2942 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, kamulaştırma bedeline uygulanan faiz oranının Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda belirlenmesi ve idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, kamulaştıran idarenin kamulaştırma bedelinin yüksek olduğu ve faiz uygulamasının hatalı olduğu yönündeki istinaf itirazları, bölge adliye mahkemesince emsal değerler ve bilirkişi raporu doğrultusunda bedelde ve Anayasanın 46/son maddesi uyarınca dava tarihinden itibaren en yüksek kamu alacakları faizi uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle esastan reddedilmiş; yüksek mahkeme de, Anayasa Mahkemesi kararı ışığında kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren en yüksek kamu alacakları faizinin uygulanmasının yerinde olduğunu belirterek, bölge adliye mahkemesinin kararını usul ve kanuna uygun bulmuştur.
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/5361 Esas, 2025/2406 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 7. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/471 Esas, 2024/517 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 6 38... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı kayyımı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, rapora karşı yapılan itirazların dikkate alınmadığını, kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren karar tarihine kadar kamu alacakları için en yüksek faiz oranında faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın değerlendirme yılı olan 2023 yılına ait emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerinin 242,19 TL/m², emsalin 2023 yılı emlak vergisine esas arsa meterake birim değerinin 403,66 TL/m² olmasına rağmen dava konusu taşınmazın batısından geçen ... Caddesinin emlak rayicinin 403,66 TL/m² olması ve bilirkişi raporunda belirtilen birbirlerine üstün ve eksik yönler dikkate alındığında metrekare birim fiyatının emsalin 0,8071 oranında olabileceğinin kabul edilmek, suretiyle 3.867,44 TL/m² birim değeri üzerinden hesaplanarak tespit edilmesinde, 2942 sayılı Kanun'un 10/8 inci maddesi gereğince tespit edilen bedelin derhal hak sahibine veya sahiplerine ödenmesinde taşınmazın davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesinde ve kamulaştırma bedeline dava tarihinden geçerli olmak üzere kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz işletilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Eldeki dava 15.12.2023 tarihinde açılmıştır. Bu sebeple davanın açıldığı tarih nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren mahkeme karar tarihine kadar Anayasa’nın 46/son maddesinde yer alan; “…herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır.” hükmü uyarınca faize hükmedilmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.