ankara 4. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kararı: milli haritacılık mühendislik yazılımının lisanssız ve ticari amaçla kullanımı sebebiyle fsek 68. madde uyarınca açılan telif tazminatı davası.

Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Kararı: Milli haritacılık mühendislik yazılımının lisanssız ve ticari amaçla kullanımı sebebiyle FSEK 68. madde uyarınca açılan telif tazminatı davası.

Özet: Mühendislik yazılımları geliştiren öncü bir şirket, ‘…’ adlı tescilli ve geniş kullanım alanına sahip ulusal haritacılık yazılımının davalı tarafından işyerinde ticari amaçla lisanssız ve izinsiz bir şekilde kullanıldığını, mahkemece yapılan delil tespiti ve bilirkişi raporuyla davalının bilgisayarında programın çeşitli modüllerinin aktif olarak kullanıldığının ve yüzlerce proje dosyası oluşturulduğunun kanıtlandığını, davalının bu eylemiyle müvekkil şirketin FSEK kapsamındaki telif haklarını ihlal ederek haksız kazanç sağladığını ileri sürerek telif tazminatı talebinde bulunmuştur.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/525 Esas - 2026/313

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"

ANKARA

4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR

HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2024/525

KARAR NO : 2026/313

DAVA : FSEK 68. Maddeye göre Telif Tazminatı

DAVA TARİHİ : 17/12/2024

KARAR TARİHİ : 24/06/2026 Yazım Tarihi: 11/07/2026

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: "Müvekkil Şirket mühendislik üzerine bilgisayar programları üreten ve lisans yoluyla bunların kullanımını üçüncü kişilere satan, alanında tanınmış bir şirkettir. 1989 yılında ....’da kurulan müvekkil şirket, mekansal verinin dijitalleşmesine öncülük eden ilk yerli yazılım firmasıdır ve yıllar içerisinde Türk mühendislerin, müşterilerin ve akademisyenlerin ortak katkılarıyla geliştirdiği ... isimli milli haritacılık yazılımı Türkiye’nin mekansal veri ekosisteminin merkezinde yer almıştır. Kuruluşundan bugüne sektörün gelişmesine öncülük eden ..., bugün 92 üniversitenin 700’e yakın bölümünde ders olarak okutulmaktadır. ...’in sunduğu 30’dan fazla mühendislik çözümü, Türkiye’de kadastro ve haritacılık, madencilik, şehir planlama ve altyapı uygulamalarında sektör standardı haline gelmiştir. Türkiye’de hali hazırda 10 bakanlık, 1.000’e yakın kamu kurumu, 1.397 belediye ve 6.000’den fazla özel şirket ... ürünlerini lisanslı olarak kullanmaktadır. Müvekkil şirkete ait ... isimli program, sahibinin hususiyetini taşıyacak şekilde şekillenmiş ve FSEK’te bulunan eser türlerinden fikri bir çabanın ürünü olması nedeniyle ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğu kabul olunmuştur. Bilgisayar programı, sahibine eser üzerinde maddi ve manevi haklar sağlamakta olup ... isimli bilgisayar programının FSEK uyarınca tüm hakları müvekkil şirkettedir ve ... yazılım programı .... tarafından 24.05.2012 tarihinde tescil edilmiştir. Yazılım sektörünün kendine has özellikleri nedeniyle ... isim hakkının marka tescili de ... nezdinde gerçekleştirilmiştir. Müvekkil şirket, tüm yasal hakları kendisinde bulunan bu programın kullanılması ve sair şekilde çoğaltılması, değiştirilmesi, işlenmesi, tersine mühendislik işlemine tabi tutulması, tamamının veya bir bölümünün başka bir şekilde kullanılması v.b. konularında yurt içinde veya yurt dışında hiçbir kişi ya da kuruluşa izin ya da yetki vermemiştir. FSEK 38. madde uyarınca bilgisayar programlarını yükleme ve çalıştırma hakkı, ilgili programı 'yasal yollardan edinen' kişilere aittir. Aksine bir kullanım mevzuat uyarınca program sahibinin haklarını ihlal etmektedir. Çoğaltma hakkı da eser sahibine ait olup, FSEK 22. Madde gereğince programın harddisk, cd ve başka benzeri araçlara yüklenmesi ve izin alınmaması çoğaltma hakkının ihlali olarak kabul edilmiştir. Davalıya İlişkin Olarak: Deliller kısmında belirttiğimiz mahkeme dosyası ile müvekkile ait ... programının lisanssız olarak kullanılıp kullanılmadığının tespiti için mahkemece keşif / delil tespiti gerçekleştirilmiştir. İşbu tespit sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda da açıkça görüldüğü üzere; davalıların faaliyette bulunduğu işyerindeki 1 adet bilgisayarda, ... programının çeşitli modülleriyle birlikte lisanssız (kaçak) şekilde ticari amaç ile kullanıldığı tespit edilmiş ve davalılar tarafından hak sahibi olduklarına yönelik hiçbir evrak sunulmamıştır. Lisanssız kullanım tespit edilen bilgisayar/lara ilişkin bilgiler aşağıdaki şekildedir:

1. Bilgisayar:

.... adresli, ... isimli bilgisayarda,

... isimli bilgisayar programının ... ... sürümünün 30.01.2024 tarihinde kurulduğu,

Lisanssız kullanım tespit edilen bilgisayarın açılış ekranında ... ibaresinin yer aldığı,

Programın .... olmadığı ve aktif olarak kullanıldığı ve program içerisinden erişilen lisans bilgilerinde davalılara ait bir lisans görünmediği, kullanımın lisanssız olduğu,

Programın ... (Ana Modül), ... ve diğer modüller ile birlikte kurulu olduğu,

Bilgisayarda ... programı ile oluşturulmuş, ... uzantılı 532 adet öğe bulunduğu

Tespit edilmiştir.

İlgili bilirkişi raporu ile birlikte davalı/davalılar tarafından müvekkil şirket yazılımlarının izinsiz olarak, korsan diye tabir edilen biçimde yüklenmiş ve kullanılmakta olduğu tespit edilmiştir. Yukarıda açıkladığımız üzere, davalı/ların ... isimli yazılımı herhangi bir sözleşme ve izne tabi olmaksızın, şifre kırmak suretiyle kullandığı, işi ve faaliyet alanı gereği bu programdan haksız kazanç elde ettiği açıkça ortaya çıkmıştır. Davalı kanunlara aykırı hareket etmek suretiyle Müvekkil Şirketin mali haklarına tecavüz etmiştir. FSEK m. 68 (1)’ de açıkça: “Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir” denilmektedir. Müvekkilin sahibi olduğu yazılımları izinsiz çoğaltma yoluyla yarar sağlayan davalı, Müvekkil Şirketin mali haklarını açıkça ihlal etmiştir. Anılan nedenle, davalı aleyhine FSEK’İN 68. MADDESİ UYARINCA, DAVAYA KONU BİLGİSAYAR PROGRAMININ SATIMI KONUSUNDA SÖZLEŞME OLMASI HALİNDE BELİRLENECEK BEDELİN 3 KATI TUTARINDA TAZMİNAT TALEP ETMEKTEYİZ. Müvekkil Şirketin sahibi olduğu bilgisayar programları, mühendislik alanında çözümler üreten, bu alanda veri tabanlarının oluşmasını sağlayan alanında yegane yazılımlar bütünüdür. Bu programlar, çok sayıda şirket tarafından kullanıldığı gibi, Belediyeler, Bakanlıklar, Üniversiteler ve ilgili kamu kurumlarınca da kullanılmaktadır. .... bunlardan birkaçıdır. Müvekkil Şirketin uğradığı zararın büyüklüğünün ortaya çıkmasında ve Müvekkil Şirkete ait eserin sözleşme bedelinin belirlenmesinde bu hususların da göz önünde bulundurulmasını talep etmekteyiz. Davalı taraf ile ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuk görüşmesi de yapılmış ancak anlaşma sağlanamamıştır. İşbu arabuluculuk anlaşamama tutanağını da dilekçemiz ekinde paylaşıyoruz. Arabuluculukta herhangi bir anlaşma sağlanamadığıından davalı aleyhine işbu davayı açma zorunluluğu doğmuştur. Bu nedenlerle; Davamızın KABULÜNE, Müvekkil Şirkete ait bilgisayar programlarının davalı tarafından izinsiz ve lisansız kullanılması nedeniyle müvekkil şirketin mali hakları ihlal edildiğinden, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL telif tazminatının öncelikle programların yükleme tarihlerinin tespit edilmesi halinde yükleme tarihinden itibaren, mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine" karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

Davacı vekili 21 Nisan 2026 tarihli ISLAH dilekçinde " Müvekkil Şirkete ait bilgisayar programlarının davalılar tarafından izinsiz ve lisansız kullanılması nedeniyle müvekkil şirketin mali hakları ihlal edildiğinden, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla dava dilekçemiz ve işbu ıslah dilekçemizdeki taleplerimizin birleşmesi neticesinde FSEK 68. maddesi uyarınca TOPLAM 1.384.632,72-TL telif tazminatının programların kurulum tarihi (haksız eylemin gerçekleştiği tarih) olan 30/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, " şeklinde talepte bulunmuştur.

SAVUNMA:

Davalı şahıs ve firma vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: "davacının dava konusu iddialarına konu ... şantiye sahası müvekkil şirketin yüklenicisi olduğu .... İle .... ait şantiye sahası olup, davalı gerçek kişi ...' ın yetkilisi olduğu şirketin taraf olduğu bir sözleşmeden veyahut yetkilisi olduğu şirkete yöneltilecek haksız fiil sorumluluğu iddiasına dayalı herhangi bir talepten hukuken şahsi herhangi bir sorumluluğu olmadığından, ...'a husumet yöneltilerek açılan işbu davanın öncelikle pasif husumet yokluğundan dolayı reddi gerekmektedir. Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacının talep ve dava konusu ettiği haksız alacak talebi zamanaşımına uğramış ve hakdüşürücü süre dolmuş olduğundan, zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süre itirazında bulunuyoruz. Huzurdaki davada haksız fiilin işlendiği iddia olunan yer şantiye sahası olmakla birlikte, katiyen kabul manası taşımamak kaydı ile sadece 1 adet bilgisayarda bahse konu şekilde program bulunmuş olup; bu bilgisayar da şahsi bilgisayardır. Müvekkile ait olmayan bir bilgisayarda yer alan programlardan müvekkilin ya da müvekkil şirketin sorumluluğu doğamayacağı gibi, bilgisayarın aidiyeti hususu tespit dosyasında hiçbir şekilde incelenmemiştir. İlgili şantiyede müvekkil şirkete ait masa üstü bilgisayarlar bellidir ve hiçbirinde bahse konu programların yer almadığı delil tespiti dosyası ile sabittir. Dolayısıyla kabul manası taşımamak üzere, personelin şahsi dizüstü bilgisayarında bir program yüklü olsa dahi, müvekkillere herhangi bir kusur yada sorumluluk izafe edilebilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle husumet itirazında da bulunmakta olup, işbu haksız davanın usulden reddi gerekmektedir. Ayrıca ilgili bilirkişi raporunda her ne kadar son erişim tarihi 07.10.2024 günü olarak gösterilmiş ise de, huzurdaki davada önemli olan son kurulum yani güncelleme tarihinden ziyade programın ilk yüklenim tarihidir ki bu tarih, rapordan anlaşıldığı üzere 01.02.2021'dir. Katiyen kabul manası taşımamak kaydıyla, müvekkil şirketin asıl sahibi ve yetkilisi ... ...'dır; ancak 30.08.2023 tarihinde ... beyin hayatını kaybetmesi sebebiyle şirket miras yoluyla oğlu ...'a intikal etmiştir. Dolayısıyla müvekkilin miras yoluyla devraldığı bu büyüklükte, birçok aktif işi ve şantiyesi olan şirketin tüm bilgisayarlarını fiziken tetkik ederek yüklenmiş lisanssız bir yazılım bulunup bulunmadığını kontrol etmesi, hayatın olağan akışı gereği kendisinden beklenemeyecek bir davranıştır. Bu itibarla müvekkil ... yönünden iddia olunan eylemler hukuki ve fiili dayanaktan yoksundur. Bu husus müvekkil şirketin ticaret sicil kayıtlarının celbi ile de tespit olunacaktır. Kaldı ki köklü bir firma olan müvekkil şirketin gerçekleştirdiği işlerin hacmi ve iş bitirme miktarı dikkate alındığında müvekkilin böyle bir olayın vuku bulmasına imkan vermeyeceği de açıktır. Dolayısıyla halihazırda kabul aşamasına gelmiş şantiyede herhangi bir menfaati bulunmayan müvekkilin iddia olunan eylemleri gerçekleştirmesi hayatın olağan akışı ve mantık ilkeleri ile bağdaşmamaktadır. Davacı tarafça iddia edilen hususlar kapsamında .... Hukuk Mahkemesi'nin ....Değişik İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığı beyan edilerek mahkemenizde görülmekte olan işbu davada delil tespiti sonrasında düzenlenen Bilirkişi raporuna delil olarak dayanılmış ise de; söz konusu delil tespitine ilişkin Bilirkişi raporunun müvekkillerim aleyhinde delil olarak kabulüne ve hükme esas alınmasına hukuken olanak yoktur. Söz konusu rapor yukarıda arz ve izah ettiğimiz hususlar çerçevesinde usule aykırı olduğu gibi, esas yönünden de hükme esas alınması mümkün değilidir. Zira anılan rapor müvekkiller tarafından tebellüğ edilmemiş, beyan, itiraz ve cevap verme hakkı gözetilmemiştir. Müvekkil şirket yetkilisi hazır bulunmadan yokluğunda yapılmış olan, delil tespiti isteminde bulunan tarafın tek yanlı iddia ve beyanları üzerinden gerçekleştirilen, delil tespiti isteminde bulunan tarafın iddialarına karşı müvekkil şirkete savunma yapma, bilgi ve belge sunma hakkı tanınmadan ve dolayısıyla adil yargılanma hakkı ihlal edilerek icra ve infaz edilen keşif ve akabinde düzenlenen delil tespitine ilişkin Bilirkişi raporunun müvekkiller aleyhinde Sayın Mahkemenizde açılan işbu davaya dayanak gösterilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi; işbu raporun müvekkil şirket aleyhinde delil olarak kabulüne ve hükme esas alınmasına da hukuken olanak yoktur. Hiçbir şekilde kabul etmediğimiz .... Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ....Değişik İş sayılı dosyasında yapılan keşif sonucunda düzenlenen 10.11.2024 tarihli Bilirkişi raporunda, müvekkil şirkete ait inşaat şantiye alanı içerisinde bulunan 1 adet dizüstü bilgisayar üzerinde gerçekleştirilen incelemelerde; 1 adet dizüstü bilgisayarda 1 adet "..." isimli yazılımın bulunduğu ve lisans/fatura karşılığının dosyaya sunulmadığı değerlendirilmiştir. Malumunuz üzere şantiyede birden fazla bilgisayar bulunduğu dikkate alındığında, 1 adet laptop üzerinde yapılan incelemede 2021 yılında yüklendiği anlaşılan ... yazılımının 2024 yılında güncellendiği anlaşılmaktadır. İlgili personelin 2021 yılında müvekkil firmada çalışıp çalışmadığı dahi belirgin değilken, müvekkil aleyhine sanki yazılım 2024 yılında yüklenmiş gibi tespite bulunulması hukuken hatalıdır. Kaldı ki tespit edilen ... uzantılı dosyaların çoğu müvekkil şirketin iştigal alanı olan inşaat işi ile alakalı dahi değildir. Ayrıca ilgili raporda ... uzantılı dosyaların bulunmuş olduğunun tespit edildiği belirtilmişse de, müvekkil şirkete/müvekkile ait olmayan dizüstü bilgisayarda yüklü olan veya bu dizüstü bilgisayara önceden yüklenmiş olup aktif olarak kullanılmayan ve çalıştırılabilir bir durumda olmayan programlardan dolayı müvekkil şirkete lisanssız yazılım kullanıldığı iddiası yöneltilerek işbu davanın açılması haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir durumdur. Zira; müvekkil şirkete ait inşaat şantiye alanı içerisinde bulunan incelemeye konu dizüstü bilgisayar müvekkil şirkete veya yetkililerine ait değildir. Çok sayıda çalışanın bulunduğu müvekkil şirkete ait inşaat şantiyesine kendisine ait dizüstü bilgisayarları getirip kullanan inşaat mühendisleri ve diğer personeller bulunmaktadır. Bu bilgisayarlarda ne tür yazılımların ve programların yüklü olduğu da pek tabiidir ki müvekkil şirketçe bilinmesi mümkün olan bir durum değildir. Yapılan delil tespiti keşfi sırasında müvekkil şirket yetkilisi veya yetkili bir işyeri vekili hazır olmadığından dolayı yapılan delil tespitinin çalışan personelde yarattığı korku ve panik sebebiyle personelce kendilerine ait olan bilgisayarların varlığını söyleyip gösterememiş olmaları yapılan incelemelerin müvekkil şirkete ait olmayan bilgisayarlar üzerinde de yapılmış olmasına sebebiyet vermiştir. Şantiye alanında yapılan işlemler donanımları yüksek ve güçlü işlemcilere sahip bilgisayarlar gerektiğinden dolayı şantiyede yoğun bir şekilde masaüstü bilgisayarlar kullanılmaktadır. Şayet yapılan delil tespiti sırasında müvekkil şirkete ait olan masaüstü bilgisayarlarda ... yazılımı veya dosyası mevcut olsa idi, çok sayıda personel ve inşaat mühendisi istihdam eden ve bu bilgisayarları kullanan müvekkil şirket çalışanlarınca bu programın bilgisayarlara yüklenmiş olması gibi bir durumun varlığı da söz konusu olabilecekti ki, geçmiş dönemlerde inşaat yahut harita mühendislerince bazı bilgisayarlara yüklendiği ve müvekkil şirketin şantiyesinde görevlendirilen yetkililerin fark etmesi üzerine ise lisanssız her türlü bilgisayar programının da kullanımına son verilmesi ve hemen silinmesinin sağlanması gibi durumlar da yaşanmış bulunmaktadır. Müvekkil şirkete ait inşaat şantiyesinde bulunan bilgisayarlarda ... veya başkaca herhangi bir lisanssız yazılım kullanımı söz konusu olmadığından müvekkillerim aleyhinde açılmış olan işbu haksız davanın reddine karar verilmesini " talep etmiştir.

MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun " 2/1 maddesinde bilgisayar programlarının ilim edebiyat türünde "Eser" olduğu belirtildiği, eser sahibinin FSEK 14-17.nci maddelerde MANEVİ HAKLARI ( Umuma arz -Adın belirtilmesi Eserde değişiklik yapılmasını menetmek yetkileri - zilyed ve malike karşı hakları (bazı hallerde asıllarından geçici bir süre için yararlanmayı talep etme, eserin bozulmasını-,yok olmasını engelleme, eser tek ve özgün ise kendisine ait tüm dönemleri kapsayan çalışma ve sergilerde kullanmak amacıyla, koruma şartlarını yerine getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilme hakkı) ). 21-25.nci maddede ve 45.nci maddede ise MALİ HAKLARI (İşleme - Çoğaltma - Yayma - Temsil - Umuma İletim Hakkı ve Pay Alma Hakkı.) sayılmıştır.

(çoğaltma hakkı) Madde 22 "Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir.

Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoğaltma sayılır. Aynı kural, kabartma ve delikli kalıplar hakkında da geçerlidir.

Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar." 52.nci madde de "Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." hükmü ile Madde 68/1 " Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan,çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır.

DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;

Davalı şahsın yetkili ve sorumlusu olduğu diğer davalı firma iş yerinde ....D.iş delil tespit dosyasına bağlı yapılan tespitte bir adet bilgisayarda ... adlı bilgisayar programının lisanssız şekilde yüklenildiği ve kullanıldığı iddiasına dayalı FSEK 68. Maddesine göre telif tazminat talebinin yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya yansıtılan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporuna göre ... adlı bilgisayar proğramının davacı taraf ait olduğu tespit edilmiştir.

.... Değişik iş delil tespiti dosyasında;

10.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda ,Davalı tarafından işletilen adreste 1 adet Dizüstü ... marka bilgisayarında çalışır durumda ... yazılımı olduğu, yükleme işleminin 30/01/2024 tarihi olduğu, lisans veya faturasının bulunmadığı belirtilmiş, bilgisayar ve programın ekran görüntüleri de rapora yansıtılmıştır.

Mahkememizce ön inceleme duruşması yapıldıktan sonra tahkikata geçilerek uzman bilirkişi heyetinden alınan 03/11/2026 tarihli raporda ÖZETLE:" 1. Davaya konu ... adlı bilgisayar programlarının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu,

2. Davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin FSEK md. 22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal etmiş olduğu,

3. Davalı tarafından işletilen adreste 1 adet bilgisayar sisteminde yapılan tespit çalışması sonucunca 1 adet ... 8 versiyonu yazılımların tespit edildiği, bu bilgisayarların kullanılıp kullanılmadığı konusunda itirazın sayın mahkemenin takdirinde olduğu,

4. Davalının söz konusu bilgisayar programlarını lisanslı kullandığını gösterir herhangi bir geçerli belgeyi dosyaya ibraz edemediği,

5. ...’in 2024 senesinde olan son versiyonunun 8 sürümü olması sebebiyle eski sürüm indirimi uygulanamayacağı,

6. Dosyada mevcut ... raporu içerisinde 2023 ve 2024 yılına ait liste fiyatlarına karşılık iskonto oranları sunulmamış olması nedeniyle tazminat hesabından kullanılmak üzere oranların dosyaya kazandırılması gerektiği, " şeklinde ifade edilmiştir.

Tarafların rapora itirazı ve davacının emsal indirim oranı tespiti için heyete 1 Mali Müşavir eklenerek alınan 13/03/2026 tarihli ek raporda özetle "1. Davaya konu ... adlı bilgisayar programlarının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu,

4. Davalının söz konusu bilgisayar programlarını lisanslı kullandığını gösterir herhangi bir geçerli belgeyi dosyaya ibraz edemediği,

5. ...’in 2024 senesinde olan son versiyonunun 8 sürümü olması sebebiyle eski sürüm indirimi uygulanamayacağı,

6. .... adresli bilgisayar üzerinde tespit edilen ... yazılımının rayiç bedelinin 461.544,24+KDV olacağı ve FSEK 68.madde kapsamında 3 katına kadar tazminat tutarının sayın makamınızın takdirinde olduğu " şeklinde ifade edilmiştir.

Davalı vekilinin aynı heyetten ek rapor alınması talebi HMK 30.ncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor ve ek rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek yargılama gereksiz uzamasın diye bu talep reddedilmiştir.

GEREKÇE:

Davacı taraf iddiası, davalı savunması , sunulan deliller, delil tespitine dair ....'.nin D.iş dosyası içeriği , tahkikat aşamasında sunulan rapor ile itiraz üzerine alınan ek rapor ve dosya bütünü ile birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde;

Davacı tarafın ... isimli bilgisayar programı üzerinde eser sahibi olarak mali hak sahibi olduğu sunulan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporlarıyla anlaşıldığı;

Davalı taraf işyerinde yapılan delil tespit işlemi sonrası sunulan

10.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda ,Davalı tarafından işletilen adreste 1 adet Dizüstü ... marka bilgisayarında çalışır durumda ... yazılımı olduğu, yükleme işleminin 30/01/2024 tarihi olduğu , lisans veya faturasının bulunmadığı belirtilmiş olup bilgisayar ve programın ekran görüntüleri de rapora yansıtıldığı görülmüştür.

Tahkikat aşamasında alınan 03/11/2026 tarihli raporda ÖZETLE:" 1. Davaya konu ... adlı bilgisayar programlarının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu,

4. Davalının söz konusu bilgisayar programlarını lisanslı kullandığını gösterir herhangi bir geçerli belgeyi dosyaya ibraz edemediği,

5. ...’in 2024 senesinde olan son versiyonunun 8 sürümü olması sebebiyle eski sürüm indirimi uygulanamayacağı, " şeklindeki kanaat ile ve bu rapora itiraz üzerine alınan 13/03/2026 tarihli ek raporda özetle "1. Davaya konu ... adlı bilgisayar programlarının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu,

4. Davalının söz konusu bilgisayar programlarını lisanslı kullandığını gösterir herhangi bir geçerli belgeyi dosyaya ibraz edemediği,

5. ...’in 2024 senesinde olan son versiyonunun 8 sürümü olması sebebiyle eski sürüm indirimi uygulanamayacağı,

Buna göre ;

... adlı bilgisayar programının 5846 sayılı FSEK kapsamında " ilim ve edebiyat eseri" niteliği bulunduğu; Bu eserin üzerinde davacının mali hak sahibi olduğu, davalı işyerindeki çalışır şekilde ... markalı bilgisayarda 1 adet ... 8 versiyonu yazılımının kurulu ve yüklü bulunduğu, yükleme işleminin 30/01/2024 tarihi olduğu bilirkişi raporu ile sabit olduğu;

5846 sayılı FSEK 22.nci maddede eser sahibinin mali haklarından olan çoğaltma hakkı düzenlenmiş olup bir eserin herhangi bir şekilde çoğaltılması hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Anılan maddenin son fıkrası kapsamında çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsadığı ifade edildiği üzere ; davalının işyerinde ... markalı bilgisayarda 1 adet ... 8 versiyonu yazılımın kurulu ve yüklü bulunduğu tespiti yapıldığı yukarıda izah edildiğinden davacı tarafla FSEK 52.nci madde kapsamında herhangi bir sözleşme yapılmadan veya davacının yazılı izni olmadan gerçekleşen eylemde çoğaltma hakkının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.

Bu açıdan 5846 sayılı FSEK 68.maddesi uyarınca mali hakkı ihlal edilen eser sahibi veya eser sahibinden bu hakkı devir alanlar, “… sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir ” hükmü uyarınca varsayımsal sözleşme bedeli veya raiç bedel hesabı üzerinden ; Benimsenen bilirkişi heyetinin 13/03/2026 tarihli ek raporunda " .... adresli bilgisayar üzerinde tespit edilen ... yazılımının rayiç bedelinin 461.544,24+KDV olacağı ve FSEK 68.madde kapsamında 3 katına kadar tazminat tutarının sayın makamınızın takdirinde olduğu " şeklinde tespit ve değerlendirmeye iştirak edilmiş, neticeden bedel artımı da gözetilerek dava kabul edilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Davanın KABULÜNE,

2-Davacı tarafça talep edilen ve bilirkişi raporunda hesap edilen 3 kat telif tazminatı olan 1.384.632,72 TL'nin 30/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan müştereken ve müteselsilen alınıp davacı tarafa verilmesine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 94.584,26 TL maktu karar harcından peşin alınan 427,60 TL+ ıslah harcı 23.700,00 =24.127,60 düşümü ile bakiye 70.456,66 TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,

4-AAÜT uyarınca 211.848,58 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacı tarafa verilmesine,

5-Davacının yaptığı; 13.000,00 TL + 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 448,00 TL tebligat ücreti, 24.127,60 TL harç masrafı olmak üzere toplam 44.575,60 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacı tarafa verilmesine,

6-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf vekilinin yokluğunda, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı.24/06/2026

Katip .... Hakim ....

E imzalıdır E imzalıdır