5. asliye ticaret mahkemesinin ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, damızlık sığır alımı avans ödemesine ilişkin davalının üçüncü şahsa iade savunması ve muvafakatname eksikliği üzerine verdiği gerekçeli karardır.

5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, damızlık sığır alımı avans ödemesine ilişkin davalının üçüncü şahsa iade savunması ve muvafakatname eksikliği üzerine verdiği gerekçeli karardır.

Özet: Bir itirazın iptali davasında, damızlık sığır ithalatına ilişkin avans ödemelerinin iadesi konusunda anlaşmazlık yaşanmakta olup; davacı, hayvanların teslim edilmemesi üzerine yaptığı ödemelerin iadesini talep ederken, davalı avansları davacı adına üçüncü bir kişiye iade ettiğini savunmakta, bilirkişi raporu ise bu iadenin davacının talimatı veya onayıyla yapıldığına dair yazılı bir belge olmadığını ortaya koymaktadır.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/349 Esas - 2026/302

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/349 Esas

KARAR NO : 2026/302

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/04/2025

KARAR TARİHİ : 29/04/2026

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında Çekya menşeli 320 baş damızlık sığır alımına ilişkin 464.000 Euro bedelli bir ticari anlaşma bulunduğunu, bu kapsamda toplam 65.000 Euro karşılığı 1.950.000 TL tutarında avans ödemesi yapıldığını; ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı nezdinde ithalat izin süreci için çeşitli harç ve masrafların ödendiğini, davacı, ithalat izinleri, kontrol belgeleri, seçim heyeti görevlendirmesi ve diğer resmi işlemlere ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğunu; buna rağmen davalının hayvanların ithalatını ve teslimini gerçekleştirmediğini, yapılan ödemelerin davalıdan talep edilmesine rağmen iade edilmediğini, davacının başlattığı ilamsız icra takibine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.

Davalı vekili ile cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından sunulan ödeme dekontları ve cari4110 /""""""""" hesap dökümlerinin gerçeği yansıtmadığını, 31.07.2023 tarihinde davalı şirket hesabına yapılan 1.500.000 TL tutarındaki ödemenin aynı gün davacı şirket çalışanı olduğu iddia edilen kişinin banka hesabına iade edildiğini, ayrıca 23.06.2023 tarihli 1.088.000 TL tutarındaki ödemenin de aynı şekilde iade edildiğini, ancak bu iadelerin davacı tarafça cari hesaba işlenmediğini, elden yapıldığı iddia edilen 450.000 TL ödemenin ise gerçekleşmediğini, davacının kendi kayıtlarında da bu ödemenin bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Dosya bilirkişi heyetine tevdi olunmuş bilirkişi 08/12/2025 tarihli raporunda: ... ... E. sayılı dosyasında davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine 2.024.377,00 TL asıl alacak ve 395.125,74 TL işlemiş faiz olmak üzere 2.419.502,74 TL üzerinden 05.12.2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, Davalı, süresinde itiraz ettiği ve takibin durduğu, bu nedenle davacı, itirazın iptali, takibin devamı, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesi talepleriyle işbu davayı açtığı, Dava dilekçesinde davacının söz konusu takibe dayalı olarak, 1.500.000,00 TL asıl alacak ve bu alacağa dayalı 297.616,44 TL işlemiş faiz ile diğer alacak kalemleri ve faizleri açısından takibin devamının talep edildiği, Dosya kapsamındaki cari hesap dökümü ve defter kayıtları, banka kayıtları, taraf beyanları, SGK kayıtları, proforma fatura ve bakanlık yazıları birlikte değerlendirildiğinde 1.500.000,00 TL ödeme ile ilgili olarak Davacı cari hesap ekstrelerine göre, davalıdan 1.500.000 TL avans alacağı olduğunun belirtildiği, davalı ise kendisinin borçlu olmadığını, çünkü davacıdan gelen tüm paraların, davacı adına hareket ettiğini iddia ettiği üçüncü şahsa (...) iade edildiğini savunduğu, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde; Davacının 2023 ve 2024 yılı yevmiye defterlerinin e-defter olarak tutulduğu, defter beratlarının mevcut olduğu, Davacının yasal defterlerinde davalı Ademoğlu Süt Ürünleri ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. ile olan ticari ilişkinin 320 A0002 alt hesap koduyla izlendiği, 320 A0002 hesabına defter kayıtlarına göre, davacı ile davalı arasında önceden gelen bir ticari ilişkinin mevcut olduğu ve dava konusu olan dönemde tarafından davalıya 01.07.2023 tarihinde (Avans hesabından aktarılan) 4.145.000,00 TL, 06.07.2023 tarihinde 836.283,05 TL, 07.07.2023 tarihinde 836.283,05 TL, 31.07.2023 tarihinde ise 1.500.000,00 TL miktarlarının gönderildiği, Buna karşılık davalı tarafından dava konusu ticaret dışında kesilen faturalar sonucunda davacının, davalıdan 1.500.000,00 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davalı vekilince davalı şirkete ait 2023 ve 2024 yasal defterlerinin 04.09.2025 tarihli dilekçe ile dosyaya sunulduğu, davalı tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesi ekinde davacı tarafından kendisine ödenen 1.500.000,00 TL ödemenin şirketin onayı ile ...’na transfer edildiği yönünde banka kayıtlarını sunduğu, ...’na yapılan ödemenin, davacı şirketin talimatı veya onayı doğrultusunda yapılmış olup olmadığını gösteren yazılı belge (muvafakatname, talimat vb.) mevcut olmadığından iadenin geçerliliği hususunda Takdirin Mahkemeye ait olduğu, bu durumda, davalı tarafından ...’na yapılan ödemelerin davacı şirket adına iade niteliğinde olup olmadığı, bu kişinin davacı şirketi temsile yetkili kabul edilip edilemeyeceği, iade işleminin davacının bilgisi, iradesi ve onayıyla yapılıp yapılmadığı, konularında nihai değerlendirmede, tayin ve takdirin Mahkemeye ait olduğu, Mahkemece davalının, davacı tarafın kendisine ödediği 1.500.000,00 TL tutarı dava dışı ...’na ödemiş olmasının bu tutarın davacı tarafa iade ettiğinin kabulü halinde bu tutar için davacının, davalıdan alacaklı olmayacağı, Mahkemece davalının, davacı tarafın kendisine ödediği tutarı dava dışı ...’na ödemiş olmasının bu tutraın davacı tarafa iade etmediğinin kabulü halinde bu tutar için davacının, davalıdan alacaklı olacağı, Mahkemece davacının, davalıdan 1.500.00,00 TL alacaklı olduğunun kabulü halinde, davacının talebi olan yasal faize ilişkin tutarın ödendiği 31.07.2023 tarihinden takip tarihine (05.12.2024) kadar hesabın 297.616,44 TL olduğu, diğer alacak kalemleri ile ilgili olarak; İcra takibinde davacının taraflar arasındaki hayvan ticaretine ilişkin olarak Hekim Heyeti Yurt Dışı Harcırah Ödemesi için yapılan 60.000,00 TL, İthalat Harcı Ücreti 10.297,00 TL ve Kontrol Belgesi Harcı 4.080,00 TL kalemlerinin yer aldığı, söz konusu ödemelere ilişkin ödeme tarihinden itibaren yasal faiz talep edildiği, davalı tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde davacı tarafından ödeme yapılmadığı için ithalatın gerçeklemediğinin belirtildiği, taraflar arasındaki hayvan ticaretine dair taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığı ve dosyada mevcut belgelerde; davacı tarafından ödenecek bahsi geçen alacak kalemlerinin ithalatın gerçekleşmemesi halinde davalı tarafından karşılanacağına dair bir bilginin bulunmadığı, buna göre, davacının söz konusu alacak kalemleri açısından alacağının bulunmadığı değerlendirilmekle birlikte, Takdirin mahkemede olduğu, Mahkeme aksi kanaatte olursa söz konusu alacak kalemleri için, davacının talebi olan yasal faize ilişkin tutarların ödendiği tarihten takip tarihine (05.12.2024) kadar hesabın Hekim Heyeti Yurt Dışı Harcırah Ödemesi 60.000,00 TL için 8.427,95 TL İthalat Harcı Ücreti 10.297,00 TL için 1.822,15 TL Kontrol Belgesi Harcı 4.080,00 TL için 636,48 TL olduğu, ... ...İcra Dairesi 2024/79106 E. sayılı takip dosyasında davacının 2.419.502,74 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlattığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu, Dava dilekçesinde davacının söz konusu takibe dayalı olarak, 1.500.000,00 TL asıl alacak ve bu alacağa dayalı 297.616,44 TL işlemiş faiz ile diğer alacak kalemleri ve faizleri açısından takibin devamının talep edildiği bildirilmiştir.

... ... E. sayılı dosyasında davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine 2.024.377,00 TL asıl alacak ve 395.125,74 TL işlemiş faiz olmak üzere 2.419.502,74 TL üzerinden 05.12.2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı, süresinde itiraz ettiği ve takibin durduğu, bu nedenle davacı, itirazın iptali, takibin devamı, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesi talepleriyle işbu davayı açtığı, dava dilekçesinde davacının söz konusu takibe dayalı olarak, 1.500.000,00 TL asıl alacak ve bu alacağa dayalı 297.616,44 TL işlemiş faiz ile diğer alacak kalemleri ve faizleri açısından takibin devamının talep edildiği, böylece açılan davanın kısmi dava olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında sözleşme kapsamında davacının davalıya 1.500.000 TL gönderdiği hususunda uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık sözleşmenin gereğince davalıya yapılan 1.500.000 TL ödeminin davalı tarafından davacıya iade edilip edilmediği, davalı tarafça dava dışı ...'na yapılan ödeminin davacı nam ve hesabına yapıldığının kabulünün mümkün olup olmadığı, dava dışı kişiye yapılan ödeme ile davalının borcundan kurtulup kurtulmadığı hususlarında toplanmaktadır.

Tarafların ticari defterleri incelenmiş ve bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Tarafların defterlerinde 1.500.000 TL'nin davacı tarafından davalıya gönderildiği sabit olmakla bu hususta taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktır. 31.07.2023 tarihinde 1.500.000,00 TL gönderildiği ve bu tutarın açıklamasında; "50.000 Euro karşılığı damızlık düve alım avans bedeli 1.500.000 TL ifadesinin yer aldığı" görülmüştür. Davalı şirket, kendisine gelen bu ödemelerin aynı gün içinde; ... isimli şahsa 1.500.000,00 TL gönderilmek suretiyle iade edildiğini ve banka dekontları ile bu iddiasını desteklediği görülmektedir. Davalı tarafça iade davalı şirket hesabına değil, ... isimli şahsa yapıldığı görülmüştür. Bu haliyle yapılan ödemenin geçerli olup olmadığı, dava dışı kişinin, davacı şirket nam ve hesabına para tahsil yetkisinin bulunup bulunmadığı, davalı tarafça dava dışı kişiye yapılan ödeme ile borçtan kurtulup kurtulmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Davacı tarafça ... isimli şahsa yapılan ödeme kabul edilmemiş, davalı tarafça ... isimli şahsın davacının çalışanı olduğu ileri sürülmüştür. Mahkememizce davacının ödeme tarihindeki çalışanlarının listesi SGK'dan talep edilmiştir. SGK’nın 24.07.2025 tarih 122812550 sayılı cevabı uyarınca; ... 2023 yılındaki para transferi tarihlerinde davacı şirkette çalışan olmadığı, yalnızca 15.10.2018 – 05.03.2019 döneminde davacı şirket çalışanı olduğu tespit edilmiştir. Bu haliyle davalı tarafından ...’na yapılan ödemelerin davacı şirket adına iade niteliğinde olmadığı, bu kişinin davacı şirketi temsile yetkili kabul edilemeyeceği, dosya kapsamında ... isimli şahsa yapılan ödemenin davacının bilgi ve talimatı doğrultusunda yapıldığına dair bir belge delil de bulunmadığı dikkate alındığında iade işleminin davacının bilgisi, iradesi ve onayıyla yapılmadığı, dava dışı ...’na yapılan ödeme ile davalının borcundan kurtulmadığı kanaatine varılarak 1.500.000 TL'nin tahsili için başlatılan icra takiben itirazın haksız olduğu kanaatine varılmıştır. İş bu alacağa ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyecek faizin takip talebinde yasal faiz istenilmesi nedeniyle 297.616,44 TL olduğu hesaplanmıştır.

Açılan davanın kısmi dava olduğu, 1.500.000,00 TL asıl alacak ve bu alacağa dayalı 297.616,44 TL işlemiş faiz yönünden itirazın iptali için iş bu davanın açıldığı anlaşılmakla davanın kabulü ile; davalının ... ... Esas nolu dosyasına yapmış olduğu itirazın 1.500.000 TL asıl alacak ve 297.616,44 TL işlemiş faiz için İcra ve İflas Kanununun 67. maddesinin 1. fıkrası gereğince İPTALİNE, icra takibinin 1.500.000 TL asıl alacak ve 297.616,44 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1797.614,44 üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi işletilmek suretiyle devamına karar vermek gerekmiştir.

Alacağın likit olmaması, alacağın varlığı yönünden üçüncü kişiye yapılan ödemenin geçerli olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği anlaşılmakla icra inkar tazminatına hükmedilmemiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-DAVANIN KABULÜ İLE;

-Davalının ... ... Esas nolu dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

-Yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminat isteminin reddine

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 128.612,85 TL harçtan peşin alınan 20.055,71 TL peşin harcın mahsubu ile eksik alınan 108.557,14 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 269.666,30 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yatırılan 20.055,71 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvurma harcı, 207,50 TL posta masrafı, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 10.822,90 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2026