Fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle kesilen yaşlılık aylığının ve yersiz ödeme borçlandırmasının iptali ile hizmet tespiti talepli birleşen davalar.
Özet: Bu hukuki evrakta, davalı kurumun, davacının belirli bir iş yerindeki hizmetlerinin sahte sigortalılık nedeniyle fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle yaşlılık aylığını keserek borç tahakkuk ettirmesi üzerine, davacının aylığının iptaline ilişkin işlemin kaldırılması ve borcun olmadığı ile aylığın yeniden bağlanması talebiyle açtığı asıl dava ile kurumun davacı aleyhine başlattığı yersiz ödeme kaynaklı icra takibine itirazın iptali davaları ele alınmaktadır; ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri davacının çalışmasının gerçek olduğunu kabul ederek aylık iptali ve borçlandırma işlemlerini hukuka aykırı bulup kurumun taleplerini reddederken, davalı kurum kararları temyiz etmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/18183 E.  ,  2026/5448 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1168 E., 2025/2467 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırıkkale 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/256 E., 2025/74 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen davalar davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin davalı Kurumdan yaşlılık aylığı almaktayken dava dışı ... unvanlı iş yeri üzerinde geçen hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptal edildiğini, bakiye hizmet süresinin yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarını sağlamadığı gerekçesiyle emekli maaşının başlangıç tarihi itibarıyla kesildiğini, yersiz ödeme yapıldığı gerekçesiyle 13.008,84 TL borçlandırıldığını, bu tip davalarda çalışma olgusunun hiçbir tereddüte ... bırakmayacak şekilde gerçeğe uygun tanık anlatımlarıyla saptanması gerektiğini, bu yönde yerleşik Yargıtay içtihatları bulunduğunu, davacının dava dışı ... unvanlı inşaat iş yerinde 01.02.2014 tarihinde işe başladığını, asgari ücret karşılığı çalıştığını, işverenin malzeme temini, getir götür işleri, bekçilik ve temizlik işlerinde çalıştırıldığını, mesai saatlerinin 09.00 - 16.30 arasında olduğunu, bu şekilde bir süre çalıştıktan sonra emekli olarak işten ayrıldığını, açıklanan nedenlerle davalı Kurum tarafından müvekkilinin sahte sigortalılık gerekçesiyle dava dışı ...'ya ait iş yerindeki çalışmalarının iptali ile aylıklarının kesilmesi ve yersiz ödeme nedeniyle 13.008,84 TL borç tahakkuk ettirilmesi işlemlerinin iptal edilerek dava konusu hizmetlerinin fiili çalışmaya dayandığının ve emekli aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Kırıkkale 2. İş Mahkemesinin 2020/60 Esas ve 2020/390 Karar sayılı dava dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'nın dava dışı ...'ya ait iş yeri üzerinden 2013/12- 2017/09 dönemleri arasında Kuruma bildirilen hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığının Kurum denetmenliğince yapılan incelemeyle tespit edilmesi nedeniyle iptal edildiğini, bakiye hizmet süresiyle yaşlılık aylığına hak kazanamadığının anlaşıldığını, aylığının başlangıç tarihi itibarıyla kesildiğini, davalı aleyhine yersiz ödemeler nedeniyle Kırıkkale İcra Müdürlüğünün 2019/48986 sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının icra takibine itirazının reddi ile takibin devamına ve davalı aleyhine %20 aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Birleşen Kırıkkale 1. İş Mahkemesinin 2019/382 Esas ve 2021/6 Karar sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Kırıkkale 4. İcra Müdürlüğünün 2019/17617 sayılı icra takibine konu alacağın davalı sigortalıdan alınarak davacı Kuruma ödettirilmesine ve haksız ve kötü niyetli olarak yapılan itirazın iptal edilerek davalı aleyhine takibe konu edilen alacağın %20'inden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesinde karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Asıl davada cevap dilekçesinde davalı Kurum vekili; Kurum işleminde hata bulunmadığını, denetmen raporu ile davacının çalışmasının sahteliğinin tespit edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen Kırıkkale 2. İş Mahkemesinin 2020/60 Esas ve 2020/390 Karar sayılı dava dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin iptali için dava açıldığını beyanla dosyalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan birleştirilerek reddini talep etmiştir.
Birleşen Kırıkkale 1. İş Mahkemesinin 2019/382 Esas ve 2021/6 Karar sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulüne, davacının yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, davacının yersiz ödeme nedeniyle davalı Kuruma 13.008,84 TL borcu olmadığının ve davacıya yeniden emekli maaşı bağlanması gerektiğinin tespitine, birleşen Kırıkkale 1.İş Mahkemesi 2019/382 E. sayılı davanın reddine, birleşen Kırıkkale 2. İş mahkemesi 2020/60 E. sayılı davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davalarda davacı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı/Birleşen davalar davacısı Kurum vekili:
a.Denetmen raporu ile çalışmanın sahte olduğunun belirlendiğini,
b.Eksik inceleme karar verildiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl davada, davacının gerçek ve fiili olmadığı tespit edilen çalışmalarının iptal edilmesinden dolayı yaşlılık aylığının kesilmesine yönelik Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının yeniden bağlanması ve borçlu olmadığının tespiti ve birleşen davalarda ise itirazın iptali istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı/birleşen davalar davacısı Kurum vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.