ankara 4. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde görülen marka kararı iptali ve hükümsüzlük davası, smk 6/1, 5/1-ç maddeleri uyarınca iltibas, tanınmış marka ve kötü niyet iddialarını değerlendiriyor.

Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülen marka kararı iptali ve hükümsüzlük davası, SMK 6/1, 5/1-ç maddeleri uyarınca iltibas, tanınmış marka ve kötü niyet iddialarını değerlendiriyor.

Özet: Müvekkilinin tanınmış markaları ile davalı firmanın markası arasında benzerlik, karıştırılma ihtimali ve kötü niyetli başvuru bulunduğunu iddia eden davacı, Türk Patent ve Marka Kurumunun itiraz reddi kararının iptalini ve davalı markasının hükümsüzlüğünü talep ederken; davalı kurum kararlarının hukuka uygun olduğunu, davalı firma ise markaların benzer olmadığını, müktesep hakları olduğunu ve kötü niyet iddiasının dayanaksız olduğunu savunmuş, uyuşmazlık Sınai Mülkiyet Kanununun ilgili maddeleri kapsamında markalar arasında iltibas, tanınmışlık ve kötü niyetin bulunup bulunmadığına odaklanmıştır.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/362 Esas - 2026/278

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"

ANKARA

4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR

HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2025/362

KARAR NO : 2026/278

DAVA : Marka .... Kararı İptali - Hükümsüzlük

DAVA TARİHİ : 19/08/2025

KARAR TARİHİ : 15/06/2026 Yazım Tarihi: 29/06/2026

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Müvekkilinin 1970’lerde temelleri atılan, ....’nın 300 yılda ulaştığı kalite seviyesine 30 yılda ulaşmayı başaran bir firma olduğunu, davalı firmanın ... başvuru sayılı markasına davacı firmanın ... ve ... sayılı mesnet markalarına bağlı yaptıkları itirazın reddedildiğini, Markaların benzer olduğunu, ... kelimesini içeren çok sayıda markası bulunduğunu, müvekkili markasının tanınmış olduğunu, davalının kötü niyetli olduğunu, emsal yargı kararları bulunduğunu belirterek, dava konusu .... kararının iptalini ve markanın hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı firma vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Müvekkilinin inşaat sektöründe 2006'da faaliyetlerine başladığını, .... projesi ile bölgenin değerlenmesine katkı sağladığını, ....- unsurlu markaları bulunduğunu, müvekkilinin müktesep hakkı bulunduğunu, markaların benzer olmadığını, kötü niyet iddialarının incelenebilir olmadığını, emsal yargı kararları bulunduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı firmanın ... başvuru sayılı markası ile davacı firmanın ... ve ... sayılı itiraz mesnedi markaları arasında 6/1 maddesine göre iltibas koşulları ve SMK 5/1-ç maddesine göre aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzerlik oluşup oluşmadığı, ...'in davacı itirazının reddi konusunda verdiği ... sayılı ... kararının iptalinin gerekip gerekmediği; hükümsüzlük talebi açısından yukarıda belirtilen iddialara ilaveten davacı tarafın SMK 6/5 maddesine göre tanınmışlık, SMK 6/9 maddesine göre kötü niyetli başvuru ve TTK hükümlerine göre haksız rekabet iddialarının davalı markasının tescili halinde hükümsüzlüğü gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

... ...'nun ... sayılı kararında; "... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun .... sayılı "... ... ...", "... ..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.

.......Belirtilen kapsamda yapılan inceleme sonucunda işbu başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaların ihtiva ettikleri anlam, genel görünüm ve muhtemel tüketici kitlesi üzerinde bırakacağı etki ve izlenim itibariyle karıştırılacak derecede benzer olmadığı ve markalar arasında görsel, işitsel veya anlamsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma olasılığı bulunmadığı kanaatine ulaşıldığından itirazın benzerlik ve haksız rekabet de dahil olmak üzere tüm gerekçeleri bakımından reddi gerekmiştir.

KARAR; İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük tarihli)

5.nci maddede " ç ) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler ( mutlak red sebebi ) marka olarak tesçil edilemez. Buna göre SMK 5/1-ç yönünden ;

Buradaki “ayniyet” olgusuyla, “bir markanın tamamen taklit edilmesi” kast edilmektedir. “Ayırt edilemeyecek derecede benzerlik” olgusuyla ise başvuru konusu markanın tescilli markanın birebir aynısı olmamakla birlikte, “ilk bakışta fark edilemeyecek derecede aynı” olan ve bu hususun ispatına dahi gerek duyulmayan, ancak çok dikkatli bir inceleme sonucu farkın anlaşılabileceği ibare ve şekilleri taşıyan işaretler kast edilmektedir (....).

SMK Madde 6 (Marka tescilinde nisbi ret nedenleri)

"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(9)Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.",

Madde 25 " (1) 5 inci (mutlak red nedenleri ) veya 6 ncı ( nisbi red nedenleri ) maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. " hükmü yer almaktadır.

SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ;

Her iki taraf markasının AYNI işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması,

Her iki taraf markasının benzer işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) AYNIYETİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır.

Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise , dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.

Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere, farklı sınıf ve/veya alt gruplarda yer alan mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının tespitinde, bahse konu mal veya hizmetlerin hitap ettiği tüketici kesiminin özellikleri dikkate alınmak suretiyle;

Bu mal veya hizmetlerin benzer ihtiyaçları giderip gidermediği,

Dağıtım kanallarının ve satış yerlerinin aynı olup olmadığı,

İkame imkanlarının bulunup bulunmadığı, birbirlerini tamamlayıcı niteliklerinin bulunup bulunmadığı,

Benzer markaları bu farklı sınıf ve alt gruplardaki mal veya hizmetler üzerinde gören tüketicilerin herhangi bir şekilde markalar arasında veya marka sahibi işletmeler arasında bir bağlantı kurup kurmayacağı

hususları göz önünde tutulan kıstaslar arasındadır.

SMK 6/5 maddesi anlamında tanınmışlıktan bahsedebilmek için ;

Toplumda (Türkiye sınırlarında) tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, aynı veya benzerinin (aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın ) yapılan marka başvurusu, tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine ret edilir.

Yargıtay içtihatlarında tanınmışlık “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. Bu hallerde marka başvurusu nedeniyle haksız yarar sağlanabileceği, onun itibarına zarar verebileceği veya onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hallerinde nisbi red sebebi sayılarak başvuru markası engellenebilecektir.

Doktrin ve çeşitli yargı kararları dikkkate alınıp bakıldığında KÖTÜNİYET kriteri "Marka sahibinin, markasını tescil ederken, markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, iyi niyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacı gütmesi gibi hallerde, kötü niyetli marka tescilinden bahsedilir. Marka başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olabilmesi için, marka başvurusu sırasında kötü niyetli olarak markanın amacı ve temel işlevi dışında bir amaçla kullanılması gerekir. Dolayısıyla kötü niyetin kabulü için, marka için başvuruda bulunan kişi, markanın temel işlevleri olan ürünün işletmeye aidiyetini sağlama ve diğer ürünler karşısında ayırt edicilik sağlama fonksiyonu dışında bir amaçla veya marka üzerindeki gerçek hak sahibinin markadan yararlanmasını engellemek veya markanın ün ve şöhretinden yararlanmak suretiyle haksız çıkar edinme gibi bir amaçla hareket etmelidir." şeklinde görüşler yer almaktadır.

Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı başvuru Markası Davacı Markaları

... ( ...) ... ... (...)

... ... ... ( ... )

12/04/2026 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ÖZETLE; "1) Dava konusu hizmetlerin, itiraz gerekçesi markalar kapsamındaki hizmetlerle aynı / aynı tür olduğu,

2) Taraf markalarının genel izlenim yönünden benzer olmadığı,

3) Taraf markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 5(1)(ç) maddesi kapsamında "markaların aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olması” şartının sağlanmadığı,

4) Taraf markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6(1) maddesi kapsamında karıştırılma olasılığı bulunmadığı,

5) Dava konusu ... sayılı ... kararının yerinde olduğu, Hükümsüzlük talebi yönünden 6) 6769 sayılı SMK’nın 6(5) maddesi yönünden iddiaların ispatlanmadığı,

7) 6769 sayılı SMK’nın 6(9) maddesi yönünden hukuki yorum yetkisinin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu,

8) Dava konusu markanın hükümsüzlüğü şartlarının oluşmadığı,

9) TTK kapsamında haksız rekabete ilişkin hukuki yorum yetkisinin Sayın Mahkeme’ye ait olduğu" şeklinde ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin yeni bir heyetten rapor alınması talebi HMK 30.ncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek yargılama gereksiz uzamasın diye bu talep reddedilmiştir.

GEREKÇE:

Tarafların iddia ve savunması, marka başvuru kapsamı ve görseli, davacı markaları , bilirkişi heyet raporu, ... kararı ve dosyanın bütünü birlikte ele alındığında;

MUTLAK RED SEBEBİ AÇISINDAN ;

SMK 5/1-ç yönünden değerlendirme:

Davalının başvuru markasının "..." şeklinde, davacı markasının ise " ... ... / ... ... ... "görselini içermesi karşısında markalar arasında aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olarak değerlendirilemeyeceği, başvurunun SMK 5-1-ç maddesine göre mutlak red sebebi oluşmadığı;

NİSBİ RED SEBEPLERİ AÇISINDAN;

Önceki tescilli bir marka ile başvuru konusu sonraki marka işareti arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınmakla beraber münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin de nazara alınarak belirlenmesi gerektiğinden hareketle;

Davalının "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait " ... ... " ibareli tescilli markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu;

Diğer yönden emtia benzerliği de oluştuğu rapor sayfa 2-3-4-5 deki tabloda görüldüğü;

İşin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu hizmetler için ayırdığı satın alma / faydalanma süresi içinde, davalının "..." ibareli marka başvurusunu gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacının " ... ... " ibareli tescilli markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı; diğer bir anlatımla ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından davacının " ... ... " ibareli tescilli markalı hizmetinden satın almak/yararlanmak isterken davalının "..." ibareli başvuru markalı hizmeti satın almak / yararlanmak şeklinde bir yanılgı yaşayabileceği; benzerlik nedeniyle ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru konusu işaret ile davacının tescilli " ... ... "markası arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı hizmetler algısı da oluşabileceği , taraf marka işaretleri benzediğinden SMK 6/1 maddesindeki iltibasın bulunduğu kanaati oluştuğu;

Diğer yönden SMK 6/5 maddesindeki tanınmışlık koşulu oluşmadığı, ( davacıya ait tanınmış olduğu iddia edilen markadan " haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği " kanıtlanmadığı ) ;

Dava konusu marka açısından SMK 6/9 maddesi anlamında kötüniyetli başvuru yapıldığı ve TTK anlamında haksız rekabet oluşturduğu iddiası da kanıtlanmadığı;

Ancak bu durumlar var olan iltibası ortadan kaldırmadığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Davanın KABULÜNE

2- Dava konusu ... 'nın ... ... kararının iptaline

3- Dava konusu ... sayılı marka tescilli olduğundan hükümsüzlüğüne sicilden terkin edilmesine, karar kesinleştiğinde ... ya müzekkere yazılmasına,

4- Tensiple konulan ihtiyati tedbir kararının kararın kesinleşmesine kadar devamına, davalı firma vekilinin itirazının reddine,

5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL maktu karar harcından peşin alınan 615,40 TL'nin düşümü ile bakiye 116,60 TL'nin davalılardan tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,

6-AAÜT uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

7-Davacının yaptığı; 16.000,00 TL bilirkişi ücreti, 475,00 TL tebligat ücreti,, 615,40 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 17.090,40 TL yargılama giderinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

8-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iapdesine,

Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı.15/06/2026

Katip .... Hakim ....

E-İmzalıdır E-İmzalıdır