Kamulaştırma yoluyla tesis edilecek daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti davasında, idarenin bedele ilişkin temyiz itirazlarının Yargıtay tarafından reddedilerek bölge adliye mahkemesi kararının onanması.
Özet: Davacı idarenin kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin bedel tespiti ve tescil yönündeki kabul kararları sonrasında, davacı idarenin kamulaştırma bedelinin fahiş olduğu iddiasıyla yaptığı istinaf başvurusu, emsal taşınmaz değerlendirmeleri ve davacı lehine durumlar gözetilerek bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; davacı idarenin temyiz başvurusu da, bölge adliye mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun bulunması sebebiyle Yargıtay tarafından onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/10864 E.  ,  2026/1933 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/3968 Esas, 2025/982 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/53 Esas, 2024/430 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 28 53... parsel ve 28 53... parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma dosyasında alınan rapor ile hükme esas alınan raporun arasında fahiş farklar olduğunu, taşınmazların arsa vasfında değerlendirilmesini kabul etmediklerini, emsal değerlendirilmesinin tamamen hatalı olduğunu, davaya konu taşınmazlarla arasındaki yakınlık uzaklık ilişkisinin gözetilmediğini ve yakın tarihli satışların dikkate alınmadığını, bilirkişiler tarafından yapılan fahiş gelir hesaplamalarına da bu şekilde itiraz ettiklerini, alınan değerlerin objektif olmayıp fahiş olduğunu, dava konusu taşınmazın değer düşüklüğü oranının bilirkişilerce hatalı hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın meskun mahal içerisinde olmadıkları, etrafındaki seyrek yerleşimin bulunmasının dava konusu taşınmazlara Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 tarihli ve 1983/6122 sayılı Arsa Sayılacak Parsellenmemiş Arazi Hakkında Kararının 1-b ve devamı maddelerine göre arsa niteliği kazandırmayacağı değerlendirilmiş ise de, Dairelerinin denetiminden geçen yakın konumda bulunan taşınmazların arsa vasfında kabul edilerek daha düşük metrekare birim fiyatları belirlendiği ve bu durum davacı idare lehine olduğundan, davacı idarenin bedele yönelik istinaf itirazları yerinde görülmediği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.