kalp ve koah rahatsızlıkları nedeniyle maluliyet aylığı talebinin reddine karşı açılan davada, %60 çalışma gücü kaybı tespitine rağmen kararın eksik incelemeye dayalı olduğu gerekçesiyle temyiz.

Kalp ve KOAH rahatsızlıkları nedeniyle maluliyet aylığı talebinin reddine karşı açılan davada, %60 çalışma gücü kaybı tespitine rağmen kararın eksik incelemeye dayalı olduğu gerekçesiyle temyiz.

Özet: Davacının kalp ve KOAH rahatsızlıkları sebebiyle maluliyet aylığı talebinin, kurumca çalışma gücünü %60 oranında kaybetmediği gerekçesiyle reddedilmesinin ardından açılan davada, ilk derece ve istinaf mahkemelerinin, davacının 28.09.2021 tarihinden itibaren maluliyet aylığına hak kazandığını tespit eden kararları, temyiz incelemesinde, davalı kurum vekilinin diğer itirazları kabul edilmemesine rağmen, hükmün eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu gerekçesiyle hukuka uygun bulunmayarak, davanın esastan daha kapsamlı bir değerlendirmeye tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

10. Hukuk Dairesi 2025/17960 E. , 2026/5352 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1209 E., 2025/1943 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tokat 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/84 E., 2025/43 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya 16.02.2021 tarihinde ... .. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından gönderilen “Mevcut hastalık ve arızalarına göre Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmemiş olduğundan malul sayılmayacağı kararı verilmiş ve bu sebeple maluliyet talebinin reddedildiğini, verilen bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının kalp kapakçığının değiştiğini, KOAH hastalığı sebebiyle nefes darlığı yaşadığını, sağlık sorunları sebebiyle ağır iş göremediğini, yürürken dahi nefes darlığı çektiğini, .. Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen Engelliler İçin Engellik Sağlık Kurulu Raporu Merkez Sağlık Kurulu tarafından incelenip %79 oranında çalışma gücünü kaybettiğine dair engelliler için uygulanan engellilik indiriminden yararlanmasına karar verildiğini, .. Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinden alınan raporlar neticesinde verilen karar sonucu usule ve yasaya aykırı davranıldığını ve hakkında çalışma gücünün %60'ını kaybetmediğine dair karar verildiğini belirterek davacının en az %60 oranında ve daha fazla maluliyetin tespitine, malulen dava tarihinden itibaren emekliliğe ve emekli aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; Kurum tarafından davaya cevap verilmemiş aşamalarda ise Kurum tarafından yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığını beyanla davanın reddi gereğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının çalışma gücünün en az % 60'ını kaybetmiş olduğunun tespitine, davacının 28.09.2021 tarihinden itibaren maluliyet aylığına hak kazandığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde:

İstinaf gerekçeleri ile usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, maluliyet aylığı bağlanmasına yönelik talebinin reddine ilişkin Kurum işleminin iptali ile maluliyetin tespiti ve maluliyet aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Eldeki dava dosyasında; davacının, malullük aylığı bağlanması için 08.07.2020 tarihinde tahsis başvurusunda bulunduğu, bu başvurunun çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmediği gerekçesiyle reddedildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun 27.01.2021 tarihli raporunda; Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde davacının çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmemiş olduğundan malul sayılamayacağına karar verildiği, bunun üzerine ATK 3. İhtisas Kurulunun 28.04.20 23... .09.2024 tarihli raporları ve ATK İkinci Üst Kurulu'nun 26.12.2024 tarihli raporunda, ...’nın kendisinde mevcut orta düzeyde kalp kapak hastalığı ve orta düzeyde KOAH hastalığı nedeniyle 28.09.2021 tarih ve 31612 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, Ek-1 Listesi, R-2. maddesi (birden fazla hastalığın bir arada olduğu ve tedaviye rağmen çalışma olanağının bulunmadığı durumlar) gereğince ağır düzeyde, çalışma gücünün en az %60 (yüzdealtmış)'ını kaybetmiş olduğu, malul sayılması gerektiği, ağır düzeyde (çalışma gücünün en az %60’ı) Çalışma Gücü Kaybı Yönetmeliği'nin yürürlüğe giriş tarihi olan 28.09.2021 tarihinden itibaren başladığı tespit edilmiştir. Mahkemece, alınan raporlar ile davacının çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmiş olduğunun ve davacının 28.09.2021 tarihinden itibaren maluliyet aylığına hak kazandığının tespitine dair davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuş ise de hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

3-5510 sayılı Kanun'un 27/2. maddesine göre malûllük aylığı, 4. maddenin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar ile (c) bendi kapsamında sigortalı iken görevinden ayrılmış ve daha sonra başka bir sigortalılık haline tabi olarak çalışmamış olanların;

a) Malûl sayılmasına esas tutulan rapor tarihi yazılı istek tarihinden önce ise yazılı istek tarihini,

b) Malûl sayılmasına esas tutulan rapor tarihi yazılı istek tarihinden sonra ise rapor tarihini,

c) 4. maddenin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmakta olanların ise malûliyetleri sebebiyle görevlerinden ayrıldıkları tarihi, takip eden aybaşından itibaren başlar.

Yukarıda izah edilen yasal düzenleme karşısında davacının maluliyet başlangıç tarihinin; gerek tahsis talep gerekse dava tarihinden sonraki bir tarih olan 28.09.2021 tarihi olduğunun tespit edilmesi karşısında yukarıda anılan yasal düzenlemeler gözetilerek; davanın kısmen kabulü ile davacıya 01.10.2021 tarihinden geçerli olmak üzere malullük aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1.Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (2) no.lu bendinin silinerek yerine " 2-Davacının 01.10.2021 tarihinden itibaren maluliyet aylığına hak kazandığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.