Eser sözleşmesinden kaynaklanan, yüklenicinin işi süresinde tamamlayamaması nedeniyle feshedilen sözleşme sonrası güncellenmiş teminat fark bedeli alacak davası.
Özet: Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, davalı yüklenicinin üstlendiği doğalgaz boru hattı yapım işini süresinde tamamlayamaması üzerine davacı işveren tarafından feshedilen sözleşme gereği alınan kesin teminatın güncel değer farkının tahsili talep edilmiştir; bilirkişi incelemesi sonucunda davacının teminat güncelleme farkından kaynaklanan kısmi tahsilatlar sonrası bakiye alacağının 512.707,71 TL ve fiyat farkından kaynaklanan ek kesin teminat bedelinin 6.109,45 TL olduğu tespit edilmiş, mahkemece denetime elverişli görülen bu raporlar hükme esas alınmıştır.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/642 Esas - 2026/24
T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/642 EsasKARAR NO : 2026/24HAKİM : ...KATİP : .....DAVACI : .... VEKİLİ : Av....DAVALI : ... ....VEKİLLERİ : Av... Av. ...DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 18/09/2024KARAR TARİHİ : 20/01/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 12/02/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davacı ... İle Davalı Yüklenici ... .... Limited Şirketi arasında 2022/490590 ihale kayıt no ile 25.07.2022 tarihinde "...." başlıklı toplam 187 kalem iş nevinin yapımı konusunda birim fiyatlı sözleşme imzalandığını, yüklenicinin sözleşme gereği üstlendiği taahhütlerini tam olarak yerine getiremediğini, yüklenicinin kendi kusuru nedeniyle iş programının gerisinde kaldığını, iş yeri tesliminden sonra 360 günlük süre geçmesine rağmen işin ancak %12,53 oranında tamamlanabildiğini, İş'in süresinde tamamlanabilmesinin mümkün olamayacağını, yüklenicinin yazılı uyarılara rağmen olumlu bir gelişme kaydedemediğini, müvekkili şirketin Yönetim Kurulu aldığı 01.12.2023 tarih ve 2023/40 sayılı karar ile Milas İlçesi Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi Sözleşmesinin feshine ve Sözleşmenin 10.maddesine istinaden de alınan nakti teminatların haricindeki kesin ve var ise ek kesin teminatların Mali İşler Daire Başkanlığınca irat kaydedilmesine karar verildiğini, Sözleşme ile 2022 yılında alınan 1.902.000,00 TL kesin teminatın alınma tarihi ile fesih tarihi arasında hesaplanan Yurtİçi Fiyat Endeksine göre 3.321.630,98 TL olarak güncel değerinin olduğunu, fiyat farkı uygulamasından kaynaklanan ek kesin teminatın gelir kaydına kadar ki güncellenmiş fark tutarının da 6.388,72 TL olduğunu, güncellenen ve davalıdan tahsili gereken kesin teminat güncel fark tutarı 1.419.630,98 TL'nin 175.835,47 TL'si davalının nakti teminat bedelinden, 599.130,00 TL'si ise emanet hesaplarından tahsil edildiğini, güncellenmiş değerin tahsil edilemeyen bakiyesi olan toplam 651.054,23 TL'nin davalının temerrüdü tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamış, aşamalarda bilirkişi raporuna itiraz ile davanın reddi talep edilmiştir.DELİLLER-Taraflar arasında akdedilen sözleşme ile şartnameler-Sözleşme konusu işe ilişkin tutanaklar,-İhtarnameler,-Teminat mektubu ve ilgili banka kayıtları/yazışmaları-Ticari defter kayıtları,-Bilirkişi RaporuDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan fesih nedeniyle gelir kaydedilen teminatın güncellenmiş fark bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Mali müşavir, inşaat mühendisi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 30/04/2025 tarihli bilirkişi (kök) raporunda özetle; "Davacı yanca, sözleşmenin 1 Aralık 2023 tarihinde feshine karar verildiği, feshin davalı yana bildirildiğine dair bir kayıt olmamakla birlikte dava dilekçesinde Aralık 2023 tarihinde feshedilmiş olduğunun bildirildiği nazara alınarak yapılan hesaplama neticesinde, davacı yanın 1.287.673,18-TL. teminat tutarı güncelleme farkından kaynaklanan alacağının bulunduğu, yine dava dilekçesinde, 175.835,47-TL. sının nakit teminat tutarından, 599.130,00-TL.’sı ise emanet hesaplarından tahsil edildiği davacı vekilince beyan edildiğinden, davacının 512.707,71-TL. bakiye güncelleme bedelinden kaynaklanan alacağının bulunduğu, davacı yanca “fiyat farkından kaynaklanan ek kesin teminatın güncellenmesinden kaynaklı” alacağın da hesaplamaya dahil edilmesi gerektiği ifade edilmiş ise de, davalı yana -varsa- fiyat farkı ödemesinin tutarı konusunda dosya kapsamında bir kayıt olmadığından hesaplamaya dahil edilemediği," hususları belirtilmiştir.Rapora karşı ileri sürülen itirazlar üzerine alınan 29/10/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davacı yanın itirazlarının değerlendirilmesi sonrasında kök raporda belirtilen tespit ve değerlendirmelerde bir değişiklik olmadığı, Kök rapordan sonra dosyaya sunulan belgeler ışığında, davacı yanın fiyat farkından kaynaklanan ek kesin teminat bedeli alacağının 6.109,45-TL. olarak hesaplandığı, " hususları belirtilmiştir.Raporun denetime elverişli olduğu, dosya kapsamına uygun düştüğü, yine güncellemeye dair hesaplamanın fesih tarihine göre yapılmasının isabetli olduğu, itirazların ek rapor ile giderildiği görülmekle raporlar hükme esas alınmıştır.Taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddelerine bakıldığında;Sözleşmenin 10.1.1. Maddesinde; Yüklenicinin 1.902.000.00 TL kesin teminat verdiği, yine 10.2.1 maddesinde fiyat farkı hesaplanmasının öngörülmesi halinde fiyat farkı olarak ödenecek vedelin ve/veya iş artışı olması hakinde artış tutarının %6'sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınacağının kararlaştırıldığı, diğer yandan sözleşmenin 26. Maddesi ile özetle sözleşmenin feshedilmesine ilişkin şartlar ve sözleşmeye ilişkin diğer hususlarda 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağının düzenlendiği görülmüştür.Yapım İşleri Genel Şartnamesi 47. Maddesi uyarınca ise; "...yüklenicinin kusurundan kaynaklanan nedenlerle yapılan iş miktarının iş programının gerisinde kaldığı ve kalan sözleşme süresinde işin fiilen bitirilmesinin fen ve sanat kuralları çerçevesinde mümkün olmadığı hallerde sözleşmede yer alan iş bitim tarihi beklenilmeden sözleşme (a) bendine göre feshedilebilir. (b) bendinde yer alan “sözleşmenin uygulanması ” ibaresinden sözleşmenin imzalandığı tarih ile kesin kabul tarihi arasındaki süreç anlaşılır.... sayılı Kanunun 19, 20 ve 21 inci maddelerine göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar endekse göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir.” düzenlemelerinin yer aldığı anlaşılmıştır.Toplanılan deliller ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ışığında somut olay ele alındığında; uyuşmazlık, davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedilip feshedilmediği ve davacı yanın 4735 sayılı Kanunun 21. Maddesine göre kesin ve ek teminatların güncellenmesine bağlı bakiye alacağı olup olmadığı hususlarındadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin birim-fiyat esaslı olduğu, davalı yüklenicinin Milas İli Doğalgaz Yapım İşi kapsamında .... bağlantı noktası ve .... yatay mesafe noktası arasında yaklaşık 32.337 metre uzunluğunda 12 inç çapında yüksek basınçlı doğalgaz çelik boru hattı sisteminin yapımını üstlendiği, sözleşme bedelinin 31.700.000,00-TL., sözleşme süresinin 360 gün olduğu anlaşılmıştır. Yine davacı idare tarafından davalıya 13/07/2023 tarihli yazıyla 58 günlük süre uzatımıyla birlikte revize edilen iş programına göre programın gerisinde kalındığı belirtilerek, yapılan uyarılara yeterli özen gösterilmediği ve işin süresi içinde tamamlanmasının mümkün görünmediği denilerek uyarıda bulunulduğu, devamla 25/10/2023 tarihli yazıyla taahhüdün 10 gün içinde tamamlanması aksi takdirde YİGŞ'nin 47. Maddesi uyarınca sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiği, akabinde 01/12/2023 tarihli karar ile sözleşmenin feshedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Anlatılan çerçevede, üstlenilen işin süresinde tamamlanmadığı nazara lındığında davacı tarafından yapılan feshin haklı nedene dayandığı ve teminatın irat kaydedilmesi şartlarının oluştuğu değerlendirilmiştir.Hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporu uyarınca, sözleşmenin imzalandığı temmuz 2022 Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ile sözleşmenin feshedildiği aralık 2023 Yurt İçi Üretici Fiyat endeksi dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde 1.287.673,18 TL güncelleme fark bedeli hesaplandığı, tutarın 175.835,47 TL'sinin nakit teminat tutarından ve 599.130,00 TL'sinin emanet hesabından karşılanması ile, bakiye 512.707,71 TL güncelleme fark bedeli hesaplandığı, yine 6.109,45 TL fiyat farkından kaynaklanan ek kesin teminat hesaplandığı görülmüştür.Davacı yan; güncelleme hesaplamasında fesih tarihinin esas alınmasına itiraz etmiş, YİGŞ'nin 47/5. Fıkrası uyarınca, güncelleme hesabı yapılırken fesih tarihi aralık 2023 değil, teminatların gelir kaydedildiği Ocak 2024 tarihindeki Üretici Fiyat Endeksinin esas alınması gerektiğini ileri sürmüş ise de; YİGŞ 47/5. Fıkranın ilgili bölümünün "... Sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar endekse göre güncellenir" şeklinde olmakla birlikte yine YİGŞ 'nin 47/2. Fıkrası çerçevesinde ise "yüklenicinin ... İşi süresinde bitirmemesi üzerine... Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir" denilmiştir. Buna göre teminatların gelir kaydedilerek sözleşmenin feshedileceği, diğer bir anlatımla sözleşmenin feshi ile birlikte teminatların gelir kaydedilmesi gerektiği düzenlendiğine göre bilirkişi raporunda fesih tarihindeki endeks nazara alınarak hesaplama yapılması isabetli görülmüştür. Yapılan açıklamalar kapsamında; taraflar arasındaki eser sözleşmesi nevi sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiği ve buna göre teminatın irat kaydedilmesi şartlarının oluştuğu, hükme esas alınan raporlar uyarınca davacının bakiye 512.707,71 TL kesin teminat ve 6.109,45 TL fiyat farkından kaynaklanan ek kesin teminat olmak üzere toplam 518.817,16 TL güncelleme fark bedeli alacağı bulunduğu anlaşılmakla davanın bu tutar üzerinden kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Yine davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin davalıya 16/02/2024 tarihinde tebliğ edildiği görülmekle ihtarnamede verilen 15 günlük ödeme/atıfet süresi sonunda 03/03/2024 tarihinde temerrüt oluştuğu anlaşıldığından, tespit edilen işbu temerrüt tarihinden itibaren işin ticari niteliğine göre avans faize hükmedilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 518.817,16 TL'nin temerrüt tarihi olan 03/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 35.440,40 TL karar ve ilam harcından 11.118,38 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 24.322,02 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 11.118,38 TL peşin harç olmak üzere toplam 11.545,98 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 147,00 TL tebligat gideri, 19.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 19.647,00 TL yargılama giderinin, 15.656,45 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 3.990,55 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-Yargılama giderlerinden sayılan arabuluculuk ücreti olarak Bakanlık ödeneğinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, 731,20 TL'sinin davacıdan, 2.868,80 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 83.010,75 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,8-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/01/2026Katip ... Hakim .... BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR