İcra takibine itirazın iptali davasında tellallık ücreti alacağına ilişkin yetki uyuşmazlığının 5. Hukuk Dairesi tarafından davacının yerleşim yeri esas alınarak çözümlenmesi.
Özet: Tellallık/simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasında, davalının adresi ve icra takibinin başlatıldığı yer konularında mahkemeler arasında oluşan yetki uyuşmazlığı; davalı tarafından icra takibindeki yetki itirazının usulüne uygun yapılmaması sonucu icra dairesinin yetkisinin kesinleşmesi ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun tüketicinin yerleşim yeri mahkemesini de yetkili kılması göz önüne alınarak, davacının yerleşim yeri olan Balıkesir mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilerek çözüme ulaştırılmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/11667 E.  ,  2026/1905 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2025/95 Esas, 2025/451 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... 4. Asliye Hukuk ( Tüketici Mahkemesi sıfatıyla ) Mahkemesinin 27.11.2024 Tarihli ve 2024/97 Esas, 2024/167 Karar Sayılı Kararı
Davanın tellalık/ simsarlık sözleşmesi alacağı iddiası ile davalı hakkında başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali davası olduğu, davalının davaya cevap dilekçesi ile mahkemenin yetkisine itiraz ettiği davalının adresinin ... Mah. 2. ... Cad. No: 4 /4D 7 ... /Ankara olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Ankara Batı 2. Tüketici Mahkemesinin 22.05.2025 Tarihli ve 2025/95 Esas, 2025/451 Karar Sayılı Kararı
Eldeki davanın, simsarlık ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemi olduğu, itirazın iptali davalarının, davalının yerleşim yerinde veya icra takibinin başlatıldığı yerde veya sözleşmenin ifa yerinde veyahut da tüketicinin yerleşim yerinde de açılabileceği, davacının adresinin ... Mahkemeleri yetki alanında kaldığı, icra takibinin de ... İcra Dairesinde başlatıldığı, icra takibinde borca itiraz dilekçesinde icra dairesinin yetkisine itiraz edilmediği ve takibin yetki yönünden kesinleştiği anlaşılmakla, gerek icra takibinin açıldığı ve yetki yönünden kesinleştiği yer itibariyle gerekse de alacaklının adresi itibariyle sözleşmenin ifa yeri olması sebebiyle ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili ve görevli mahkeme olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu, 19 uncu ve 115 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi
3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (6502 sayılı Kanun) 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası.
C. Değerlendirme
1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.
2. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği düzenlendiğinden takip, dolayısıyla icra takibine yapılan itirazın iptali davası da tüketicinin yerleşim yerinde açılabilecektir.
3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.
4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için ... İcra Dairesinde takip başlatıldığı, davalının yetki itirazında bulunduğu ancak yetkili icra dairesini göstermediği, yapılan yetki itirazının usulüne uygun olmadığı, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından, dava tarihi itibariyle yerleşim yeri ... / Balıkesir olan davacının davayı, 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasına uygun olarak yerleşim yerinin bulunduğu ... Mahkemelerinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.