ,  2026/4782 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/1392 Değişik İş, 2024/1376 Karar
İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın 30.11.2023 tarihinde yaya olan ...'e çarptığını ve ...'in vefat ettiğini, davacılardan ...'in müteveffanın eşi, diğer davacıların ise müteveffanın çocukları olduğunu, davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi gereğince her bir davacı için ayrı ayrı 1,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 1,00 TL cenaze gideri olmak üzere toplam 6,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacılar vekili bedel artırım dilekçesi ile davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatı istemini 696.073,71 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kısmen kabulüne, davacı ... için 696.073,71 TL destekten yoksun kalma tazminatının 27.12.2023 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücretine ilişkin bendinin düzeltilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; müteveffanın anne ve babasının hayatta olup olmadığı araştırılmadan hesaplama yapıldığını, hesaplamada müteveffanın emekli maaşının esas alınmasının yerinde olmadığını, net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının fahiş olduğunu, teknik faiz oranları üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın davacıların eşi ve babaları olan yaya ...'e çarpması sonucunda ...'in vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dosyanın incelenmesinde; desteğin olay tarihinde 64 yaşında olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan belgeye göre desteğin aylık gelirinin tespit edilerek ve gelirin emekli maaşı zamları oranında güncellenerek davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatının belirlendiği anlaşılmaktadır.
Çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif dönem olarak ayrılması, 60 yaşa kadar olan dönemin aktif çalışma dönemini, bakiye yaşam süresi varsa bu sürenin de pasif çalışma dönemini oluşturduğu, tazminatın hesabında pasif dönemde de zararın oluşacağı ve bu zararın asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulünün gerektiği Dairemizin yerleşmiş içtihatlarındandır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, desteğin başka bir işte çalışarak emeklilik dışında da gelir elde ettiği iddia ve ispat edilemediğine göre emeklilik dönemine (pasif döneme) ilişkin destekten yoksun kalınan zararının net asgari ücret tutarı üzerinden hesaplanması gerekir.
İtiraz Hakem Heyetince açıklanan olgular gözetilmeyerek desteğin son emekli aylığı üzerinden hesaplanan destekten yoksun tazminatının kabul edilmiş olması usul ve yasaya uygun değildir.
Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince pasif döneme ilişkin olan destekten yoksun kalma tazminatının asgari ücret gözetilerek hesaplanması yönünde bilirkişiden ek rapor alınarak (kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmediği de gözetildiğinde davalı yararına oluşan usuli kazanılmış haklar dikkate alınmak suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.