ankara 4. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi, mevcut markalarla karıştırılma ihtimali ve kötüniyet iddialarına dayalı marka tescil kararı iptali ile hükümsüzlük davasını ele alıyor.

Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, mevcut markalarla karıştırılma ihtimali ve kötüniyet iddialarına dayalı marka tescil kararı iptali ile hükümsüzlük davasını ele alıyor.

Özet: Davacı, kendi tescilli ve tanınmış markaları ile davalı tarafından tescili talep edilen marka arasında Sınai Mülkiyet Kanununun 6/1 maddesi uyarınca karıştırılma ihtimali bulunduğunu, markaların temel unsurlarının görsel ve işitsel benzerliği nedeniyle tüketici nezdinde iltibas yaratacağını ve davalının tanınmışlıktan haksız menfaat sağlamak amacıyla kötüniyetle başvuru yaptığını öne sürerek, davalı marka başvurusuna ilişkin kararın iptalini ve markanın belirli emtia ve hizmet sınıfları için hükümsüzlüğünü talep etmiş; davalı ise kendi markasının davacı markalarından görsel ve işitsel olarak farklılaştığını, karıştırılma ihtimali olmadığını ve kötüniyet iddiasının mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/205 Esas - 2026/139

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA"

ANKARA

4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR

HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2025/205

KARAR NO : 2026/139

DAVA : Marka ... kararı iptali - Hükümsüzlük

DAVA TARİHİ : 13/05/2025

KARAR TARİHİ : 01/04/2026 Yazım tarihi: 15/04/2026

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: “Davacı adına tescilli "...", "... " ve "... " ibareli markalar ile davalının "... " ibareli marka başvurusu arasında SMK 6/1 anlamında karıştırılma ihtimali bulunduğunu, markaların asli unsurlarının "..." ve "..." kelimeleri olduğu ve bu ibarelerin görsel ve işitsel olarak ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu, ayrıca, davacı markalarının 70 yılı aşkın süredir kullanıldığı, sektörde tanınmış olduğu ve davalının bu tanınmışlıktan haksız menfaat sağlamak üzere kötüniyetle hareket ettiği” öne sürülerek ... ...‘nın ...sayılı kararının iptaline, ... sayılı "... " ibareli başvuru markasının 29, 30, 32. Emtia ve 43. Hizmet sınıflarında hükümsüzlüğü ile marka sicilinden terkinine karar verilmesi talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şahıs vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: "... ..." markasının davacı markaları ile görsel ve işitsel olarak önemli ölçüde farklılaştığını, "..." ibaresinin davacının "..." markasıyla karıştırılmasının mümkün olmadığı, SMK 11/4’e göre, mal veya hizmetlerin aynı sınıflarda yer almalarının benzer olduklarına karine teşkil etmeyeceği, bu nedenle “aynı veya benzer” denetimi yapılırken yalnızca bulundukları sınıfa dayalı bir denetim yapılmaması gerektiği, ayrıca davacının kötüniyet iddialarının somut dayanaktan yoksun olduğu, kendi markasının tescil sürecinin devam ettiğini ve kötüniyetli bir yaklaşımının bulunmadığı” öne sürerek davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şahsın ... başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, ...sayılı ... kararının iptalinin gerekip gerekmediği; hükümsüzlük talebi açısından iltibas iddiası yanında ayrıca dava dilekçesinde belirtilen davalı şahsın kötü niyetli başvuru yaptığı yönündeki davacı taraf iddiasının yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.

... kararının 28/03/2025 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacının da 5000 sayılı ... Kanununun 15/C maddesinde öngörülen iki aylık süre içerisinde 13/05/2025 tarihinde ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 156.ncı maddesinde görevli ve yetkili mahkemeye dava açtığı anlaşılmıştır.

... ...'nun ...sayılı kararında özetle; "Kısmi ret kararına karşı başvuru sahibi tarafından yapılan itirazın incelenmesi ile Kurul'da, başvuruya konu marka ile kısmi ret gerekçesi markaların görsel, işitsel ve kavramsal olarak önemli ölçüde farklılaşmış olduğu, ilgili tüketicilerin uyuşmazlık konusu markaları bütüncül algı çerçevesinde farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceği kanaatine varılmış ve başvuru ile kısmi ret gerekçesi markalar bütünüyle bıraktıkları izlenim itibarıyla ilişkilendirilme ihtimali dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmamış olduğu, bu itibarla, markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6/1 maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı kanaatine varıldığı, Açıklanan nedenlerle işbu itirazın kabulünün gerekmiş olduğu, itirazın kabulüne ve kısmi ret kararının kaldırılmasına oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)

Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)

"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(9)Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.",

Madde 25 " (1) 5 inci (mutlak red nedenleri ) veya 6 ncı ( nisbi red nedenleri ) maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. " hükmü yer almaktadır.

SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ;

Her iki taraf markasının AYNI işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması,

Her iki taraf markasının benzer işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) AYNIYETİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır.

Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise , dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.

Doktrin ve çeşitli yargı kararları dikkkate alınıp bakıldığında KÖTÜNİYET kriteri "Marka sahibinin, markasını tescil ederken, markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, iyi niyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacı gütmesi gibi hallerde, kötü niyetli marka tescilinden bahsedilir. Marka başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olabilmesi için, marka başvurusu sırasında kötü niyetli olarak markanın amacı ve temel işlevi dışında bir amaçla kullanılması gerekir. Dolayısıyla kötü niyetin kabulü için, marka için başvuruda bulunan kişi, markanın temel işlevleri olan ürünün işletmeye aidiyetini sağlama ve diğer ürünler karşısında ayırt edicilik sağlama fonksiyonu dışında bir amaçla veya marka üzerindeki gerçek hak sahibinin markadan yararlanmasını engellemek veya markanın ün ve şöhretinden yararlanmak suretiyle haksız çıkar edinme gibi bir amaçla hareket etmelidir." şeklinde görüşler yer almaktadır.

Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı başvuru Markası Davacı Markaları

...

13/02/2026 tarihli Bilirkişi raporunda özetle; "(1) SMK md. 6/1 çerçevesinde davaya konu davalının .... sayılı “...” ibareli marka başvurusunun tescil kapsamına alınmak istenilen 29. sınıftaki; “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri.” emtialarının tamamı, davacının itiraza mesnet ... sayılı tescilli markasının 29. sınıfı kapsamında aynen yer alan birebir AYNI MAL niteliğinde olduğu,

(2) Davaya konu davalının .... sayılı “...” ibareli marka başvurusunun tescil kapsamına alınmak istenilen 30. Sınıftaki; “Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” emtialarının tamamı, davacının itiraza mesnet ..., .... sayılı tescilli markalarının 30. sınıfı kapsamında aynen yer alan birebir AYNI MAL niteliğinde olduğu,

(3) Davaya konu davalının .... sayılı “...” ibareli marka başvurusunun tescil kapsamına alınmak istenilen 32. Sınıftaki “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri.” emtialarının tamamı, davacının itiraza mesnet ... ve ... sayılı tescilli markalarının 32. sınıfı kapsamında aynen yer alan birebir AYNI MAL niteliğinde olduğu,

(4) Davaya konu davalının .... sayılı “...” ibareli marka başvurusunun tescil kapsamına alınmak istenilen 43. sınıf kapsamındaki “Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri.”nin tamamı, davacının itiraza mesnet ... ve ... sayılı tescilli markalarının 43. sınıfı kapsamında aynen yer alan birebir AYNI HİZMET niteliğinde olduğu,

(5) Davaya konu davalının .... sayılı “...” ibareli marka başvurusunun tescil kapsamına alınmak istenilen 33. sınıf kapsamındaki; “Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.” emtiaları; davacının itiraza mesnet ... sayılı tescilli markasının 35. sınıf tescili kapsamında yer alan “Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller... mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri” içerisinde BİREBİR AYNEN yer alan mal/hizmet niteliğinde olduğu,

(6) Davaya konu davalının .... sayılı “...” ibareli marka başvurusunun tescil kapsamına alınmak istenilen 29, 30 ve 32. sınıf kapsamındaki emtiaların, işin doğası gereği 35. sınıfta ayrıca tescile ihtiyacı olmaksızın toptan veya perakende satacağı dikkate alındığında; bahse konu gıda ve içecek emtiaları ile davacının itiraza mesnet .... sayılı markasının 35. sınıfta kapsadığı “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri... (29. sınıf malları) / Kahve, kakao...” (30. sınıf malları), Biralar; maden suları... (32. sınıf malları)” mallarının müşterilerin malları elverişli bir şekilde görüp satın alabilmeleri için bir araya getirilmesi hizmetleri” birbirini tamamlayan BENZER MAL ve HİZMET niteliğinde olduğu,

(7) Dava konusu ... sayılı başvuru markasının 40. sınıf kapsamında tescil kapsamına alınmak istenilen “Gıdaların kurutulması, konservelenmesi, dondurulması, pişirilmesi, tütsülenmesi, salamura edilmesi hizmetleri; gıda işleme ve üretimi konularında bilgi verilmesi hizmetleri” hizmetlerinin; davacının itiraz mesnedi ... sayılı markasının 29. Sınıf kapsamındaki “Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar.” emtiaları ile; hedef tüketici kitlesi, kullanım amacı ve ticari köken bakımından aynı ürün ailesine yakın nitelikte olup; gıda işleme/hazırlama ve nihai ürün kategorisi üzerinden BENZER/İLİŞKİLİ MAL VE HİZMET niteliğinde olduğu,

(8) Davaya konu davalının .... sayılı “...” ibareli marka başvurusunun tescil kapsamına alınmak istenilen 40. sınıf kapsamındaki; “Gıdaların kurutulması, konservelenmesi, dondurulması, pişirilmesi, tütsülenmesi, salamura edilmesi hizmetleri; gıda işleme ve üretimi konularında bilgi verilmesi hizmetleri” hizmetlerinin; davacının .... sayılı itiraz mesnedi markalarının 29. ve 30. sınıf tescil kapsamındaki; “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri, kuru bakliyat, tahin, süt ürünleri, pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar, helvalar, şekerlemeler” emtiaları ile BENZER/İLİŞKİLİ MAL VE HİZMET niteliğinde olduğu,

(9) “...” ibareli başvuru markası ile karşılaştırılan “...” ibareli itiraz mesnedi davacı markaların/işaretlerin görsel ve işitsel açılardan benzer olduğu, kavramsal açıdan ise benzer olmadığı,

(10) Taraf markaları arasında görsel ve işitsel açılardan benzerlik bulunduğundan, ... kararının iptali talepli davada; dava konusu edilen markanın kapsamında yer alan; ... kararı ile kapsamından çıkartılmayarak kabul edilen tüm mal ve hizmetler (29, 30, 32, 33, 40 ve 43. Sınıf) bakımından SMK 6/1 uyarınca ilişkilendirilme ve karıştırma ihtimalinin bulunduğu, iltibas tehlikesinin söz konusu olacağı,

(11) Davacının SMK md. 6/9 kötü niyet iddialarına ilişkin Takdirin Sayın mahkemeye ait olduğu,

(12) ... ...sayılı kararının iptali koşullarının oluştuğu, " şeklinde ifade edilmiştir.

Davalı şahıs vekilinin aynı heyetten ek rapor alınması talebi HMK 30.ncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek yargılama gereksiz uzamasın diye bu talep reddedilmiştir.

GEREKÇE:

Önceki tescilli bir marka ile başvuru konusu sonraki marka işareti arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınmakla beraber münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin de nazara alınarak belirlenmesi gerektiğinden hareketle;

Davalının " ... " ibareli marka başvurusu ile davacıya ait " ...." ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu ;

Her iki taraf markasının asli ayırt edici unsuru ... (davalı) - .../... (davacı) şeklinde olduğu;

Diğer yönden bilirkişi heyet raporunda sayfa 5-9 sayfadaki karşılaştırma tablosunda emtia benzerliği de oluştuğu;

İşin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mallar/hizmetler için ayırdığı satın alma / faydalanma süresi içinde, davalının " ...." ibareli marka başvurusunu gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacının " ...." ibareli tescilli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı; diğer bir anlatımla ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından davacının " .... " ibareli tescilli markalı mallarından/hizmetinden satın almak/yararlanmak isterken davalının " ... " ibareli başvuru markalı malı/hizmeti satın almak / yararlanmak şeklinde bir yanılgı yaşayabileceği; işaret benzerliği nedeniyle ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru konusu işaret ile davacının tescilli markaları arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar / hizmetler algısı da oluşabileceği , taraf marka işaretleri benzediğinden SMK 6/1 maddesindeki iltibasın bulunduğu kanaati oluştuğu;

Diğer yönden dava konusu marka açısından SMK 6/9 maddesi anlamında kötüniyetli başvuru yapıldığı iddiası kanıtlanmadığı;

Ancak bu durum yukarıda anlatılan iltibası ortadan kaldırmadığı;

Tüm bu gerekçelerle davanın kabulü gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Davanın KABULÜNE,

2-Dava konusu .... sayılı ... kararının İPTALİNE,

3-Dava konusu ... sayılı marka tescilli olduğundan HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, sicilden terkin edilmesine, karar kesinleştiğinde ...'ya müzekkere yazılmasına,

4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL maktu karar harcından peşin alınan 615,40 TL'nin düşümü ile bakiye 116,60 TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,

5-AAÜT uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

6-Davacının yaptığı; 16.000,00 TL bilirkişi ücreti, 445,00 TL tebligat ücreti, 615,40 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 17.060,40 TL yargılama giderinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 01/04/2026

Katip .... Hakim ....

E imzalıdır E imzalıdır