Vesayet altındaki kısıtlının yerleşim yeri değişikliğinde vesayet makamından izin alınmaması sonucu oluşan yargı yeri yetki uyuşmazlığının çözümü.
Özet: Bu içtihat metni, kısıtlı bir kişinin vasisi tarafından, Türk Medenî Kanununun 412. maddesi uyarınca gerekli vesayet makamı izni alınmaksızın defalarca yerleşim yeri değişikliği yapılması sonucu ortaya çıkan yetki uyuşmazlığını ele almaktadır; farklı sulh hukuk mahkemelerinin yetkisizlik kararları üzerine, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine ilişkin vesayet makamı izni vermemiş olan Kocaeli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi, bu konuda karar vermeye yetkili yargı yeri olarak belirlenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/16676 E.  ,  2026/1924 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/1476 Esas, 2025/1739 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İstanbul Anadolu 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.02.2021 Tarihli ve 2020/951 Esas, 2021/138 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve ... 'nın vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.
Vasi 08.03.2021 tarihli dilekçesiyle kısıtlının ... Mah. ... Sok. No:6 İç Kapı No:1 .../ İstanbul adresinde kendisi ile birlikte yaşadığını belirterek dosyasının ... Adliyesine gönderilmesini talep etmiş.
Mahkemece 23.03.2021 tarihli ek kararıyla kısıtlı hakkında vasisinin ikametgah değişikliği talebi yerinde görüldüğünden yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine, kısıtlının naklen ... Mah. ... Sok. No:6 İç Kapı No:1 .../ İstanbul adresine gittiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.07.2025 Tarihli ve 2025/1476 Esas, 2025/1739 Karar Sayılı Kararı
Vasi 27.03.2025 Tarihli dilekçesiyle kısıtlı ile beraber Kocaeli/...'ya taşındıklarını, dosyanın Gebze Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.
Mahkemece kısıtlının nüfus kayıtlarında bulunan yerleşim yeri adresinin ... Mah. ... Sok. No: 12 İç Kapı No: 2 .../Kocaeli olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
C. Gebze 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.09.2025 Tarihli ve 2021/726 Esas, 2021/948 Karar Sayılı Kararı
Mahkemenin kısıtlının adres değişikliği iznine ilişkin herhangi bir izin kararı bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yeri değişikliği istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığından konu ile ilgili karar vermekte ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.