Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, henüz keşide edilmemiş boş ve imzasız çek yapraklarının iptali davasını, hukuki yarar yokluğundan reddetmiştir.
Özet: Kayıp olduğu iddia edilen boş ve imzasız çek yapraklarının iptali talebiyle açılan dava, henüz keşide edilmemiş bu tür belgelerin kıymetli evrak vasfı taşımadığı, tedavüle girmediği ve Yargıtay içtihatlarına göre keşidecinin bu aşamada iptal davası açmasında hukuki yararının bulunmadığı, ancak çekin doldurulup imzalanması ve bedelinin talep edilmesi halinde menfi tespit davası yoluna gidebileceği gerekçeleriyle reddedilmiştir.
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
"TÜRK MİLLETİ ADINA" T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : 2023/493 EsasKARAR NO : 2023/404HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... DAVALI : HASIMSIZ DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : 04/09/2023KARAR TARİHİ : 04/09/2023YAZIM TARİHİ : ...Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; adına kayıtlı bulunan ... Bankasından almış olduğu 8 adet boş ve imzasız çek yapraklarını kaybettiğini ileri sürerek bu çekler üzerine ödeme yasağı konulmasına ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE:Dava; zayi nedeniyle açılmış çek iptali davasıdır. Kıymetli evrak ile tacirlere ait diğer defter ve belgelerin iptali konusunda ...K.'nun da değişik düzenlemeler öngörülmüştür. ...K.'nun 82. Maddesi ile tacirlerin saklamakla yükümlü oldukları defter ve kayıtların yasada sayılanlar ile benzeri olaylar nedeni ile zayi olması halinde mahkemeden konuyu saptayan bir belgenin verilmesini isteme hakkı tanınmıştır. Bu madde kapsamına giren evraklar sayma yolu ile sınırlandırıldığı için maddeyi geniş yorumlayarak çek, poliçe ve bono gibi kıymetli evrakların madde kapsamında kaldığını kabul etmek mümkün değildir. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 780.Maddesinde Çek'te yer alması gereken unsurlar belirtilmiş, 781/1.maddesinde ise, "780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senetin, "ikinci, üçüncü ve dördüncü" fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmayacağı" belirtilmiştir. Yargıtay 11.HD'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, henüz keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan tamamen boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılmayacağından hesap sahibi tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamaz. Kaybedilen çeki ele geçirenler tarafından imzalanıp doldurulması sonrasında çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabilir. Boş çek yapraklarına dayanarak iptal isteminde bulunmada hukuki yarar bulunmamaktadır. ...K.'nun 818/a-s maddesi yollaması ile aynı kanunun 680.madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması halinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çek için ...K.nun 757 - 763 - 764 ve devamı maddeleri uyarınca iptalini istemek hakkı sadece hamile aittir. Keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Keşideci; kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde ...K.'nun 790-792 maddeleri uyarınca hasım gösterip borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra tedbirleri istemek hakkına sahiptir. Bu aşamada davacı çek sahibinin dava açma hakkı bulunmadığı gibi hukuki yararının da bulunmadığı, ayrıca duruşma açılıp toplanması gereken delil de bulunmadığından dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;1- Davacının davasının REDDİNE,2- Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının davacıya iadesine, Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize ya da mahkememize verilmek üzere bir başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe yada tutanağa geçirilmek şartıyla bulunulacak beyanla, Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/09/2023 Katip ...¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır Not: 5070 sayılı Yasa hükümleri gereğince e-imza ile imzalanmıştır.