Vesayet altındaki kısıtlının bakımevine yerleştirilmesi talebi üzerine doğan yetki uyuşmazlığında, yerleşim yeri değişikliği izni olmaksızın Biga Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu kararı.
Özet: Vasisi tarafından ihmal edilen ve hastane sonrası bakımevine yerleştirilmesi planlanan kısıtlı bir kişinin durumu nedeniyle ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, kısıtlının yerleşim yerinin değişmediği ve vasilik makamından buna ilişkin yasal bir izin alınmadığı tespit edilmiştir; bu nedenle, kısıtlama kararını veren ve kısıtlının yasal yerleşim yerinin bulunduğu Biga 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin, kısıtlının tedavi amacıyla farklı bir ilde bulunmasına ve bakımevi arayışına rağmen, konuyla ilgili karar verme yetkisine sahip olduğuna oybirliğiyle kesin olarak hükmedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/16668 E.  ,  2026/1922 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/1167 Esas, 2025/1112 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Biga Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.04.2006 Tarihli ve 2006/3 Esas, 2006/592 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve ... 'in vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.
Talepte bulunan ... Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 16.04.2025 tarihli yazısı ile vasinin ... olduğu, vasinin hastayla ilgilenmediği, ancak düzenli şekilde engelli maaşını çektiği ve hastanın yüksek yararına hareket etmediğinin öğrenildiği, tedavi ekibi ile hastanın durumunun değerlendirildiği ve taburculuk işlemi sonrasında bir bakımevine yerleştirilmesini uygun olacağının düşünüldüğü belirtilerek kısıtlının mağdur olmaması adına hastaneden taburculuk sonrası bir bakımevine yerleştirilmesi için 4721 sayılı Kanun'un 462 nci maddesinin 13 üncü fıkrası uyarınca vesayet makamından hastanelerinde görevli Sosyal Hizmet Uzmanı ...'a yetki ve izin verilmesini talep etmiştir.
Biga 2. Sulh Hukuk Mahkemesince 05.05.2025 tarihli ve 2025/285 Esas, 2025/3 Karar sayılı ek kararıyla talebin kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece 20.06.2025 tarihli ek kararıyla vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişinin yerleşim yerini değiştiremeyeceği, yerleşim yerinin değişitirilmesi halinde yetkinin yeni vesayet dairelerine geçeceği, vesayet altına alınan kısıtlının adresinin ... Mah. ... Cad. No:25 İç Kapı No:2 .../İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. ... 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.11.2025 Tarihli ve 2025/1167 Esas, 2025/1112 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlının tedavi amacıyla bulunduğu yerin kural olarak yerleşim yeri olarak kabul edilemeyeceği kaldı ki kısıtlının bu yöndeki iradesininde kısıtlılık hali nedeniyle sorgulanamayacağı, bunun yanında vasinin de kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi için Biga Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yetki ve izin talebinde bulunmadığı vesayet makamının re'sen kısıtlının ... Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde tedavi gördüğünden bahisle yetkisizlik kararı verdiği kısıtlının tedavisi sonunda bir bakım evine yerleştirilmesi halinde de hangi yerleşim yerindeki bakım evine yerleştirileceği hususunda da halen bir açıklık bulunmadığı gerekçeleriyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının bakımevine yerleştirilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Biga 2. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı ve kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadığından konu ile ilgili karar vermekte Biga 2. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Biga 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.