Hükümlüye vasi atanması isteminde yetkili mahkemenin belirlenmesi amacıyla cezaevine girmeden önceki yerleşim yeri tespiti üzerine yargı yeri uyuşmazlığının çözümü.
Özet: Bu yargı yeri belirleme uyuşmazlığı, cezaevindeki bir hükümlüye vasi atanması talebi üzerine iki farklı sulh hukuk mahkemesinin hükümlünün cezaevine girmeden önceki yerleşim yerini farklı değerlendirerek yetkisizlik kararları vermesinden kaynaklanmaktadır. Türk Medeni Kanununun yerleşim yeri ve vesayet işlerinde yetkiye dair maddeleri ışığında yapılan değerlendirmede, hükümlünün cezaevine girmeden önceki adresinin Sivas olarak tespit edilmesiyle, uyuşmazlığın çözümü için ilgili sulh hukuk mahkemesinin yetkili yargı yeri olduğuna karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/16663 E.  ,  2026/1917 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/256 Esas, 2025/297 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 06.11.2024 Tarihli ve 2024/411 Esas, 2024/443 Karar Sayılı Kararı
Hükümlünün cezaevine girmeden önceki adresinin UYAP ortamından alınan nüfus kayıtlarına göre ... Mahallesi ... Sk. No:.../... olarak anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.05.2025 Tarihli ve 2025/256 Esas, 2025/297 Karar Sayılı Kararı
Hükümlünün 25.09.2024 tarihli vasi atama talep dilekçesinde cezaevine girmeden önceki ikamet adresini Sivas ... Köyü olarak bildirdiği bu nedenle hükümlünün cezaevine girmeden önceki adresinin .../Sivas olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 5718 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi şöyledir:
“Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, hükümlünün cezaevine girmeden önceki adresinin .../Sivas olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığınYıldızeli Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.