İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde kayıp çekin iptali için açılan dava, davacının yargılamadan feragat etmesi üzerine reddedilmiştir.
Özet: Şirket içi transfer esnasında kaybolan 1.500.000 TL meblağlı bir çekin iptali talebiyle açılan hasımsız kıymetli evrak davasında, davacı taraf başlangıçta çekin kaybı nedeniyle iptalini istemiş, ancak sonrasında vekili aracılığıyla davadan kayıtsız ve şartsız feragat etmiştir. Mahkeme, davacının bu iradi feragat beyanını kabul ederek davanın feragat nedeniyle reddine karar vermiş; yargılama giderlerini davacıya yüklemiş, karar kesinleştiğinde çek üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ve yatırılan teminatın yasal süre sonunda iadesine hükmetmiştir.
T.C.
İSTANBUL2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2026/439 EsasKARAR NO : 2026/748DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : 21/05/2026KARAR TARİHİ : 21/09/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... şubesine ait keşidecisi ...Ltd. Şti olan ... çek seri numaralı ve 29/05/2026 keşide tarihli 1.500.000.00-TL meblağlı bir adet çeki, hamil olarak elinde bulundurmaktayken şirket içi transfer esnasında ortadan kaybolduğunu, çekin ortadan kaybolma sebebi ve sürecinin henüz müvekkili şirketçe anlaşılamaması sebebiyle savcılık şikayetinde bulunulmadığını, çeklerin kaybı nedeniyle müvekkilinin çek sahibinden olan alacağını tahsil edemediğini, bu nedenle söz konusu çekin TTK hükümlerine göre kaybı nedeniyle çekin iptalini talep etmiştir. Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerine göre açılmış bulunan zayii nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali çekişmesiz yargı işidir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Kararların niteliği" kenar başlıklı 388.maddesine göre Kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde, çekişmesiz yargı kararlarının maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceği, nitekim kıymetli evrakın iptaline yönelik işbu talebin çekişmesiz yargı işi olduğu, hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanının bulunmadığı, dolayısıyla davada taraf sıfatı olmayan üçüncü kişilerin hükmü istinaf etme imkanlarının da bulunmadığı (Yargıtay 11. HD. ... Esas,...Karar, ... esas, ...karar sayılı ilamı) anlaşılmakla aslı müdahale talep eden ...'ın talebinin reddine karar verilmiştir.6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307.maddesinde düzenlenen feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olup, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı olmaksızın (HMK md.309/2), hüküm kesinleşinceye kadar her zaman (HMK md.310) davacının tek taraflı irade beyanıyla dilekçe ile veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabilen (HMK md.307), kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuran (HMK md.311) ve rücu edilemeyen usul işlemidir. Bu işlemin vekil tarafından yapılacaksa vekilin vekâletnamesinde özel yetkinin bulunması gerekir (HMK md.74). Feragat ve kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilir. Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh mahkemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır (Harçlar Kanunu 22/1).Davadan feragat, davayı kabul ve sulh, içerikleri itibariyle birer maddi hukuk işlemi olmakla birlikte, yapılış şekli itibariyle birer usulü işlemdir. Bu nedenle söz konusu işlemler bir taraftan maddi hukuk anlamında uygulama imkânı bulan iradeyi bozan hâllere dayanılarak iptal edilebilirken, diğer taraftan kesin hüküm gibi sonuç doğurmaktadır. Dosya kapsamında davacı vekilinin 15/09/2026 tarihli feragat dilekçesi özetle; davalarından feragat ettiklerini beyan ettiği anlaşılmaktadır.Davanın tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri "Çek İptali" davası olması, vekaletnamede davacı vekilinin feragat etmeye yetkisinin bulunması, feragatin karşı tarafın yahut mahkemenin muvafakatine bağlı olmaması hususları nazara alınarak davacının kayıtsız ve şartsız feragati sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Anılan gerekçelerle davacının kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğuran ve ön inceleme duruşması yapılmadan önce sunulan feragat beyanı sebebi ile davanın feragat nedeniyle reddine, yargılama giderlerinin 6100 Sayılı HMK'nın 312. maddesi uyarınca davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiş ve hüküm aşağıdaki şekilde kurulmuştur.HÜKÜM : İzah olunan nedenlerle; 1-Davanın feragat nedeniyle reddine, 2-Alınması gereken karar ve ilam harcı olan 244,00-TL'nin, başlangıçta peşin olarak yatırılan 732,00-TL'den mahsubu ile fazla alınan 488,00-TL'nin talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 35,80-TL posta ve tebligat yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına, 4-Karar kesinleştiğinde 21/05/2026 tarihli tensip ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,Karar kesinleştiğinde muhatap bankaya müzekkere yazılmasına,5-İhtiyati tedbir nedeniyle yatırılan 225.000,00-TL tutarındaki teminatın, 6100 sayılı HMK'nın 392/2.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden 1 ay sonra dosyaya teminatın iade edilmemesi yönünde bir talepte bulunulmadığı takdirde davacıya iadesine,6-6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde kullanılmayarak artan bakiye gider avansının ilgilisine iadesine,Dair, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/09/2026Başkan ...¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdırÜye ... ¸e-imzalıdırKatip ... ¸e-imzalıdır