3. asliye ticaret mahkemesinin, banka tarafından doldurulan boş bonoya dayalı icra takibine itiraz eden borçlunun menfi tespit davası hakkında bam kararı sonrası verilen gerekçeli kararı.

3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, banka tarafından doldurulan boş bonoya dayalı icra takibine itiraz eden borçlunun menfi tespit davası hakkında BAM kararı sonrası verilen gerekçeli kararı.

Özet: Davacının, davalı bankanın icra takibine konu ettiği 84.500 TLlik bonodaki borcun tamamına sahip olmadığını, bankanın boş imzalatılan senedi gerçek borcun üzerinde doldurduğunu iddia ederek menfi tespit davası açtığı, davalı bankanın ise bononun hukuka uygun doldurulduğunu savunduğu, bölge adliye mahkemesinin bozma kararının ardından yeniden alınan bilirkişi raporunda davalı bankanın dava tarihi itibarıyla davacıdan 73.009,50 TL alacağı olduğunun tespit edildiği bir hukuki uyuşmazlıktır.

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/140 Esas - 2026/195

T.C.

...

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/140

KARAR NO : 2026/195

DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)

DAVA TARİHİ : 21/06/2017

KARAR TARİHİ : 16/03/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 07/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı bankanın davacıya karşı ... 10. İcra Müdürlüğünün 2017/11419 e. sayılı icra dosyası ile kambiyo senetlerine özgü takip başlattığını, kambiyo takibine konu bononun 84.500,00-TL tutarında olduğunu, davacının davalı bankaya bu kadar borcu bulunmadığını, davalı bankanın Ankarada bulunan Balgat Şubesinden 26/05/2015 kullandırma tarihli ihtiyaç kredisi çektiğini ve bu kredi ile ilgili olarak icra takip tarihinde bakiye borcun faizi dahil olmak üzere en fazla 42.500,00 TL olduğunu, davacının davalı bankanın aynı şubesinden aldığı kredi kartını kullanmakta olduğunu ve bu gün itibariyle kredi kartı borcunun faizi ile birlikte 5.600,00 TL olduğunu ve davacının davalı bankanın aynı şubesinden KMH adı altında almış olduğu kredi ile ilgili olarak bu gün itibariyle faizi dahi bakiye borcunun 7.800,00 TL olduğunu, davacının davalı bankaya 55.900,00 TL dışında icra takibi tarihi olan 09/06/2017 tarihinde doğmuş olan başka bir borcunun bulunmadığını, davalı bankanın davacıya kredi kullandırırken ona miktarı ve tarihi boş olan bono imzalattığını, boş bonoyu 84.500,00 Türk lirası tutarında doldurduğunu ve takibe koyduğunu, davanın açıldığı tarih itibariyle davacının davalı bankaya borcunun 55.900,00 TL olduğunu, aradaki fark olan 28.600,00 TL için davalı bankaya borcunun bulunmadığının tespiti ile asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kambiyo senetlerinin illetten mücerret ve kayıtsız şartsız olarak belirli bir para borcunu havi şekilde keşide edildiğini, genel kredi sözleşmesinin imzalandığı gün tanzim edilen söz konusu bononun hukuka uygun olarak doldurma yetkisi verilerek müvekkili bankaya keşide edildiğini belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

ÖN İNCELEME: Mahkememizde yapılan ön inceleme duruşmasında yargı hakkı, görev ve yetki hususları, dava ve taraf ehliyetleri, dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, bu yönlerde bir iddia ve itirazda bulunulmadığı gibi Mahkememizin de görevli ve yetkili olduğu ve dava şartlarının tamam olduğu anlaşılmış; tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş; taraflar sulhe teşvik edilmiş, ön inceleme duruşmasında hazır bulunan davacı vekili sulh olmalarının mümkün olmadığını belirtmiştir.

DELİLLER:

-... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2017/11419 esas sayılı icra dosyası,

-Türk Ekonomi Bankası AŞ ye yazılan müzekkere cevapları,

-Genel Kredi sözleşmesi, protesto evrakları,

-Bam Kaldırma kararı öncesi ve sonrası alınan bilirkişi raporları

MAHKEMENİN GEREKÇESİ:

Dava, genel kredi sözleşmesi kapsamında düzenlenen bonoya istinaden başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkememizce daha önce davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine ... BAM 21. HD'nin 24/12/2024 tarih ve 2022/765 E, 2024/1525 K, sayılı ilamında belirtilen gerekçelerle kaldırılmasına karar verilerek, dosya mahkememize gönderilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.

... 21. Bam Hukuk Dairesini kaldırma kararı gereğince davacı bankaya yazılan müzekkere cevapları dosya arasına kazandırılmış ve önceki bilirkişiden kök ve itirazlar üzerine ek bilirkişi raporları alınmıştır.

Dava dilekçesi, icra dosyası, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; davalı Türk Ekonomi Bankası AŞ tarafından davacı Ali Kabakcı'nın da bulunduğu borçlular hakkında ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2017/11419 esas sayılı icra icra dosyası ile belirtilen bonoya dayalı icra takibine geçildiği, davacı Ali Kabakcı tarafından ise eldeki dava ile icra takibine konu bono hakkında borçlu bulunmadığının tespitini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Bam kaldırma kararı gereği yeniden alınan kök bilirkişi raporunda; "...yukarıda yapılan açıklama ve hesaplamalar sonucunda; davalı bankanın davacı ...’dan, dava tarihi 21.06.2017 itibariyle, 55.535,48 TL asıl alacak, 4.556,22 TL işlemiş faiz ve 227,80 TL BSMV olmak üzere 60.319,50 TL nakit ve iade edilmeyen ve basım tarihlerinin üzerinden dava tarihi itibariyle 5 yıl geçmemiş olan 9 adet çek yaprağından kaynaklanan 12.690,- TL taliki şarta bağlı gayrinakit olmak üzere toplam 73.009,50 TL alacağının mevcut olduğu belirlenmiştir. Davalı banka tarafından, davacıya kullandırılan kredi alacaklarına karşılık ödeme aracı olarak alınan bono bedeli olan 84.500,- TL üzerinden takip başlatıldığı dikkate alındığında, dava tarihi 21.06.2017 itibariyle davacı ...’nın davalı bankaya borçlu olmadığı tutarın 11.490,50 TL (84.500 - 73.009,50) olduğu sonucuna varıldığı..." bildirilmiş, itirazlar üzerine alınan ek raporda ise; "...yapılan açıklamalar doğrultusunda; 19.08.2025 tarihli Kök Raporda herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığı sonucuna varıldığı " bildirilmiştir.

Davaya konu çeklerin basım tarihleri şu şekildedir.

Tüm dosya kapsamından; davanın, genel kredi sözleşmesi kapsamında düzenlenen bonoya istinaden başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, davalının ... 10. İcra Müdürlüğünün 2017/11419 e. sayılı icra dosyası ile kambiyo senetlerine özgü takip başlattığını, kambiyo takibine konu bononun 84.500,00-TL tutarında olduğu, davacının davalı bankaya borcunun 55.900,00 TL olduğunu, aradaki fark olan 28.600,00 TL için davalı bankaya borcunun bulunmadığının tespiti talep ettiği somut uyuşmazlıkta; alınan bilirkişi raporuna göre; davalı bankanın davacı ...’dan, dava tarihi 21.06.2017 itibariyle, 55.535,48 TL asıl alacak, 4.556,22 TL işlemiş faiz ve 227,80 TL BSMV olmak üzere 60.319,50 TL nakit ve iade edilmeyen ve basım tarihlerinin üzerinden dava tarihi itibariyle 5 yıl geçmemiş olan 9 adet çek yaprağından kaynaklanan 12.690,00- TL taliki şarta bağlı gayrinakit olmak üzere toplam 73.009,50 TL alacağının mevcut olduğu bildirilmiş ise de; taliki şarta bağlı 9 adet çekten davalı banka tarafından mahkemeye gönderilen 14.10.2025 tarihli yazıda; “6966644, 6966645, 6966646, 6966650, 6966651 ve 6966776 seri no’lu çeklerin banka sorumluluk tutarlarının ödendiği, 6966648, 6966649 ve 6966774 seri no’lu çekler ile ilgili herhangi bir sorumluluk tutarının ödenmediğinin bildirildiği,

Davalı bankanın 14.10.2025 tarihli yazısının ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda; aşağıdaki tabloda belirtilen 6 adet çekin, karşılıksız çıkmaları nedeniyle tabloda belirtilen çek yasal yükümlülük tutarlarının, belirtilen tarihlerde (dava tarihi 21.06.2017 tarihinden sonra) davalı banka tarafından çek hamillerine ödendiği ( toplam 8.340,00-TL) ve taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5.16.1 maddesindeki; “Banka tarafından çek sorumluluk bedelinin ödenmesi halinde, gayri nakdi olarak takip edilen risk nakde dönüşerek, sözleşmede geçerli nakdi kredi hükümleri geçerli olacaktır.” şeklindeki hüküm uyarınca nakdi krediye dönüştüğü,

6966648, 6966649 ve 6966774 seri no’lu 3 adet çekle ilgili herhangi bir sorumluluk tutarının ödenmediği, anlaşılmıştır. Ödenmeyen Ve 5941 Sayılı Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 6273 sayılı yasanın 2.maddesi ile 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 3.maddesinde eklenen son fıkrasında “Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer” hükmü düzenlenmiştir.

Yine aynı Yasanın Geçici 3. maddesinin 4. fıkrasında “Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın 3 üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30/06/2018 tarihinde sona erer.” düzenlemesi birlikte düşünüldüğünde bu 3 çek sorumluluk bedeli yönünden davacı bankanın alacaklı olmadığı değerlendirilmiştir.

Netice itibariyle; davacı bankanın davacı ...’dan, dava tarihi 21.06.2017 itibariyle, 55.535,48 TL asıl alacak, 4.556,22 TL işlemiş faiz ve 227,80 TL BSMV olmak üzere 60.319,50 TL nakit ve 6 adet çekin, karşılıksız çıkmaları nedeniyle tabloda belirtilen çek yasal yükümlülük tutarlarının, belirtilen tarihlerde (dava tarihi 21.06.2017 tarihinden sonra) davalı banka tarafından çek hamillerine ödendiği ( toplam 8.340,00-TL) 3 adet çekten dolayı ise herhangi bir sorumluluk tutarının ödenmediği, böylece (60.319,50 TL nakit + 6 adet çek sorumluluk tutarı; 8.340,00-TL) 68.659,50-TL davalının alacaklı olduğu toplam takip tutarına konu bono dan bu miktarın düşülmesinin gerektiği, davacı ...’nın davalı bankaya borçlu olmadığı tutarın 15.840,50-TL (84.500 - 68.659,50) olduğu sonucuna varılmış bu tutar üzeriden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,

1-Davanın Kısmen Kabulü İle; ... 10. İcra Müdürlüğünün 2017/11419 sayılı takip dosyasında davacı borçlunun esas alacak olarak takip tarihi itibariyle borçlu olmadığı tutarın 15.850,50- TL olduğunun tespitine,

2-Koşulları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine,

3-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 1.082,74 TL harçtan peşin alınan 488,42 TL harcın mahsubu ile eksik 594,32 TL harcın tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacının yapmış olduğu peşin ve başvuru harçları toplamı 519,82 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Aşağıda dökümü yapılan ve ayrıntısı UYAP sistemi üzerinden de görülen 8.280,00 TL diğer yargılama giderlerinin kabul ve redde göre yapılan oranlamada takdiren 4.554,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı tarafın yapmış olduğu 219,50 TL yargılama giderinin kabul ve redde göre yapılan oranlamada takdiren 98,77 TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 15.850,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ret edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 12.749,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16.03.2026

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Tebligat ve müzekkere 130,00 TL

Bilirkişi Ücreti 8.150,00 TL

TOPLAM 8.280,00 TL