Ölümlü trafik kazası sonucu destekten yoksun kalma tazminatı davasında sigorta şirketinin sorumluluğu, aracın çalınması iddiası ve kusur oranlarının belirlenmesine ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortalısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasında hayatını kaybeden yayaya ilişkin destekten yoksun kalma tazminatı talebine dair olup, davacılar sigorta şirketinin ödeme yapmamasını gerekçe göstererek tazminat talep ederken, davalı eksik başvuru, aracın çalınması/gasp edilmesi halinde sigorta kapsamı dışında kalma ihtimali, kusur oranının tespiti, yetiştirme giderlerinin tenzili, tazminat hesabındaki hatalar ve vekalet ücretine ilişkin itirazlar ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
4. Hukuk Dairesi         2023/13155 E.  ,  2026/4194 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/710 D. İş, 2023/710 K.
İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; duruşma isteminin takdiren reddine karar verilmiş olup kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.08.2022 tarihinde davacı ...'in kızı, diğer davacıların kardeşi olan ...'e, yaya iken davalı ... tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yapılan aracın çarpması ile oluşan trafik kazasında davacıların desteği ...'in vefat ettiğini, davacıların desteklerini yitirmesi nedeniyle uğradıkları zararın giderilmesi için sigorta şirketine yapılan başvuruya olumlu yanıt verilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için 8.000,00 TL, davacı ... için 100,00 TL, davacı ... için 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 23.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, davacı ... için talebini 1.000.000,00 TL'ye ıslah etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketine vukuatlı nüfus kayıt örneği sunulmadan başvuru yapıldığından eksik evrak ile başvuru nedeniyle talebin usulden reddi gerektiğini, zararın poliçe kapsamında olmadığını, soruşturma dosyasında alınan ifadelerden aracın yanına iki çocuk girdiği, aracın kısa bir süre sonra hareket ettiği ve davacıların murisine çarptığı anlaşılmakla, aracın çocuklar tarafından çalınması ya da gasp edilmesi söz konusu olduğundan zarardan sigorta şirketinin sorumlu olmayacağını, ceza dosyasında aracın gasp edilip edilmediğinin ortaya çıkacağını bu nedenle dosyanın adli yargıya gönderilmek üzere komisyona iade edilmesi gerektiğini, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, annenin yapmak zorunda kalacağı yetiştirme giderlerinin tazminat hesabından düşülmesi gerektiğini, davacı ...'in başkaca çocukları da bulunduğunu, müteveffanın kardeşlerine destek olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, desteğin babası hayatta olduğundan destek payları belirlenirken bu hususun da dikkate alınması gerektiğini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde davacılar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacılardan Aysel için 1.000.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin 200,00 TL talebin reddine karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından itiraz başvurusunda bulunulması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı lehine takdir edilen vekalet ücretinin AAÜT'ye göre belirlenen rakamın tamamı olması gerektiğini, davalı lehine takdir edilen vekalet ücretinde de hata bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; eksik evrak ile sigorta şirketine başvuru yapıldığından talebin usulden reddi gerektiğini, aracın çalıntı ya da gasp halinde olduğunu bu nedenle destekten yoksun kalma tazminatının poliçe teminatı kapsamında olmadığını, ceza mahkemesinde yapılan yargılamada aracın çalındığı ya da gasp edilip edilmediğinin ortaya çıkacağını, bu nedenle dosyanın adli yargıya gönderilmek üzere Komisyona iade edilmesi gerektiğini, sigortalının kusuru bulunmadığını, kusur oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumuna (ATK) gönderilmesi gerektiğini, yetiştirme giderinin tazminattan tenzil edilmesi gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatının hatalı hesaplandığını, davacı ...' in başkaca çocukları olduğunun da değerlendirilmesi gerektiğini, nüfus kaydı sunulmadan hesap yapıldığını, desteğin babasının hayatta olduğunu ve pay ayrılması gerektiğini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan aracın karıştığı trafik kazası sonucu vefat eden yayanın desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve desteğin olay tarihinde 13,5 yaşında olmasına ve 18 yaşından sonra gelir elde edeceği düşünülerek hesap yapılması gerekmesine, bu husus dikkate alınmadan olay tarihinden itibaren destek hesabı yapılması yerinde değil ise de, hüküm altına alınan miktar dikkate alındığında bu hatanın sonucu etkili olmamasına göre davacılar vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre ise hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.
Dosyanın incelenmesinde davacılar vekili dava dilekçesinde talep ettiği tazminata 23.09.2022 tarihinden itibaren faiz işletilmesini istemiştir. Ancak Uyuşmazlık Hakem Heyetince davalıya başvuruyu izleyen sekiz işgünü sonrası olan 20.09.2022 tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiş olup bu hali ile HMK 26. maddesi gözetilmeksizin davacının talebi aşılarak karar verilmesi hatalıdır. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 1. ve 2. bendinde yer alan "20.09.2022 " ibaresi çıkartılarak yerine "23.09.2022" ibaresinin eklenmesine ve kararın bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
14.04.2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.