2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun mülga 17. maddesi uyarınca kesinleşmiş kamulaştırmaya rağmen ferağ verilmeyen taşınmazın tapu iptali ve idare adına tescili davasının temyiz incelemesi.
Özet: Bu metin, idarenin 1979da kamulaştırdığı, ancak tapu devri gerçekleşmeyen bir taşınmazın, mülga 2942 sayılı Kanunun 17. maddesi uyarınca mirasçılar adına olan hissesinin iptali ile idare adına tescili talebine ilişkin bir davadır; davalı mirasçılar kamulaştırmadan haberdar olmadıklarını ve bedelin ödenmediğini savunurken, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne, bölge adliye mahkemesi ise istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiş olup, uyuşmazlık temyiz incelemesindedir.
5. Hukuk Dairesi         2025/7752 E.  ,  2026/1975 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/328 Esas, 2025/651 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/602 Esas, 2024/167 Karar
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca tapu iptal ve tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların murisi ...'un hissedarı olduğu Sivas ili, ... ilçesi, ... köyü eski 210 parsel sayılı taşınmazın 08.06.1979 tarihli ve 1674 sayılı kamu yararı kararına istinaden usulüne uygun kamulaştırılıp kamulaştırma bedelinin de hak sahibi adına bankaya bloke edildiğini, kamulaştırılan 210 parsel sayılı taşınmazın toplulaştırma sonucu ... köyü 1 04... parsel sayılı taşınmaza isabet ettiğini, kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, buna rağmen bugüne kadar tapuda ferağ verilmediğini ileri sürerek 1 04... parsel sayılı taşınmazın eski 210 parselden gelen davalılar adına olan hissenin tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırıldığından bugüne kadar haberdar olmadıklarını, davanın süresinde açılmadığını, davalı tarafa tapuda ferağ verilmesine dair bildirimde bulunulmadığını, kamulaştırma kararı tebliğ edilmediği gibi kamulaştırma bedelinin de ödenmediğini, usulüne uygun yapılmış bir kamulaştırma işleminden söz edilemeyeceğini, kamulaştırma bedelinin yeniden belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
2. Diğer davalılar, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, kamulaştırma işlemine 1983 yılında başlanılmış olup tescilin bugüne kadar yapılmadığını, davalıların davanın açılmasıyla birlikte kamulaştırmadan haberdar olduğunu, kamulaştırma kararı tebliğ edilmediği gibi kamulaştırma bedelinin de ödenmediğini, usulüne uygun kamulaştırma işleminden söz edilemeyeceğini, tapuda ferağ verilmesine dair davacı idarece bildirimde bulunulmadığını, davanın açılmasına davalıların sebebiyet vermemesi nedeniyle yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı idare üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/230 Esas, 1998/300 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın davalıların murisi ... adına olan tapu kaydının iptali ile 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi gereğince ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü adına tapuya tesciline karar verildiği, bu gerekçeli kararın kayıt maliki ...'a tebliğ edilmesine rağmen adı geçen davalı tarafından temyiz yoluna başvurulmadığından kayıt maliki ... yönünden kararın kesinleştiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla davalıların murisi yönünden geçerli bir kamulaştırma işlemi yapılmış olmasına rağmen davalı tarafça tapuda ferağ verilmediği ve davanın açılmasına da sebebiyet verildiği, kaldı ki davalı tarafın cevap dilekçesinde de davanın reddini savunduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davalılar ... vd. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar ... vd. vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3. Davanın niteliği gereği maktu karar ve ilam harcı ile maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken taşınmazın değeri üzerinden nispi harç ve nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalılar ... vd. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalılar ... vd. vekilinin diğer temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının;
a) (2) numaralı bendinin çıkarılarak yerine " Alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 86.522,33 TL tamamlama harcının talep halinde davacıya iadesine, " cümlesinin yazılması,
b) (4) numaralı bendinde yer alan " davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 80,70 TL'nin, tamamlama harcı olarak alınan 86.869,23 TL'nin " ibaresinin çıkarılarak yerine " davacı tarafından karşılanan 427,60 TL harç " ibaresinin yazılması,
c) (5) numaralı bendinde yer alan " 347.513,78 " sayısının çıkarılarak yerine " 17.900,00 " sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davalı ... vd.den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.