Gerçekte hiç var olmadığı ileri sürülen çocuğun nüfus kaydının düzeltilmesi davasında, kamu düzeni gereği eksik yapılan resen araştırmalar nedeniyle bozma kararı.
Özet: Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında, kayıtlarda görünen bir çocuğunun gerçekte hiç var olmadığını iddia eden davacının talebi üzerine, Yüksek Mahkeme kamu düzenini ilgilendiren bu tür davalarda mahkemelerin sicilin doğruluğunu sağlamak için tüm kanıtları resen araştırması gerektiği halde ilk derece ve istinaf mahkemelerinin eksik incelemeyle davanın reddine karar vermesini hatalı bularak; nüfus idaresi, milli eğitim, muhtarlık, askerlik şubesi, seçim kurulu, SGK ve hastane gibi birçok kurumdan detaylı bilgi toplanarak kaydın gerçekliğinin titizlikle araştırılması gerektiği gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararını kaldırıp ilk derece mahkemesinin kararını bozarak dosyayı yeniden inceleme için alt mahkemeye göndermiştir.
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/840 E., 2024/3268 K.DAVA TÜRÜ: Nüfus Kaydının DüzeltilmesiİLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/606 E., 2023/312 K.Taraflar arasındaki nüfus kaydının düzeltilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi.Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin bu aşamada duruşma yapılmasının yargılamayı uzatacağından reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:Dava, nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkin olup bu davalar kamu düzenini ilgilendirdiğinden ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 38. maddesi gereğince nüfus kaydının yanlış tutulmasından doğan zararlardan Devlet sorumlu olduğundan Mahkemece sicilin doğru tutulmasını sağlamak için her türlü kanıtın re'sen araştırılması gerekmektedir.Dosyanın incelenmesinde; davacının nüfus kaydında çocuğu olarak görünen 1...4 T.C. kimlik numaralı ... isimli bir çocuğu olmadığını iddia ettiği anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesince "dosyada mevcut doğum ve ölüm tutanaklarının davacının da kabulünde olan ölmüş oğlu ...( 1...8 ) isimli çocuğuna mı ait yoksa hiç doğmadığı iddia edilen ve kaydın iptal edilmesi talep edilen ...'na mı ait olduğunun anlaşılamadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de; yukarıdaki paragrafta açıklandığı üzere; Mahkemece, sicilin doğru tutulmasını sağlamak için dosyada mevcut doğum ve ölüm tutanaklarının davacının ölmüş oğlu ... ( 1...8 ) isimli çocuğuna mı ait yoksa hiç doğmadığı iddia edilen ve kaydın iptal edilmesi talep edilen ...'na mı ait olduğunun anlaşılması için gerekli şekilde araştırma yapmak suretiyle doğru sicil oluşmasını sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle, hiç var olmadığı iddia edilen 1...4 T.C. kimlik numaralı ...'na ilişkin yapılan yargılamada, nüfus idaresine yazılan müzekkerenin yenilenmesi ve nüfus kaydında herhangi bir değişiklik olup olmadığının tekrar sorulması, Milli Eğitim Bakanlığı'nın müzekkere cevabında belirttiği şekilde İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne yazı yazılarak okul kaydının araştırılması, Mernis adresinin ait olduğu mahalle muhtarından bu kişi ile ilgili bilgi alınması, muhtarlık tarafından ilgiliye bir belge verilip verilmediğinin araştırılması, ilgili askerlik şubesine 1...4 T.C. kimlik numaralı ...'nun askerlik bilgisinin sorulması, ilgili seçim kurulundan bu kişinin daha önce oy kullanıp kullanmadığının araştırılması, davacının dava dilekçesinde belirttiği SGK borcunun dayanağının ilgili Kurum'dan sorulması, ...Hastanesi'ne ilgilinin nüfus kaydının dayanağı olduğu iddia edilen doğum tutanağının sorulması ve bunların yanında davanın çözümüne etki edebilecek başka deliller varsa hepsinin araştırılarak sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.KARARAçıklanan sebeple;1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz edene iadesine,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,14.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.