İstanbul ve İzmir tüketici mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığında, icra takibi itirazının iptali davasında davacının seçimlik hakkının davalıya geçmesiyle İzmir Tüketici Mahkemesi yetkili kılındı.
Özet: Bu kararda, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davada, davacının yetkisiz bir mahkemede dava açması üzerine yetki seçimi hakkının davalıya geçtiği ve davalının da yerleşim yeri olan İzmir mahkemelerini yetkili gösterdiği gerekçesiyle, İstanbul ve İzmir tüketici mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığı giderilerek, uyuşmazlığın İzmir 10. Tüketici Mahkemesinde görülmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/13920 E.  ,  2026/1911 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2025/124 Esas, 2025/288 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İstanbul 2. Tüketici Mahkemesinin 09.01.2025 Tarihli ve 2024/467 Esas, 2025/33 Karar Sayılı Kararı
Somut uyuşmazlıkta davacının merkezinin .../İstanbul olduğu, davalının yerleşim yerinin ise İzmir olduğu anlaşılmakla yetki itirazı da dikkate alınarak yetkili mahkemenin İzmir Tüketici Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İzmir 10. Tüketici Mahkemesinin 24.03.2025 Tarihli ve 2025/124 Esas, 2025/288 Karar Sayılı Kararı
Davacının merkezinin .../İstanbul olduğu, davalı tüketicinin yerleşim yeri adresinin .../İzmir olduğu anlaşılmakla, işbu davada, sözleşmenin ifa edileceği yer adresinde dava açmak hususunda seçimlik hakka sahip olan davacı davasını bu mahkemelerden birinde açmaz ise yetkili mahkemeyi seçme hakkının davalıya geçeceği, seçimlik yetkinin bulunduğu davalarda dava açma hususunda seçimlik hakka sahip olan davacının seçimlik yetkili mahkemelerden İstanbul 2.Tüketici Mahkemesinde usulüne uygun olarak davasını açmış olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu,19 uncu ve 115 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi
3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (6502 sayılı Kanun) 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası.
C. Değerlendirme
1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.
2. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği düzenlendiğinden takip, dolayısıyla icra takibine yapılan itirazın iptali davası da tüketicinin yerleşim yerinde açılabilecektir.
3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.
4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için takip başlatıldığı, davalının takibe, borca ve faize itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmeyeceği anlaşılmaktadır.
5. Dosya kapsamından, dava tarihi itibarıyla yerleşim yeri .../İstanbul olan davacının davayı, yetkisiz İstanbul Mahkemelerinde açtığı tespit edilmektedir. Hal böyle olunca seçme hakkı davalı tarafa geçmiş ve davalı tarafça da süresinde ve usulüne uygun olarak İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda uyuşmazlığın İzmir 10. Tüketici Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 10. Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.