ticari satıştan kaynaklanan kiraz ağacı hasarı tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin ret kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun antalya bölge adliye mahkemesince incelenmesi.

Ticari satıştan kaynaklanan kiraz ağacı hasarı tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin ret kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun Antalya Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi.

Özet: Davacı, kiraz tarlasındaki ürünlerin yağmur ve dolu gibi doğal afetler sonucu hasar görmesi üzerine sigorta kurumundan talep ettiği tazminat davasının ilk derece mahkemesince reddedilmesi kararını istinaf ederek, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının objektiflikten uzak, yanlı ve hatalı ağaç sayımı ile hasar değerlendirmeleri içerdiğini, sigorta kurumunun şeffaf davranmadığını ve ödenen tazminatın sigortalı değerle orantısız olduğunu ileri sürerek, davanın yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:24/03/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:16/09/2021

DAVANIN KONUSU:Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ:24/03/2025

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli İli ... Köyü ... mevkii ... parselde bulunan ...m² yüz ölçümlü tarlanın müvekkiline ait olduğunu, tarlada muhtelif ,meyve ağaçlarının bulunduğunu, müvekkilinin bahçesinde bulanan kiraz ağaçlarının 30-31.05.2018 / 01.06.2018 tarihlerinde meydana gelen yağmurdan, 11.06.2018 tarihlerinde meydana gelen doludan, 19-20.06.2018 tarihlerinde meydana gelen yağmurdan olmak üzere 3 kere büyük hasar görmüş olduğunu, hiç bir ürün kalmadığını, zarar gören kiraz ürünlerinin ...'e sigortalı olduğunu, hasar tespitlerinin de Denizli 1.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İŞ ve ... D.İŞ sayılı dosyalarında bilirkişi marifetiyle belirlendiğini, müvekkilinin davalı kurumdan zararının giderilmesi, tazminatının ödenmesini talep ettiğini beyan ederek, 20.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı kuruma yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurda ki davanın kısmi dava olarak nitelendirilmesi gerektiğini, davacının iddia ettiği alacağını net olarak belilemediğini, davacının dava konusu poliçelerine göre doğan hasarı tazmin edildiğini, haksız davanın reddi gerektiğini, davacının dava konuu poliçeler ile sigortalı ürünlerindeki tüm hasarının toplam 28.167,00 TL olarak tanzim edildiğini, her hangi bir eksik veya yanlış işlem bulunmadığını, davacının taleplerinin tamamen kötü niyetli ve haksız olduğunu, bu nedenlerden dolayı haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... Taraflar arasında, davacı taşınmazlarındaki ürün zararının sigorta teminatı kapsamında olup olmadığı, teminat kapsamında davacının talep edebileceği tutar, davacının talep edebileceği tazminat bulunup bulunmadığı konuları çekişmelidir. Her iki heyet tarafından düzenlenmiş bilirkişi raporunda ödemelerin mevzuata uygun yapıldığı tespit olunmuş olup araştırılacak başka husus olmaması ile............. numaralı poliçe yönünden 8.235,28 TL ve ... numaralı poliçe yönünden ise 19.931,80 TL tazminat talep olunabileceği görülmekle ve toplam hasarlara ilişkin 28.167,08 TL ödenmiş olduğundan..." şeklindeki gerekçe ile davanın reddedildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporlarının objektiflikten uzak, yanlı olduklarını ve hüküm kurmaya elverişli olmadıklarını, ... tarihli bilirkişi raporunda; ... no.lu ürün sigorta poliçesi değerlendirildiğinde 06.06.2018 tarihinde yapılan ekspertizde sigortalı meyve bahçesinde 296 adet kiraz ağacının bulunduğu, verimin ağaç başı 12,59 kg olduğu, hasar bildiriminin doğru olarak yapıldığı ancak ekspertiz raporunda yağmur hasarı olarak değerlendirildiğinin ifade edildiğini ancak ... no.lu poliçedeki ağaç sayısının 450 olduğunu, bu hususun Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından tespit ve düzenlenen bilirkişi raporunda belirtildiğini, ağaç sayısının bugün bile tekrar sayılarak tespitinin yapılabileceğini, ürünlerdeki hasar adeti ve her hasara ait hasar oranlarının toplamı kadar bir hasar talebi ve değerlendirmesi olmadığını, ancak ... Kurumunun tespitlerinde şeffaf davranmadığını, bilgilendirme yapmadığını, hasar tespit ve değerlendirmesinde standart olmadığını, toplamda 166.511 TL değerinde bir ürün sigorta yaptırılmasına karşılık 44.513 TL tazminat tahakkuk ettirildiğini, hasar değerlendirmesinde %57 oranında bir farkın olmasının kabul edilemeyeceğini, bilirkişi raporunda, ... no.lu poliçede 228 adet kiraz ağacında ürünün hasat edildiğinin, kalan 772 adet ağaç üzerinde değerlendirme yapıldığının belirtildiğini, 228 ağaçtaki ürünün hasat edilip satıldığı ifadesinin yanlış olduğunu, 228 ağaçtaki ürünün hasar nedeni ile ağaçların alt kısmına döküldüğünü ancak kurum eksperlerinin yerde bu ürünleri görmesine karşılık ağaçtan döküldüğü için değerlendirmeye almadıklarını, müvekkilinin defterlerinin incelenebileceğini, 30.05.2018 tarihli hasarın yağmur hasarı olduğuna bir itirazda bulunulmadığını, ... no.lu poliçe için tespit edilen %17 ve ... no.lu poliçe için tespit edilen %34 hasar oranlarına itiraz edildiğini, Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesinde; sigortalanan ağaç sayılarının poliçede belirtilen adet kadar çıktığını ve ortalama %54,9 hasar tespiti yapıldığını, bilirkişi incelemesinde tüm ağaçların ve ürünlerin fotoğraflanarak tespit yapıldığını, 11.06.2018 tarihindeki hasar cinsinin kurum eksperinin düzenlediği belgede; ... no.lu poliçe için dolu, ... no.lu poliçe için yağmur olarak belirlendiği hususunun ... kurum ekspertizlerinin müvekkiline gönderdiği ve mahkemeye sundukları belgelerden anlaşıldığını, sigortalanan iki bahçenin birbirine bitişik bahçeler olduğunu, şiddetli yağmur dolu ile birlikte bahçeye zarar verdiğini, kurum eksperlerinin hasarı düşürme adına dolu hasarını yağmur olarak değerlendirdiğini, hasar cinsinin yağmur olarak belirlenmesinin müvekkilinin lehine bir durum değil, aleyhine bir durum olduğunu, yağmur hasarlarında %30 müşterek sigorta uygulaması yapıldığını, dolu hasarlarında müşterek sigorta uygulaması yapılmadığını, bu nedenle davalının daha az tazminat ödemek için dolu hasarını yağmur olarak değiştirdiğini, verimin düşük hesaplanmasının doğru olmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, bitkisel ürün sigortası poliçelerinden kaynaklanan sigorta tazminatı istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı vekili, ... no.lu ürün sigorta poliçesi kapsamında, bilirkişi raporunda ve sigorta ekspertiz raporunda 296 ağacın tespit edildiğini ancak ... no.lu poliçedeki ağaç sayısının 450 olduğunu, bu hususun Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından tespit ve düzenlenen bilirkişi raporunda belirtildiğini, ağaç sayısının bugün bile tekrar sayılarak tespitinin yapılabileceğini belirtmiştir.

Dosya arasında mevcut Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunda, "ikinci bölümde ise toplam 31 sıra halinde ve her sırada 10 ila 17 adet arasında değişmek üzere toplam 450 adet kiraz ağacı vardır" denilmek suretiyle, 450 adet kiraz ağacının mevcut olduğu belirtilmiştir. Görevsizlik kararı ile dava dosyasının Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesine gelmeden önce yargılamayı yapan Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09/05/2019 tarihli celsesinde verilen ara karar gereği talimat yolu ile yaptırılan keşif ve bu keşif sonucu düzenlenen 02/07/2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda, bilirkişiler, söz konusu poliçedeki ağaç sayısı hususunda, aslolanın ... eksperlerince sahada tespit edilen hususlar olduğunu, poliçeleşme anında ortada ürün olmadığı için yazılan verimin tahmini bir değer olduğunu, üreticinin bu miktarı çiçeklenme sonu meyve bağlama döneminden itibaren hasar olmadığı sürece tespit ve değiştirme hakkına sahip olduğunu, ağaç sayılarında ise farklı yaş ve görünümdeki ağaçlar birlikte değerlendirilerek ya da sehven farklılıklar olabildiğini, bu durumlarda hasar tespit çalışması sırasında eksperlerin tespitlerinin esas olduğunu ancak üreticinin bu tespitlere itiraz hakkı olduğunu, bu konuda bir anlaşmazlık olmadığının anlaşıldığını belirtmişlerdir. Bilirkişilerce, keşif mahallinde bir tespit yapılıp yapılmadığı, değerlendirmelerin buna göre yapılıp yapılmadığı anlaşılamamaktadır.

Bilirkişiler anılan hususta bir anlaşmazlık olmadığını belirtseler de, anılan bilirkişi heyet raporuna karşı davacı tarafça sunulan 29/07/2019 tarihli itiraz dilekçesinde açıkça bu hususa itiraz edildiği anlaşılmaktadır. Yargılamanın devamında, görevli mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda da sadece, poliçede ağaç sayısının, ağaç veriminin yüksek belirtildiği ve aşkın sigortanın söz konusu olduğu yazılmıştır.

Davacının, anılan yöne ilişkin iddiaları ve ayrıca hasar tespitine- hasar oranlarına yönelik itirazları da net olarak karşılanmamıştır. Dosyada mevcut iki bilirkişi raporunda da bazı açıklamalar yapılsa da, iddialar hükme yeter derecede aydınlatılmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Mahkemece, Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan tespitler ile birlikte bir değerlendirme içeren, aydınlatıcı, dosyadaki mevcut raporları da irdeleyen, teyit edilen veya ayrılınan hususlarda gerekçeleriyle beraber açıklamalar içeren, hasar değerlendirmesine yönelik (yağmur-dolu) itirazlar başta olmak üzere, taraf iddialarını net olarak karşılar bir rapor hazırlanması amacıyla dava konusunda uzman başkaca bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yeterli olmayan bilirkişi raporu ile hüküm verilmesi yerinde olmamıştır.

Sonuç olarak, davacı ekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 16/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,

8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.

...