Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, önceki davadan feragat sonrası derdestlik nedeniyle esastan ret kararının temyiz incelemesi.
Özet: Mirasçıların, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemiyle açtıkları davada, yargılamanın uzun sürmesi ve enflasyon nedeniyle yeni dava açma hakkını saklı tutarak feragat ettikleri önceki davalarının derdest kabul edilmesi üzerine, ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş; bu karar, yeni davanın açıldığı tarihte önceki davanın halen derdest olduğu gerekçesiyle bölge adliye mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddiyle onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/5632 E.  ,  2026/1992 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2506 Esas, 2025/361 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 39. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/664 Esas, 2024/48 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.
Davacılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 10.02.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü yetki belgesine istinaden davacılar vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... gelmişlerdir.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; muris ...’ın İstanbul ili, ... ilçesi, Y.... Mahallesi, eski 2 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 309/ 40960 hissesinin evvelce maliki olduğunu, dava konusu taşınmazdan havai iletim hattı geçirilerek taşınmaza kamulaştırma işlemi yapılmaksızın fiilen el atıldığını ve taşınmaz üzerinde irtifak hakkı tesis edildiğini, dava konusu taşınmazın sonrasında da Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını, ancak kamulaştırmanın müvekkillerine usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediğini, işbu dava öncesinde davacıları temsilen İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/89 Esas ve bu dosya ile birleştirilen İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/103 Esas Sayılı dosyaları ile davalılar aleyhine tazminat davası açıldığını, açılan dava üzerinden 5 yıl gibi bir süre geçmiş olmasına rağmen henüz yerel mahkemede dahi sonuçlanamamış olduğundan davadan yeniden dava açma hakları saklı tutarak feragat edip işbu davayı açtıklarını beyanla, belirlenecek tazminatın davalı idarelerden tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesi talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile derdestlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; feragat edilen davanın derdestlik konusu olamayacağını, işbu davadan önce açılmış bulunan davada tekrar dava açmak üzere feragat edildiğini, feragatın enflasyon karşısında yasal faizin çok düşük olması olduğunu, feragat edildiği anda hüküm ve sonuç doğurduğunu, kesinleşme süreci beklenmeden yeni dava açılabileceğini ve tek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile değerlendirme dava tarihi itibarıyla yapıldığından, dava tarihi itibarıyla iş bu dava ile, tarafları ve konusu aynı olan, İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/103 Esas (yeni İstanbul Anadolu 38. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/91 Esas) sayılı dosyasının derdest olması nedeniyle, davanın usulden reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, mahkemece takdir edilen vekâlet ücretinin yerinde olduğu gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; feragat husunda örnek karar olduğu hususu ilave edilmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre; aşağıdaki bendin kapsamı haricindeki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3. Davanın mahiyeti ve dava konusunun tek oluşu nazara alındığında davalı idareler lehine tek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının vekâlet ücretine ilişkin (3,4 ve 5) numaralı bentlerinin çıkarılmasına yerine “Davalı idareler kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesap ve takdir edilen 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalı idarelere verilmesine” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,
Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacılara ödenmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.