Davacı idarenin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili davasında arsa vasfı ile emsal değerlendirmesine yönelik temyiz itirazları.
Özet: Bu hukuki metin, davacı idare tarafından 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca açılan, kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yaşanan yargılama sürecini özetlemektedir. İlk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararı sonrasında davacı idare vekilince yapılan istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi ilk hükmü kaldırarak dosyayı yeniden yargılama için geri göndermiş, ilk derece mahkemesinin tekrar kabul kararı vermesiyle davacı idare yeniden istinaf yoluna başvurmuştur. Davacı idarenin taşınmazın arsa vasfı, emsal değerlendirmesi, değer düşüklüğü oranı ve fındık ağaçlarına ilişkin bedel hesabı gibi konulardaki itirazlarını değerlendiren bölge adliye mahkemesi, başvuruyu esastan reddetmiştir. Kararın davacı idare vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya, Yargıtayın hukuki incelemesine sunulmuştur.
5. Hukuk Dairesi         2025/10862 E.  ,  2026/1932 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3931 Esas, 2025/1068 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/54 Esas, 2024/445 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 265 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma dosyasında alınan rapor ile hükme esas alınan raporun arasında fahiş farklar olduğunu, taşınmazın arsa olarak tespitini kabul etmediklerini, emsal değerlendirilmesinin tamamen hatalı olduğunu, davaya konu taşınmazlarla arasındaki yakınlık uzaklık ilişkisinin gözetilmediğini ve yakın tarihli satışların dikkate alınmadığını, emsallerle yapılan mukayesede belirlenen değer düşüklüğü ölçütünde soyut veriler kullanılarak fahiş rakamlar belirlendiğini, Yargıtayca kamulaştırma davalarında kesilen ağaç bedellerine hükmedilebilmesi için öncelikle "ağaçların kesim çağına ve yaşına gelmesi ile ağacın ömrü, kapasitesi, peryodisitesi gibi" unsurların da tespit edilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmaz kapama fındık bahçesi olduğundan fındık ağaçları için ayrıca bir bedel hesabı yapılamayacağını, dava konusu taşınmazın değer düşüklüğü oranının bilirkişilerce hatalı hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın meskun mahal içerisinde olmadığı, etrafındaki seyrek yerleşimin bulunmasının dava konusu taşınmazlara Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 tarihli ve 1983/6122 sayılı Arsa Sayılacak Parsellenmemiş Arazi Hakkında Kararının 1-b ve devamı maddelerine göre arsa niteliği kazandırmayacağı değerlendirilmiş ise de Dairelerinin denetiminden geçen yakın konumda bulunan taşınmazların arsa vasfında kabul edilerek daha düşük metrekare birim fiyatları belirlenmiş olması davacı idare lehine olduğundan, davacı idarenin bedele yönelik istinaf itirazları yerinde görülmediği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu daimi ve geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2.Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkesine gönderilmesine,
10.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.