3. asliye ticaret mahkemesinin elektrik arızası sonucu muhasebe kayıtları ve e-defter dosyaları zayi olan şirkete yönelik zayi belgesi verilmesi davasının gerekçeli kararı.

3. Asliye Ticaret Mahkemesinin elektrik arızası sonucu muhasebe kayıtları ve e-defter dosyaları zayi olan şirkete yönelik zayi belgesi verilmesi davasının gerekçeli kararı.

Özet: Davacı şirketin elektrik arızası sonucu muhasebe kayıtları ve e-defter dosyaları içeren hard diskin zarar görmesi ve verilerin kurtarılamaması nedeniyle 2023/10, 11 ve 12. dönemlere ait e-defter ile berat dosyalarının zayi olduğuna ilişkin talebi üzerine açılan hasımsız zayi belgesi davasında, mahkeme, 6102 sayılı TTKnın 82/7. maddesi ve e-defter tebliğindeki mücbir sebep hükümlerini değerlendirerek, bilirkişi raporu ve diğer deliller ışığında, zararın ispatlandığına kanaat getirerek zayi belgesi verilmesi yönünde karar vermiştir.

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/879 Esas - 2026/231

T.C.

...

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/879

KARAR NO : 2026/231

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 17/12/2024

KARAR TARİHİ : 30/03/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirketleri muhasebe kayıtlarının tutulduğu birimleri 02.12.2024 tarihinde meydana gelen elektrik arızası sebebiyle bazı bilgisayar ve içeriği donanım zarar gördüğünü, arızanın meydana geldiği donanım arasında şirket muhasebe kayıtlarının yer aldığı hard disk de bulunduğunu, arızalanan hard disk içeriği verilerin kurtarılması için Veri Kurtarma Hizmeti sağlayan ... Bilgi ve İletişim Sistemleri Ltd. Ştine başvurulduğunu, ancak bu kurumca 06.12.2024 tarihinde düzenlenen Veri Kurtarma ve Hasar Tespit Tutanağı ile "Ani ve sürekli elektrik kesintilerinden, voltaj düşüklüğü ve yüksekliği nedeniyle elektronik ve/veya hareketli sistemlerin mekanik arızalanması nedeniyle disk arızalanmış ve yaptığımız incelemelerde disk yüzeyindeki hasar nedeniyle verilere erişilmesi mümkün olmamıştır." Şeklinde cevap veriliğini, tüm bu nedenlerle iş ortaklıklarının 2023/10,11 ve 12. dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davanın niteliği gereği hasımsız olarak açılmıştır.

DELİLLER:

-Davacıya ait ticari defter ve bağlı kâğıtları,

-06/12/2024 tarihinde düzenlenen veri kurtarma ve hasar tespit tutanağı,

-13/12/2024 tarihli Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına başvuru evrakı,

-İhbar Olunan Pers Yapı İnşaat ...Ltd .ŞTİ davaya muvafakat yazısı,

-... Vergi Kaçakçılığı 1-Denetim Daire başkanlığının yazısı,

-... 8.Vergi Mahkemesinin 2023/648 E, 2023/1247 K sayılı ilamı,

-... C. Başsavcılığının 2024/136231 Sor., 2024/120439 Karar sayılı KYOK kararı,

-Dava dışı ...Teknoloji A.Ş ye yazılan müzekkere cevabı,

-SGK ve Gelir İdaresi Başkanlığı müzekkere cevapları,

-Gelir İdaresi Baş. Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığının 05/01/2026 tarihli yazısı,

-23/07/2025 günlü bilirkişi heyet raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ:

Dava,TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

30923 Sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde de "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü içermektedir.

Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4. Maddesinin 1-e bendinde ise " e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

Gelir idaresi Başkanlığın Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığının 05/01/2026 tarihli yazısında; "...Başkanlığımız sistem kayıtlarının tetkikinden 7280404780 vergi kimlik numaralı ... ORTAKLIĞI 'nın 01/01/2023 tarihinden itibaren e-Defter uygulamasına dahil olduğu, 13/12/2024 tarih 1249726 sayılı dilekçesi ile 10-11-12/2023 dönemlerine ait ikincil kopyaların verilmesini talep ettiği, 26/11/2025 tarih 106233 sayılı cevabi yazımız ile 2023/10-11-12 dönemlerine ait e-Defter ikincil kopyalarının Başkanlığımız saklama sistemine yüklenmediğinin tespit edildiği ve talebinin Başkanlığımızca uygun bulunmadığı bildirilmiştir." şeklinde cevap verildiği anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 23/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...Muhasebe kayıtlarının tutulduğunu belirttikleri bilgisayara ait SSD tipindeki diskin mahkemeye sunulduğu, arızalı olduğuna dair teknik rapor olduğu, rapordaki teknik tespitlerin yerinde olduğu, sunulan Harddiskin incelmesinde içindeki verilerin geri dönüşümünün mümkün olmadığı, Dava konusu 2023/10,11 ve 12. Dönemlerine ait defterlerin ve beratların yasal süresinde Gelir İdaresi Başkanlığı'na bildirildiği, usulüne uygun olarak tutulduğunun bildirildiği.."

Toplanan delillere göre; davacı tarafça, 2023/10,11 ve 12. dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının zayi olduğu iddia edilerek zayi belgesi verilmesi talebiyle eldeki dava açılmış ise de, mahkememizce alınan 23/07/2025 tarihli bilirkişi raporu, taraf beyanları ve dosyaya gelen müzekkere cevaplarından, muhasebe kayıtların yedeklerinin alındığına dair objektif bir delile rastlanamadığı ve davaya konu verilerin saklanması hususunda entegratör firmadan destek alınmadığı, Gelir idaresi Başkanlığın Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığının 05/01/2026 tarihli yazısında belirtildiği üzere 2023/10-11-12 dönemlerine ait e-Defter ikincil kopyalarının saklama sistemine yüklenmediğinin tespit edildiğinin bildirildiği, hal böyle olunca, davacı şirketin defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özenin göstermediği, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerekmesine rağmen, 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda özel entegratör bir firmadan destek alınmadığı, zayini talep ettiği 2023/10-11-12 dönemlerine ait e-Defter ikincil kopyalarının Gelir idaresi Başkanlıuğının saklama sistemine hiç yüklenmediği, 2023/10-11-12 dönemlerine ait zayi halinin 02.12.2024 tarihinde meydana gelen elektrik arızası sebebiyle, 06.12.2024 tarihinde düzenlenen veri kurtarma ve hasar tespit tutanağını ile farkına varıldığı, anlaşılmakla davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir. (emsal ... BAM 21 HD. 08.07.2021 Tarih ve 2021/705 Esas ve 2021/942 Karar )

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alının 427,60 TL harcın mahsubu ile eksik 304,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

4-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30.03.2026