Sürekli iş göremezlik gelirinin güncellenmesi talepli davada, kesin hüküm tartışması ve istinaf mahkemesinin usul hatası nedeniyle bozma kararı.
Özet: Davacı, vefat eden eşine bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin, daha önce açılan davada güncellenmeksizin bağlanmasına rağmen, yeni bir yönetmelik hükmü kapsamında güncellenerek ödenmesi talebiyle kuruma başvurmuş ve talebinin reddi üzerine dava açmıştır; ilk derece mahkemesi davayı kesin hüküm nedeniyle reddederken, bölge adliye mahkemesi kesin hüküm olmadığını belirtmekle birlikte yönetmeliğin yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, ancak Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararının gerekçesini değiştirerek reddetmesi yerine kararı ortadan kaldırıp esas hakkında yeni bir karar vermesi gerektiği usul hatası nedeniyle hükmü bozmuştur.
10. Hukuk Dairesi         2025/20555 E.  ,  2026/8862 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1058 E., 2025/2917 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 62. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/317 E., 2023/436 K.
Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Kurum sigortalısı ...in eşi olduğunu, eşinin sağlığında iş kazası-meslek hastalığı sürekli iş göremezlik geliri almakta iken vefatı sonrasında maluliyetinin %50 nin altında olması nedeni ile davacıya gelir bağlanmadığını, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi nedeni ile 20/3 maddesi gereğince Zonguldak 1. İş Mahkemesine 2015/473 Esas sayılı dava açıldığını, açılan bu davada davanın kabulüne karar verilerek 5510 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 2. fıkrasındaki güncelleme işlemi yapılmaksızın alt sınır gözetilerek gelir bağlanmasına karar verildiğini, Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, davacının 2017 yılında çıkarılan genelgenin geçici 36 maddesi kapsamında Kuruma başvuru yaparak güncellenerek ödenmesi talebinde bulunduğu, davalı kurum tarafından talebinin reddine karar verildiğini, Kurum işleminin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirterek, davacının almakta olduğu sürekli iş göremezlik gelirinin güncelleme işlemi yaparak ödenmesine karar verilmesini, aksine Kurum işleminin iptaline talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili; davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kesin hüküm nedeni ile reddine karar vermiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; kesinleşen mahkeme kararı ile davacının eşi ...in iş kazası sürekli maluliyeti %35,20 olup sürekli iş göremezlik geliri almakta iken 17.02.1994 tarihinde ölmesi nedeniyle sağlığında almakta olduğu iş bu sürekli iş göremezlik gelirinin 5510 sayılı Kanun'un 55/2 fıkrasındaki güncelleme işlemi yapılmaksızın, ancak üçüncü fıkrasında belirtilen alt sınır gözetilerek, aynı Kanun'un 34. maddesi uyarınca davacıya 01.07.2010 tarihinden itibaren gelir olarak bağlandığı; ancak davacı tarafça 5.12.20 17... sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin Geçici 36. maddesinin uygulanmasının Kurum'dan talep edildiği ve Kurumca talebin reddolunduğu görülmekle, işbu eldeki davada kesin hükümden bahsedilemeyeceği açık olmakla, usul ekonomisi gereği, yasa varken yönetmeliğin uygulanamayacağı kuralı karşısında da sonuç itibariyle reddolunan kararın yerinde olduğu gerekçesiyle; davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın kabulü gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; tespit istemine ilişkindir.
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesinin b bendinin ikinci fıkrası
2. Davacının almakta olduğu sürekli iş göremezlik gelirinin güncelleme işlemi yaparak ödenmesini talep ettiği eldeki davada, Bölge Adliye Mahkemesi karar gerekçesinde; her ne kadar İlk Derece Mahkemesi gerekçesinde kesin hüküm nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de işbu davada kesin hükümden bahsedilemeyeceği açık olmakla, usul ekonomisi gereği, yasa varken yönetmeliğin uygulanamayacağı kuralı karşısında da sonuç itibariyle reddolunan kararın yerinde olduğunun belirtilmesine bu şekilde İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilmesine rağmen; hüküm fıkrasında; ortadan kaldırılma yerine istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi hatalıdır.
6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-2. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemesinin, İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının hatalı gerekçesini değiştirmek suretiyle davanın esası hakkında yeniden karar vermesi gerekirken; yazılı şekilde istinaf başvurusunun esastan reddine kararı verilmesi hatalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.06.2026 gününde oybirliğiyle karar verildi.