Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun, yurt dışı yükseköğretim diplomaları tanıma ve denklik yönetmeliğindeki başarı sıralaması ile uzaktan öğretim denklik şartlarını belirleyen değişikliklerin iptali istemine yönelik temyiz kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, yurt dışı yükseköğretim diplomalarının tanıma ve denklik yönetmeliğinde yapılan değişikliklerin iptali istemiyle açılan bir davada Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından verilen ve yönetmelik hükümlerini hukuka uygun bulan kararın temyizen incelenmesini konu almaktadır; temyiz konusu kararda, ortaöğretimini Türkiyede tamamlayıp başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir programdan mezun olan öğrencilere denklik verilebilmesi için merkezi yerleştirme sınavına girme ve başarı sıralaması şartını sağlama zorunluluğu getiren düzenlemenin eğitim kalitesini sağlamaya yönelik ve hukuka uygun olduğu, ayrıca başarı sıralaması şartı bulunan tıp, hukuk gibi programlar ile klinik uygulaması olan sağlık programlarında uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmayacağı, diğer programlarda ise dünya üniversite sıralamasında ilk dört yüz içindeki üniversitelerden alınan uzaktan öğretim diplomalarına denklik verilebileceği yönündeki düzenlemenin de hukuka uygun olduğu belirtilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2023/2031Karar No : 2025/1038 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... ÜniversitesiKARŞI TARAF (DAVALI) : ... BaşkanlığıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU:Danıştay Sekizinci Dairesinin 08/03/2023 tarih ve E:2021/3877, K:2023/1063 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem:09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. ve 2. maddesinin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 08/03/2023 tarih ve E:2021/3877, K:2023/1063 sayılı kararıyla; Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş,Anayasa'nın 131. maddesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (p) bendi, 05/12/2017 tarih ve 30261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 1. ve 2. maddeleri ile 3. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan kurallar aktarılarak,Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 1. maddesi yönünden;Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 1. maddesiyle Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinin, "Ortaöğretimini Türkiye’de tamamlayıp ülkemizde başarı sıralaması şartı aranan ve eğitim dili Türkçe olan yurt dışı bir diploma programından mezun olan öğrencilere denklik verilebilmesi için, eğitime başladıkları yıl merkezi yerleştirme sınavına girmeleri ve aranan başarı sıralaması şartını sağlamaları gerekir. Bu şartı sağlamayanların diplomalarına denklik işlemi yapılmaz." şeklinde değiştirildiği,Mevzuatın bir bütün olarak değerlendirilmesinden, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinde, adayların bilgi ve yetenek düzeylerine göre sıralanmasını sağlamak için yapılan sıralama sınavında, puanlar arasında yığılmanın ciddi oranda artması nedeniyle imkân ve fırsat eşitliğinin sağlanması amacıyla bazı programlar için başarı sıralaması şartının getirildiğinin anlaşıldığı,Ülkemizde yükseköğretime giriş sınavında bazı programlar için başarı sıralaması şartı getirilmesi hususundaki süreç incelendiğinde, 2015 ÖSYS'de "Tıp" programlarına başarı sırası en düşük kırk bininci (40.000); "Hukuk" programlarına başarı sırası en düşük yüz elli bininci (150.000) sıradaki adayların yerleştirilme işlemine alınarak kontenjan dahilinde yerleştirilmesine ve bu sınırlamanın anılan programlara yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında alınan eğitimi tanıma ve yatay geçişte de uygulanmasına karar verilerek "başarı sırası" uygulamasının başlatıldığı,Bu işlemlere karşı açılan davada, Dairelerinin 28/09/2016 tarih ve E:2015/9555, K:2016/7317 sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/06/2017 tarih ve E:2017/335, K:2017/2621 sayılı kararı ile onandığı, hukuk fakültelerinde başarı sıralaması şartının, 2020 ve 2021 yıllarında da 125.000 olarak uygulandığı, bu işleme karşı açılan davanın Dairelerinin 19/10/2022 tarih ve E: 2022/5119, K:2022/5737 sayılı kararıyla reddedildiği, başarı sıralaması uygulamasına 2017 yılında mühendislik, mimarlık, öğretmenlik bölümlerinin eklendiği, 2019 yılında ise hukuk fakülteleri başarı sırası şartının 125.000 olarak yenilenirken, eczacılık ve diş hekimliği programlarının da eklendiği, diğer yandan, adı geçen programlar için belirlenen "başarı sırası" şartının, bilahare yatay geçişte ve çift ana dal yapmak isteyenlere de getirilmiş olduğunun görüldüğü, Dava konusu düzenlemenin yarışma sınavı sonucu yerleşen ve belli bir kalitenin üzerinde eğitim gören mezunlar verilmesini amaçlayan başarı sıralaması uygulaması nedeniyle getirildiği anlaşılmış olup, subjektif unsurlar içermediği, Anayasa'da yer bulan eşitlik ilkesine ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığı,Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 2. maddesi yönünden;Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 2. maddesiyle Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 3. fıkrasının, "Başarı sıralaması şartı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, öğretmenlik, mühendislik, mimarlık ile Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık programlarında uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmaz. Bunların dışında kalan programlarda ise yükseköğrenime başlanılan yıl Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmiş olan sıralama kuruluşlarınca yapılan dünya üniversite sıralamalarının birinde, ilk dört yüzlük dilim içerisindeki üniversitelerden uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara SYBS uygulanmaksızın denklik işlemi yapılır." şeklinde değiştirildiği,Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmenin Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayıldığı, Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme'nin "Yükseköğretim Belgelerinin Tanınması" başlıklı VI. Bölümünün 1. maddesinde, Sözleşme'ye taraf olanların tanımanın istendiği belge ile tanımanın istendiği tarafça bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık görülmediği durumda, diğer tarafta verilmiş yükseköğretim belgelerinin tanınacağının belirtildiği,Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarının tanıma ve denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları belirlemek amacıyla, 2547 sayılı Kanun'un 7. maddesi, Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme ve Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşma hükümlerine dayanılarak Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin hazırlandığı,Yurt dışından uzaktan eğitim yoluyla mezun olanlara yönelik denklik işlemlerinin yapılabilmesi için yurt içinde de bu bölümlerin yönünden uzaktan eğitim programının bulunması gerektiği,Yönetmelik hükmünde sayılan başarı sıralaması ile girilen bölümler incelendiğinde, ülkemizde bu bölümlere yönelik uzaktan eğitim programının bulunmadığı, üniversite sınavı ile böyle bir programa yerleştirme işleminin yapılmadığı ve uzaktan eğitim yoluyla mezun vermediklerinin açık olduğu,Bu itibarla Yönetmelik hükmünün bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı,Ayrıca başarı sıralaması şartı aranan programların dışındaki programlarda, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmiş olan sıralama kuruluşlarınca yapılan dünya üniversite sıralamalarının birinde, ilk dört yüzlük dilim içerisindeki üniversitelerden uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara belli bir kalitenin üzerinde eğitim aldıklarının kabulü ile Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi uygulanmamasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu Yönetmelik değişikliğinin yurt dışında Türkçe eğitimi engellediği, daha önce sınav şartı aranmazken, dava konusu değişiklik ile sınav şartının getirildiği, yurt dışında okumayı göze alan öğrencilere sonradan sınav şartı getirilmesinin kazanılmış hak ilkesine ve eğitim-öğretim hakkına aykırılık teşkil ettiği, idarenin denklik başvurusunu her öğrencinin somut durumuna göre değerlendirmesi gerektiği, daha önce uzaktan eğitim yoluyla alınan diplomaları kabul eden idarenin, dava konusu değişiklik ile uzaktan eğitim yoluyla alınan diplomalara denklik verilmeyeceğini kurala bağladığı, pandemi dönemi ve değişen dünya düzeninde söz konusu uygulamanın gerçek hayatta yerinin bulunmadığı, özellikle devam zorunluluğu bulunmayan hukuk fakültelerinde uzaktan eğitimin kabul edilmemesinin abesle iştigal olduğu, yine eşitliğe ve hakkaniyete aykırı olarak, ilk dört yüzlük dilim içerisindeki üniversitelerin istisna tutulduğu, Yönetmelik değişikliğinin Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme'ye aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 08/03/2023 tarih ve E:2021/3877, K:2023/1063 sayılı kararının ONANMASINA,3. Kesin olarak, 14/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.