Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin, evcil hayvan kulübeleri tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımadığı iddiasıyla Türk Patent ve Marka Kurumu kararının iptali talebine ilişkin detaylı değerlendirmesi.
Özet: Bu hukuki metin, davacının tescilli evcil hayvan kulübesi tasarımlarına dayanarak, davalının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasfından yoksun olduğunu, mevcut tasarımlarla yalnızca küçük ayrıntılarla farklılık gösterdiğini iddia ederek bir kurum kararının iptalini talep ettiği bir davayı ele almaktadır; davacının talebi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun ilgili maddeleri uyarınca tasarımın tanımı, yenilik ve ayırt edicilik kriterleri ile bilgilenmiş kullanıcı perspektifi temelinde, davalının tasarımının davacınınkine benzer olup olmadığının değerlendirilmesini içermektedir.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/255 Esas - 2026/171

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"
ANKARA
4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR
HUKUK MAHKEMESİ K A R A R
ESAS NO : 2025/255
KARAR NO : 2026/171
DAVA : Tasarım ... sayılı ... Kararı İptali - Terkin
DAVA TARİHİ : 03/03/2022
KARAR TARİHİ : 15/04/2026 Yazım Tarihi: 28/04/2026
İDDİA:
Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Müvekkilinin ... ve ... sayılı tescilli tasarımları ile evcil hayvan kulubeleri, yatakları, yuvaları ticareti yaptığını, davalının ... sayılı tasarımın müvekkili tasarımları ile benzerlik gösterdiğini ancak
yapılan itirazın ... tarafından reddi üzerine bu davanın açıldığını,
davalının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliğini içermediğini,
tasarımların ana hatlarının aynı olduğunu, yapılan küçük değişikliklerin ayırt
ediciliği sağlamadığını,
belirterek kurum kararının iptali ile hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligatın yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU";( 10/01/2017 yürürlük )
Madde 55'te ( Tasarım ve ürün ) ; konusu düzenlenmiştir. Buna göre;
Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.
Tasarım konusu ürün, (bilgisayar programları hariç) endüstriyel (makineler ) yoluyla veya elle üretilen herhangi bir nesne , birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneler , birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterlerini ifade eder.
Birleşik ürün denildiğinde ise , sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalardan oluşan üründür.
Tasarım, bir ürün ya da ürün parçasının görünümüdür. Dolayısıyla görünmeyen bir ürünün tasarımının tescili olanaklı değildir.
Bir tasarımın elde edilmesinde harcanan dikkat, çaba, tecrübe aktarımı gibi hususların tek başına bir önemi bulunmamaktadır. Tasarımın korunması için, kaliteli, estetik, faydalı ya da işlevsel olması gerekmemektedir. Ancak, tasarım koruması talep edilen görünümün, fikri veya zihni bir emek ve çabanın ürünü olması gerekmektedir.
Tasarım düşüncesi, bir üründen bağımsız olarak hukukî korumadan yararlanamaz. Tasarımın koruma görmesi için mutlaka bir üründe tecessüm etmesi gerekir.
Madde 56 'da( Yenilik ve ayırt edicilik ); konusu düzenlenmiştir. Buna göre;
Tasarım, yeni ve ayırtedici ise kanun korumasından yararlanır.
Şayet birleşik parçalardan oluşan bir üründe, bir veya birkaç parça tasarım sözkonusu ise o parça ürüne takıldığında görünür halde ise , yenilikle beraber ayırtediciliği de varsa tasarım olarak korunması mümkün olur.
Bu maddede belirtilen normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.
Bir tasarım, diğer tasarımla mukayesesinde; Eğer mesnet alınan tesçilli tasarım ise onun başvuru veya rüçhan tarihinden daha önceki bir tarihte; Mesnet alınan tesçilsiz tasarım ise onun kamuya sunulduğu tarihten daha önceki bir tarihte kamuya sunulmamış ise YENİ kabul edilir.(Yenilik kriteri)
Tasarımlar bilgilenmiş kullanıcı açısından sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Bilgilenmiş kullanıcı tasarımı mukayese ederken ; tesçilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden daha önceki bir tarihte; tesçilsiz tasarım için kamuya ilk sunulduğu tarihten daha önceki bir tarihte kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarım AYIRTEDİCİ kabul edilir. ( Ayırtedicilik kriteri)
Yenilik kavramı daha çok fiili bir duruma ilişkin olup her bir somut olayda ve somut ürün yönünden ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Bununla birlikte yenilik unsurunun varlığı için önceden hiç bilinmeyen bir görünümün elde edilmesi veya bilinen bir görünümün değişik yorumlarla ve yaklaşımla yeniden tasarlanması olgusunun varlığı gerekir. Fikri mülkiyet hukukunda taklidin yasak, esinlenmenin ise serbest olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Bu olgu öğretide “yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi” olarak ifade edilir (....).
Yenilik unsurunun tespitinde önemli olan tasarımın dış görünümdür. Görünmeyen unsurların tasarımın yeniliğine etkisi bulunmamaktadır.
Buradaki Bilgilenmiş kullanıcı; tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı olarak tanımlanmaktadır. Öğretide ise bilgilenmiş kullanıcı bir uzman olmayıp, tasarım konusu ürünleri daha önce görmüş ve bu ürünlerin ne olduğunu bilebilecek bir ara veya nihai tüketici olarak anlaşılması gerektiği ifade edilir.
Bir tasarımın ayırt edici nitelikte olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenime göre belirlenir. Ayırt edicilik tespit edilirken ayrıntıya girilir ve detaylı inceleme yapılır. Bilgilenmiş kullanıcının nazarında, farklılığın belirgin olması aranır. Bu unsurun tespitinde dış görünüm esas alınır. Tasarım başvurusundaki tarifnamelerin bu anlamda önemi bulunmamaktadır. Zira tasarımda korunan işlevsellik değil görsel unsurdur.
Madde 57 'de (1) Kamuya sunma) konusu düzenlenmiştir. Buna göre;
Ürünü sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. (kamunun bilgi erişimine sunulması )
Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.
Şayet tasarım, başvuru veya rüçhan tarihinden önceki 12 ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile 3.ncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.
Madde 58 de ( Tasarımın Koruma kapsamı ve koruma dışı hâller ) konusu düzenlenmiştir. Buna göre;
Tasarım sahibi kendi tasarımına benzer ancak yenilik ve ayırtedicilik yönü bulunmayan tasarım sahiplerine , kullanıcılarına yönelik kanundan doğan bütün haklarını kullanabilecektir.
Burada değerlendirme yapılırken tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi de dikkate alınacaktır.
Şayet tasarım koruması 5846 sayılı FSEK'de aranan şartları da taşıyorsa FSEK hükümlerine göre de korunabilir.
Tasarımın Koruma kapsamı dışında olan halleri ;
a) Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı tasarımlar.
b) Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri.
c) Tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün, başka bir ürüne mekanik olarak monte edilmesi veya bağlanması için belirli biçim ve boyutlarda üretilmesi zorunlu ürünlerin görünüm özellikleri.
ç) ... Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamında yer alan hükümranlık alametleri ile bu kapsam dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, dinî, tarihî ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin, armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren tasarımlar.
Yenilik ve ayırtedici olmaları şartıyla farklı veya eş birimlerden oluşan modüler bir sistemde bu birimlerin birbirleriyle sonlu veya sonsuz olarak çeşitli biçimlerde bağlantı kurmasını sağlayan tasarımlar korumadan yararlanır." hükmü yer almaktadır.
ÖNCEKİ DEĞERLENDİRME;
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın;
Davalı şahsın ... nolu .... sıra sayılı tasarımlarının davacı tarafa ait ... nolu .... sıra sayılı; ... nolu .... sıra sayılı tasarımlar karşısında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde başvuru tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunup bulunmadığı, taraf tasarımları arasında benzerlik oluşup oluşmadığı, benzerlik var ise teknik bir zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, ...'in itiraz hakkında nihai olarak verdiği ... sayılı ... kararının yerinde ve doğru olup olmadığı, iptalinin gerekip gerekmediği, davalı tasarımının da sicilden terkinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.
... kararının 03/02/2022 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacının da 5000 sayılı ... Kanununun 15/C maddesinde öngörülen iki aylık süre içerisinde 03/03/2022 tarihinde ve 6769 sayılı SMK 156.ncı maddesinde görevli ve yetkili mahkemeye dava açtığı anlaşılmıştır.
... ...'nun ... sayılı kararında; ''.... sıra numaralı tasarımların itiraza gerekçe gösterilen .... sıra numaralı tasarımlara dayanılarak reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.
...... itiraza konu .... sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe olarak gösterilen .... sıra numaralı tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle farklı olduğu ve .... sıra numaralı tasarımların .... sıra numaralı tasarımlara nazaran yeni ve ayırt edici olduğu tespit edilmiştir.
Diğer taraftan itiraz sahibi tarafından farklı tasarımlara ilişkin yapılan diğer açıklamalar bu başvuru ile ilgili olmadığından dikkate alınmamıştır. Sayına nedenlerle itirazın reddi gerekmiştir.
Karar: İtirazın reddine ve .... sıra numaralı tasarımın tescilinin devamına, oybirliği ile karar verilmiştir. " ifade edilmiştir.
Türk Hukukunda koruma görecek olan bir tasarımda bulunması gereken olumlu şartlar ; a) Yenilik, b) Ayırt edici nitelik, c) Tasarlanan ya da Tasarımın uygulandığı Ürün ve/veya Ürün Parçası ve d) İnsan duyuları ile algılanabilen görünüm şeklinde sıralanabilir.
Bilirkişi heyetinden alınan 01/12/2022 tarihli raporda ÖZETLE: " Bir tasarımın yenilik özelliği taşıyıp taşımadığı belirlenirken bu tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulup sunulmadığına bakılır. Küçük ayrıntılarda farklılık varsa tasarım aynı kabul edilir (SMK m. 56).
Tasarımlardaki benzerlik veya farklılık belirlenirken, küçük ayrıntılardaki farklılıklardan daha fazla bir farklılık aranır. Kural olarak bilinen özellikleri bilinen bir temele uygulamakla geliştirilen tasarımlar yeni değildir.
Yenilik için temel kriter, tasarımın esasının tasarımcının kendisi tarafından oluşturulmasıdır. Bir tasarımı benzerlerinden ayıracak ölçüde özelliklere sahip olması tasarımın yeni sayılması için gerekli ve yeterlidir.
Öncelikle yeniliğin tespit edilmesi, yeniliği bulunmayan bir tasarım için ayırt edicilik değerlendirmesi yapılmasına gerek olmadığı kabul edilmektedir.
Somut olayda hükümsüzlüğü talep edilen davalının köpek yatağı tasarım başvurusu ile davacının tasarımları karşılaştırıldığında avalı tasarımlarının dizayn olarak farklı özellikleri içeriyor olması nedeniyle yenilik özelliğine sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
Ayırt edicilik değerlendirmesinde bir tasarımın diğerlerinden yeterince farklı olup olmadığına bakılır. Ayırt edici nitelik, tasarımın esasını oluşturup tasarımı benzerlerinden ayırt etmeye yarayan unsurlardır.
Yukarıdaki tasarım görsellerinden de tespit edildiği üzere “köpek yatağı” olması nedeniyle köpeğin girebileceği bir yapıda, büyüklükte şekildeki tasarımlar bu özellikleri yönünden benzese de genel görünüm itibarıyla belirgin bir şekilde farklılaşmakta olmaları nedeniyle davalının tasarım başvuruları ayırt edicilik özelliğine sahiptir.
Davalının ... sayılı tasarımı ile davalının .../5 sayılı tasarımı tasarımların çatı üst kısımlarının üçgen biçiminde tasarlanmış olması nedeniyle benzerlik gösteriyorsa da tasarımların alt kısımlarının ve diğer özelliklerinin farklılaşması nedeniyle bu benzerliğin tasarım başvurusunun ayırt edici olmadığı sonucu vermeyeceği kanaatine varılmıştır.
SONUÇ; davalının .../....sıra numaralı tasarımlarının genel görünüm itibari ile yenilik, ayırt edicilik özelliğine sahip olduğu, ... ...’nın ... sayılı kararının yerinde olması karşısında iptali gerekmediği, ... sayılı tasarımın sicilden terkininin gerekmediği," şeklinde ifade edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 28/12/2022 tarih ve .... Karar Sayı ile " iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalının .../.... sıra numaralı tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşıdığı gerekçesiyle, davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından İSTİNAF yoluna gidilmiş olup ..... HD.nin 29/05/2025 tarih ve .... karar sayı ile "Tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır.
Görüldüğü üzere anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir. ..... Hukuk Dairesinin 24/04/2017 tarih ve ..... sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir. Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın yeni mi, yoksa harcı alem bir tasarım mı olup olmadığı hususları, tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.
Somut olayda davacı, davaya konu tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olmadığını ileri sürmüş, ilk derece mahkemesince, davaya konu tasarımın davacı tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olduğu sonucuna ulaşılmış ise de, davaya konu tasarımın mutlak yenilik vasfını taşıyıp taşımadığı hususunda bir inceleme yapılmamıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere, bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş ise o tasarım yeni kabul edilmeyecektir. O halde ilk derece mahkemesince, davacı tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporuna yapılan itirazlar karşılanmadan ve mutlak yeniliğe ilişkin araştırma yapılmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu itibarla, somut uyuşmazlığın çözümünde, davacı tarafça hükme esas alınan bilirkişi raporuna yapılan itirazların karşılanması ve mutlak yenilik araştırmasının yapılması işbu dava yönünden esasa etkili bir delil niteliğinde bulunduğundan, söz konusu deliller değerlendirildikten sonra yeni bir karar verilmesi zorunludur. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre, davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile .... Hukuk Mahkemesi 28/12/2022 gün ve ..... sayılı kararının KALDIRILMASINA;
2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine İADESİNE, "şeklinde İADE kararı ile dosya yeniden mahkememize gönderilmiştir.
YENİDEN DEĞERLENDİRME:
... iade kararı gerekçesinde geçen " tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.
.. davaya konu tasarımın mutlak yenilik vasfını taşıyıp taşımadığı hususunda bir inceleme yapılmamıştır.
davacı tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporuna yapılan itirazlar karşılanmadan ve mutlak yeniliğe ilişkin araştırma yapılmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. " şeklindeki tespitten hareketle önceki heyete konusunda uzman 2 kişi daha ilave edilerek ;
"Davaya konu ... sayılı tasarımın mutlak yenilik vasfına sahip olup olmadığı,
Tasarımın, tescil belgesindeki ürün ile piyasada bilinen mevcut tasarımlar karşısında ayırt edici nitelik taşıyıp taşımadığı,
Söz konusu tasarımın yeni bir tasarım mı yoksa harici ve bilinen bir tasarımın tekrarından ibaret olup olmadığı,
Önceki bilirkişi heyetine ilişkin ... iade kararında belirtilen uyuşmazlık noktalarının giderilmesi,( davacının bilirkişi kök raporuna yapılan itirazların cevaplandırılması ) " için EK rapor alınmasına karar verilmiştir.
18.12.2025 tarihli 5 kişilik Bilirkişi heyeti EK Raporunda ÖZETLE; "
DEĞERLENDİRME
SMK Madde 56/6, ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde tasarımcının seçenek özgürlüğünün derecesinin dikkate alınacağını hükme bağlar. Bu ilke, işbu davanın en kritik noktalarından biridir.
Bir "..." tasarlarken tasarımcının uyması gereken bazı teknik zorunluluklar vardır:
Köpeğin sığabileceği bir iç hacim.
Giriş ve çıkışı sağlayan bir açıklık.
Dış etkenlerden koruyan bir üst örtü (çatı/tavan).
Zeminle teması kesen veya dengeyi sağlayan bir taban.
Ancak bu zorunluluklar dışında, tasarımcının estetik seçenek özgürlüğü oldukça geniştir. Tasarımcı, kulübeyi bir "..." formunda, fütüristik bir "küp" şeklinde, organik ve akışkan formlarda veya asimetrik geometrik yapılarla tasarlayabilir. Tasarımcı bu kadar geniş bir özgürlüğe sahipken uzun zamandır bilinen ve "..." haline gelmiş "..." (....) formunu tercih etmişse ayırt ediciliği sağlamak için belirgin farklılıklar ortaya koymak zorundadır. Davalının tasarımında bu farklılıkların bulunup bulunmadığı, raporun ilerleyen bölümlerinde irdelenecektir.
Tüm Dünyadaki tasarım tescillerinin araştırılabildiği .... portalında “....” şeklinde arama yapıldığında davalının tasarım başvurusuna benzer bir tasarım gözlemlenmemiştir.
.../.... sıra numaralı tasarıma ilişkin değerlendirme
...’de görsel eşleşmesi olmamıştır. (rapordaki fotoğraflar)
Google görsellerinde başvuru tarihlerinden öncesine ilişkin yapılan aramada aşağıdaki görseller bulunmuştur. (rapordaki fotoğraflar)
Mesela ...’nun sağdaki görseli; ahşap yapısı, isim plakası, kapıları gibi özellikleriyle davalının tasarımına benzerlik gösteriyor ama diğer yandan çatı kısmı ... da normal açık ahşapken davalı tasarımında yeşil branda tarzı bir malzemeden. Dolayısıyla belli fonksiyonel özellikte olduklarından belli oranlarda örtüşmeleri normal olmakla birlikte iki tasarımdaki farklılıkların bu kadar yoğun tasarımın(...) olduğu bir alanda tasarımın ayırt edicilik sağladığını göstermektedir.(rapordaki fotoğraflar)
Sonuç olarak; kök rapordaki görüşlere katılarak 10.10.2022 tarihli duruşmada belirlenen uyuşmazlık konusu çerçevesinde; davalının .../.... sıra numaralı tasarımının genel görünüm itibari ile yenilik, ayırt edicilik özelliğine sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
.../.... sıra numaralı tasarıma ilişkin değerlendirme
Google görsellerinde başvuru tarihlerinden öncesine ilişkin yapılan aramada aşağıdaki görseller bulunmuştur.(rapordaki fotoğraflar)
Yarım daire köpek evi (....) olarak 19.03.2021 tarihi öncesi yapılan aramada aşağıdaki görsellere rastlanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda yarım daire şeklinde kapısız kedi-köpek yuvalarının ve kulübelerinin davaya konu tasarımın başvuru tarihinden önceki tarihlerde de kullanımda olduğu, başvurusu yapılan tasarımın kullanılagelmiş kulübelerle arasında üzerinde yer alan isimlik kısmıyla ayrıştığını, ancak bu özelliğin söz konusu tasarımı yeni ve ayırt edici kılmadığı görülmüştür..(rapordaki fotoğraflar)
Sonuç olarak; belirlenen uyuşmazlık konusu çerçevesinde; davalının .../.... sıra numaralı tasarımlarının genel görünüm itibari ile yenilik, ayırt edicilik özelliğine sahip olmadığı kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar önceki bilirkişi raporunda heyetimizce .../.... sayılı tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olduğu değerlendirilmiş ise de, ....’nin talimatı doğrultusunda yapılan genişletilmiş araştırma sonucunda elde edilen önceki tasarım örnekleri ışığında bu kanaatin sürdürülebilir olmadığı anlaşılmıştır. Özellikle söz konusu ... tasarımında yer alan yuvarlak formdaki çatı(....) bölümünde kullanılan yeşil branda görünümündeki kaplama malzemesi ile bu malzemenin çatı yüzeyine sabitlenmesine hizmet eden çıta benzeri konstrüksiyonun, her ne kadar görsel farklılıklar yarattığı kabul edilse de, bu farklılıkların ayırt edici nitelik bakımından “belirgin bir genel izlenim değişikliği” doğurmaya elverişli olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, anılan farklılaştırmanın tasarımcının yaratıcı katkısını veya tasarım tescilinin özünde bulunan estetik-hususi tasarım sürecini gerektirecek nitelikte olmayıp basit bir uygulama ve imalat tercihi ile kolaylıkla ortaya çıkarılabilir mahiyette olması nedeniyle, .../.... sayılı tasarımın yenilik şartını da karşılamadığı sonucuna varılmıştır.
.../.... sıra numaralı tasarıma ilişkin değerlendirme
Google görsellerinde başvuru tarihlerinden öncesine ilişkin yapılan aramada aşağıdaki görseller bulunmuştur.(rapordaki fotoğraflar)
Farklı renklerde ve farklı biçimlerdeki üçgen çatılı çok sayıda ... tasarımının bulunduğu tespit edilmekle birlikte, inceleme konusu ... sayılı tasarımın beş kenarlı(pentagonal) bir gövde yapısına sahip olması, onu bilinen üçgen formlu örneklerden yapısal ve görsel olarak ayrıştırmaktadır. Mevcut üçgen çatılı tasarımların tamamında çatı yüzeylerinin doğrusal bir hat üzerinden zemine kesintisiz biçimde birleştiği görülmektedir. Oysa davalı tasarımında çatı yüzeyinin zeminle buluştuğu noktada uygulanan özgün konstrüksiyon, üçgen formlu emsallere kıyasla belirgin bir görsel ayrışma ve farklı bir genel izlenim yaratmaktadır.
Bu nedenle, tasarımın bütünsel görünümünün bilgi sahibi kullanıcı nezdinde önceki tasarımlardan farklı ve bağımsız bir genel izlenim doğurduğu, dolayısıyla ... sayılı tasarımın hem yenilik hem de ayırt edici nitelik şartlarını karşıladığı kanaatine varılmıştır..(rapordaki fotoğraflar)
Sonuç olarak; kök rapordaki görüşlere katılarak duruşmada belirlenen uyuşmazlık konusu çerçevesinde; davalının .../.... sıra numaralı tasarımının genel görünüm itibari ile yenilik, ayırt edicilik özelliğine sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
SONUÇ; Yukarıda yapılan detaylı değerlendirmeler neticesinde uyuşmazlık konusu çerçevesinde;
1. Davalının .../....sıra numaralı tasarımlarının genel görünüm itibari ile yenilik, ayırt edicilik özelliğine sahip olduğu,
2. Davalının .../....sıra numaralı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı,
3. ... ...’nın ... sayılı kararının .../.... sıra numaralı tasarım bakımından yerinde olmadığı,
4. .../.... sıra numaralı tasarımın iptali ve sicilden terkininin gerektiği, " şeklinde ifade edilmiştir.
GEREKÇE:
Tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delil ve belgeler, ... kararı, dava konusu tasarım ve mesnet olan tasarımlar ile bilirkişi heyet raporu ,... iade kararı ve sonrasında alınan EK rapor ve dosya bütünü birlikte değerlendirildiğinde;
Davalı şahsın ... nolu .... sıra sayılı tasarımlarının davacı tarafa ait .... nolu .... sıra sayılı; .... nolu 3 sıra sayılı tasarımlar karşısında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde başvuru tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımadığı iddia edilmiştir.
Davaya konu olan ... kararında ise " ...... itiraza konu ....sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe olarak gösterilen .... sıra numaralı tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle farklı olduğu ve .... sıra numaralı tasarımların .... sıra numaralı tasarımlara nazaran yeni ve ayırt edici olduğu tespit edilmiştir. " şeklinde ifade edilmiştir.
... iade kararından sonra heyete dahil edilenlerin de yer aldığı bilirkişi heyeti ek raporunda özet olarak ifade edildiği gibi " 2. Davalının .../.... sıra numaralı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı, " şeklindeki görüşe aynı gerekçelerle iştirak edilerek ; Dava konusu ... nolu v sıra sayılı tasarım mesnet itiraz görsel ürünleri/tasarımları yönünden bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımadığından bu kısımdan dava kabul edilerek ... kararının kısmen iptaline;
Yine bilirkişi heyeti ek raporunda özet olarak ifade edildiği gibi "1. Davalının .... sıra numaralı tasarımlarının genel görünüm itibari ile yenilik, ayırt edicilik özelliğine sahip olduğu, " şeklindeki görüşe aynı gerekçelerle iştirak edilerek ; Dava konusu ... nolu .... numaralı tasarımların mesnet itiraz görsel ürünleri/tasarımları yönünden bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşıdığı kanaatine varılarak bu kısımdan davanın reddi gerekmiştir.
İlk karardaki bilirkişi görüşü ile ... iade kararından sonra oluşan heyetin görüşü KISMEN farklı olsa da sonraki heyete 2 ayrı bilirkişi daha ilave edilerek oluşturulmuş ve ürün görselleri heyetce daha ayrıntılı karşılaştırıldığından sonraki heyet görüşüne üstünlük tanınmıştır.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Dava konusu .... sayılı ... kararının dava konusu edilen ... nolu 2 sıra sayılı tasarım yönünden ... kararının kısmen iptaline, bu tasarımın sicilden terkin edilmesine, karar kesinleştiğinde ... ya müzekkere yazılmasına,
3-Diğer kısımlar yönünden davanın reddine,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,000 TL maktu karar harcından peşin alınan 80,70 TL'nin düşümü ile bakiye 651,30 TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,
5-AAÜT uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalı kuruma verilmesine,
6-AAÜT uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,
7-Davacının yaptığı; 15.400,00 TL bilirkişi ücreti, 978,50 TL tebligat gideri, 80,70 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 16.459,20 TL nin kabul ve red oranına göre takdiren 1/2 si olan 8.229,60 TL nin davalılardan eşit tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair verilen karar davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, davacı vekili ile davalı şahsın yokluğunda 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 15/04/2026
Katip .... Hakim ....
E imzalıdır E imzalıdır