Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin "Kültür" ve "Test" ibareli markalar arası benzerlik ve ayırt edicilik değerlendirerek marka YİDK kararının iptaline ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Bu gerekçeli karar, 1985 yılından beri "kültür" ibareli markasını kullanarak sektörde tanınan bir kuruluşun, tasarım ve kompozisyon farklılıklarına rağmen markasının tescil başvurusunun haksız yere reddedildiğini iddia ederek Türk Patent ve Marka Kurumu kararının iptali talebiyle açtığı davayı ele almaktadır; davalı kurum ise başvuru markası ile önceki markaların ana unsurları olan "kültür" ve "test" kelimelerinin benzerliği, "kültür" kelimesinin düşük ayırt ediciliği ve mal/hizmet ayniyeti nedeniyle 6769 sayılı kanun uyarınca mutlak tescil engeli bulunduğunu savunmaktadır.
T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/472 Esas - 2025/443
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2024/472 KARAR NO : 2025/443....DAVA : Marka YİDK Kararının İptaliDAVA TARİHİ : 14/11/2024KARAR TARİHİ : 23/10/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 23/10/2025 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Marka ... Kararının İptali istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, müvekkilinin müktesep hak sahibi olduğunu,... yılında “öyle bir genç ki kültür’lü” iddiasıyla... tarafından kurularak eğitim hizmet vermeye başladığını, 1990 yılında büyük bir atılım yaparak yeni şubeler açmaya başladığını, 1999 yılında hazırladığı “Kültür Digital” projesi ile Türkiye’de Üniversite hazırlık alanında bir ilki gerçekleştirdiğini, ilk tescilli markalarının 25 yıldır sahibi olduğunu, sektörde tanınan bir marka olduğunu, müvekkili şirkete ait .... şeklinde tasarlandığını ve müvekkili şirketin uzun yıllardır kullandığı tasarımdan oluştuğunu, müvekkili şirkete ait markada birçok farklı renk ve sair unsur da yer aldığını, müvekkili şirkete ait markanın tasarımı ve kullanılan renkleri başta olmak üzere birçok açıdan farklı olduğunu, redde gerekçe gösterilen marka ile müvekkili şirkete ait markanın tasarımları, kompozisyonları ve renkleri markaların açık bir şekilde farklılaştığını beyan ederek .... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; somut olayda başvuru markası olan .... markası ile redde mesnet marka olan .... başvuru numaralı “...ibareli markalar yan yana incelendiğinde, taraf markalarının esas unsurunun Kültür ve Test kelimeleri olduğunu, kültür kelimesinin ayırt ediciliği düşük bir ibare olduğunu, dolayısıyla davacının redde mesnet markada esas unsur olarak yer alan Kültür ve Test kelimelerini kullanabilmesi için markasında ayırt edici ve esas unsur olarak başka kelime, renk veya şekil unsurlarının da yer alması gerektiğini, başvuruya/ret kararına konu mallarla aynı veya aynı türdeki mal/hizmetlerin ret gerekçesi markaların kapsamında bulunduğunu, hem her iki markanın esas unsurunun ".... ibaresi olması hem de mal ve hizmetler açısından ayniyet bulunduğu göz önüne alındığında, 6769 sayılı Kanunun 5-1-ç maddesi uyarınca, mutlak tescil engeli bulunduğunu, mevcut yasal düzenleme çerçevesinde, tescilli bir marka var iken ikinci bir markanın tescilinin yapılabilmesi mümkün olmadığını, .... kararının usule ve yasaya uygun olduğunu ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davanın açılmasını müteakip davaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi raporları alınmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iddiaları karşısında, ... sayılı kararı ile .... sayılı SMK'nın 5/1-(ç) bendi uyarınca, önceki tarihli ... sayılı markalar ile re’sen benzer bulunmuş ve marka başvurusunun kapsamından “Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri.Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar. Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri.Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet sağlama hizmetleri dahil).Dergi, kitap, gazete v.b.gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil).Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri”nin çıkartılmasına karar verildiği, davacı tarafından, .... kararı ile reddedildiği, anılan kararın ilgililere tebliğ edildiği ve yasal süresi içerisinde işbu davanın açıldığı belirlenmiştir. DEĞERLENDİRMELER; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun mutlak ret nedenlerini düzenleyen 5. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi uyarınca; “Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler” marka olarak tescil edilemez. Madde metninde de belirtildiği üzere, bir marka başvurusunun 5/1(ç) kapsamında reddedilebilmesi için aşağıdaki koşulların ortaya çıkmış olması gerekmektedir. Bunlar; Önceki tarihli bir marka tescilinin ya da başvurusunun bulunması, Karşılaştırılan markaların aynı olması veya Karşılaştırılan markaların aynı olmasa da ayırt edilemeyecek kadar benzer olması, Karşılaştırılan markalara ait mal veya hizmetlerin aynı veya aynı türdeki mal veya hizmet olması şeklindedir. Emtiaların Aynı veya Aynı Tür Mal ve Hizmetler Olup Olmadığı; Davacıya ait dava konusu marka başvurusu, 16 ve 41. Sınıfta yer alan mal ve hizmetler bakımından tescil edilmek istenmiş olup, işbu başvuru, dava dışı şirkete ait ..... sayılı marka nedeniyle reddedilmiştir. Redde mesnet kabul edilen....sayılı marka, 16 ve 41. Sınıf mal ve hizmetler bakımından tescillidir. Bu mal ve hizmetler ile redde konu hizmetler, aynı tür hizmetlerdir. Sonuç olarak, davacıya ait dava konusu marka kapsamında yer alan ve redde konu olan mal ve hizmetler, redde mesnet kabul edilen marka kapsamında yer alan mal ve hizmet ile aynı/aynı türdür. Dolayısıyla somut olayda reddedilen mal ve hizmetler yönünden sınıfsal ayniyet şartının gerçekleştiği sonucuna varılmıştır. Dava Konusu Marka Başvurusu ile Redde Mesnet Markanın Aynı veya Ayırt Edilemeyecek Derecede Benzer Olup Olmadığı; 6769 sayılı SMK’nun 5/1-ç bendi ile aynı doğrultuda düzenlenen mülga 556 Sayılı KHK'nin 7/1-(b) bendi ile ilgili olarak ...., 30.3.2012 tarihli kararında; “aynı olma” kavramını; karşılaştırılan işaretlerin özdeş, birbirinden farksız, birebir aynı, taklit vb. olmaları şeklinde tanımlamış, işaretlerin örneğin farklı renk veya büyüklükte olması, yazı karakteri ya da tipini farklılaştırılması gibi değişikliklerin de "aynı" olma durumunu etkilemeyeceğini ifade etmiştir. Aynı kararda "ayırt edilemeyecek kadar benzerlik" ise, “karşılaştırılan işaretler arasındaki farklılıkların markanın kapsadığı mal ve hizmetin orta düzeydeki alıcı kitlesi üzerinde bıraktığı genel izlenim itibariyle önemsenmeyecek derecede düşük olması sebebiyle aynı işaret gibi algılanmasıdır” şeklinde tanımlanmıştır. Karşılaştırılan işaretlerin "aynı" ya da "ayırt edilemeyecek kadar benzer" olması halinde, markayı oluşturan işaretler arasında iltibasın varlığı ayrıca bir inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olduğu peşinen kabul edileceğinden; anılan fıkra uyarınca ayrıca iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı hususlarının da araştırılması gibi bir koşul yer almamıştır. Bu bakımdan, bir. .... tarafından re'sen başvurunun reddine karar verilebilecektir. Dava konusu marka başvurusu, “.... ibaresinden oluşmakta olup, “KÜLTÜR” ibaresi üst satırda, “..” ibaresi ise alt satırda, “kültür” ibaresine nazaran daha küçük punto ile yazılmıştır. “Kültür” ibaresi pembe renk ile “test” ibaresi ise turkuvaz rengi ile yazılmıştır. Redde mesnet marka ise ...” ibaresinden oluşmakta olup, kelimelerin tamamı aynı satırda aynı punto ile yazılmıştır. “Karşılaştırılan işaretlerin "aynı" ya da "ayırt edilemeyecek kadar benzer" olması halinde, markayı oluşturan işaretler arasında iltibasın varlığı ayrıca bir inceleme yapılmasını gereksiz kılacak derecede güçlü ve açık olduğu peşinen kabul edileceğinden; anılan KHK'nin 7/1- (b) bendinde ayrıca iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı hususlarının da araştırılması gibi bir koşul yer almamıştır.” .... Markalar, aynı kelime unsurundan oluşmaktadır. Bir diğer ifade ile dava konusu marka başvurusunun da redde mesnet markanın da kelime unsuru “kültür test” ibaresidir. Markalar kapsamında herhangi bir şekil unsuru yer almamaktadır. Her iki markanın da esas unsuru “kültür test” ibaresidir. Dava konusu markada yer alan ve redde mesnet markadan farklı olan unsur “test” kelimesinin, diğer kelime unsuruna nazaran daha küçük punto ile yazılmasıdır. Fakat bu farklılık, markaların ayniyet derecesinde benzerliğini ortadan kaldırmamaktadır. Açıklanan nedenler çerçevesinde, markaların işaretsel bazda ayniyet derecesinde benzer olduğu, Sonuç olarak; dava konusu marka başvurusunun, redde mesnet markada olduğu gibi "kültür test" ibaresini içerdiği, redde konu edilen 16 ve 41. Sınıf hizmetlerin, redde mesnet markada yer alan hizmetler ile aynı/aynı tür olduğu, markalar arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerliğin bulunduğu, Davacının Önceki Tarihli Tescilli Markalarına Binaen Kazanılmış Hakkının Bulunup Bulunmadığı; Davacının iddiaları kapsamında davacı adına kayıtlı önceki tarihli markalarının, dava konusu başvuruya müktesep hak oluşturup oluşturmadığı hususu incelenmiştir. Yargıtay kararlarında kazanılmış hak sağlayan önceki markaların belirlenmesi yönünden bazı ölçütler getirilmiş ve getirilen bu kriterler güncel kararlarda da geçerliliğini korumuştur. Buna göre; ..... sayılı ilamda da belirtildiği üzere, kazanılmış hakkın varlığının kabulü için şu üç koşulun birlikte bulunması gereklidir: Kazanılmış hak iddia edilen tescilli marka ile dava konusu markadaki ibarelerde asli unsurların muhafaza edilmiş olması ve eski markanın en azından hükümsüzlük davası açılabilecek kadar belli bir sürede çekişmesiz şekilde kullanılması, Karşı taraf markalarına yanaşma niyeti olmadan ve iltibas tehlikesi yaratmayacak şekilde, eski ve yeni markalar arasında işletme ile bağlantının ve tüketici nezdinde yaratılan izlenimin korunmuş bulunması, Yeni markada kazanılmış hak iddia edilen markaya nazaran emtia kapsamının genişletilmemiş olması. Dava konusu marka başvurusu 29.12.2023 tarihinde tescil başvurusuna konu edilmiştir. Dava konusu markanın esas unsuru “kültür test” ibaresi olup, davacının önceki tarihli markaları incelendiğinde, tamamının “kültür” ibaresini içerdiği, fakat önceki tarihli markalarının “kültür test” ibaresinden oluşmadığı, Bunun yanında, davacının önceki tarihli markalarının tamamında “ihtiyati tedbir” şerhi bulunmakta olup, müktesep hak koşullarından bir diğeri, önceki tarihli markaların hükümsüzlük tehdidi altıda olmamasıdır. Somut olayda, işbu şart da sağlanmamıştır. Sonuç olarak, kazanılmış hak için aranan şartların, somut olay bakımından gerçekleşmediği, davacının önceki tarihli markalarına binaen müktesep hakkının bulunmadığı, Netice itibariyle, Dava konusu marka başvurusu ile redde gerekçe olarak kabul edilen marka kapsamında yer alan emtiaların aynı/aynı tür olduğu, Dava konusu marka başvurusu ile redde gerekçe olarak kabul edilen markanın aynı ya da ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu Davacı yanın önceki tarihli markalarına binaen müktesep hakkının bulunmadığı, Kurumun kararının hukuka uygun olduğu kanaatlerine varılmış, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Davanın reddine, Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 187,80.-TL maktu ilâm harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,Davalı kurum kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 40.000,00.-TL maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalı kuruma verilmesine,Davalı kurumun yapmış olduğu bir gider olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), Dair, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.23.10.2025 Kâtip Hâkim .... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır