Türkiyeden Romanyaya kara taşımacılığı sırasında hasar gören nötr topraklama direnci cihazı nedeniyle açılan tazminat davasının gerekçeli kararıdır.
Özet: Davacı tarafından Romanyaya kara yoluyla taşınan nötr topraklama direnci cihazının, taşıyıcı davalı şirketler aracılığıyla hasarlı teslim edilmesi üzerine açılan tazminat davasında, davacı navlun, parça tedariki, gümrük, konaklama, cihaz bedeli ve kar mahrumiyeti gibi çeşitli maddi zararlarının müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davalılar ise hasarın davacının yetersiz ambalajlamasından kaynaklandığını, zamanaşımı ve uluslararası taşıma mevzuatı (CMR) hükümleri uyarınca sınırlı sorumlulukları bulunduğunu savunmuşlardır. Mahkeme, taşıma sözleşmesini yapan davalıyı alt taşıyıcının kusurundan sorumlu tutarak husumet itirazını reddetmiş, ancak cihazın yüklemesinin davacı tarafından yapıldığı ve ambalajının yetersiz olduğu yönündeki bilirkişi raporunu da değerlendirmiştir.
T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : 2026/154 EsasKARAR NO : 2026/428HAKİM : ... ... KATİP : ... ...VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : 2- ... - ...VEKİLİ : Av. ... - DAVA : Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)DAVA TARİHİ : 03/10/2017KARAR TARİHİ : 12/06/2026GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 16/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının buluş olarak geliştirdiği nötr topraklama direnci cihazının testi için Romanya'da bulunan dava dışı şirket ile anlaştığını, davacının cihazını Romanya'ya taşınmazı konusunda davalılardan .... Ltd Şti ile anlaştıklarını, cihazın anılan davalıya galvanizli saç kabinet içerisinde , her türlü yüklemeye uygun, kabinetin üstünde 4 adet yükleme kulaklıkları olan, alt kısmında ise forklift ve transplate ile yüklemeye uygun 6 adet ayakları ve boşlukları bulunacak şekilde teslim edilerek davalının tırına yüklendiğini, davalının sözleşmeye aykırı olarak davacının bilgisi ve onayı dışında taşımayı diğer davalıya yaptırdığını, davalı ...nin cihazı alıcıya hasarlı teslim ettiğini, alıcı tarafından taşıma senedine hasar ilişkin kayıt düşüldüğünü, yapılan tespitlere göre cihazın alıcının adresine gelmeden ve hatta Bükreş Gümrüğüne girmeden yüklenirken veya indirilirken düşürüldüğünün anlaşıldığını, cihazın mevcut hali nedeniyle ağır hasarlı olmasından ötürü testlerin yapılmadığını, hasarlanan parçaların tedariğin Türkiye'den sağlanmaya çalışıldığını ve bu şekilde getirtilen parçalar cihaza monte edilerek teste sokulduğunu, ancak düşme sonucu kırılan 1000 parçaya yakın küçük izolatör değiştirilemediğinden cihazın testten geçemediğini, bu nedenle ticari kayba uğradığını ileri sürerek navlun bedeli 1.961,00 TL , yeniden temin edilen parçaların Romanya'ya getirmek için ödenen taşıma ücreti 1955 TL ile bu parçanın gümrük ücreti 250,00 TL ve davacı şirket yetkilisinin bu işlemleri halletmek için Romanya'da beklediği sürede ödemek zorunda kaldığı konaklama ücreti 1775 TL olmak üzere toplam 5.941,00 TL'nin , cihazın testi için ödediği 5000 Euro'nın 13/07/2017 tarihindeki kurdan TL karşılığı olan 20.450,00 TL'nin, cihaz bedelinin tespiti ile şimdilik 109 Euro'nun 17/06/2017 tarihindeki kurdan TL karşılığı olan 409,00 TL'nin, mahrum kalınan karın tespiti ile şimdilik 3.450,00 TL'nin davalı ... Ltd Şti'ye gönderilen ihtarın tebliğ tarihi olan 21/08/2017 tarihinden işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili Yargıtay bozma ilamı öncesinde mahkememizin 2024/144 Esas sayılı dosyasında davasını ıslah etmiş, harcını da yatırmıştır. Davalı ... ...Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak davacı tarafça iddia edilen hasarın davacının ambalajlamadaki eksiklerinden ve hatalarından kaynaklandığını, davacının sözlü uyarılarına riayet etmediğini, taşıma güzargahı itibariyle somut olaya uygulanması gereken ...'nin 30. maddesi uyarınca hasar ihbarı yapılmadığını, davacının talep edebileceği zarar miktarının ... hükümlerine göre sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. ...davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunarak, taşıma güzargahı itibariyle somut olaya uygulanması gereken ...'nin 30. maddesi uyarınca hasar ihbarı yapılmadığını, davacı tarafça iddia edilen hasarın davacının ambalajlamadaki eksiklerinden ve hatalarından kaynaklandığını , sorumluluklarının ...'nin 23. Maddesi gereğince sınırlı olduğunu, faiz isteminin haksız ve ... hükümlerine aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Bozma kararından önce mahkememizce yapılan yargılamada ,.iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi kurulu raporları ve tüm dosya kapsamına göre; davacıya ait Nötr Topraklama Direnç cihazının ...'dan Romanya'ya taşınması konusunda davacı ile ... ...Ltd Şti arasında taşıma sözleşmesi aktedildiği, davalı ... ..Ltd Şti'nin taşımayı diğer davalıya yaptırdığı, davalı ... ...Ltd Şti vekili, taşımanın diğer davalı şirket tarafından gerçekleştirildiğini, davalı ... ...Ltd Şti'nin taşımayı organize ettiğini savunarak husumet itirazında bulunmuş ise de ;yukarıda bahsedildiği gibi taşıma sözleşmesini tarafının davalı olması, davalının dava konusu taşıma işini diğer davalıya yaptırsa da alt taşıyanın kusurlu hareketinden ...'nin 3. maddesi gereğince sorumlu olması nedeniyle husumet itirazının yerinde olmadığı, davacıya ait cihazın 2 adet seramik parçasının dava konusu taşıma sırasında hasarlandığı, hasarın cihazın araç içinde sabitlendiği yerden koparak düşmesi sonucu meydana geldiği, dava dilekçesi içeriğinden aracın davalı tarafa ait araca yüklemesinin davacı tarafça yapıldığı ve cihazın ambalajlanmasının yeterli olmadığı 17/06/2019 tarihli bilirkişi raporundan anlaşılıyor ise de taşıma senedinden ve dava dışı alıcı şirket tarafından düzenlenen hasar raporunda cihazın yüklendiği aracın daha sonra değiştirildiği anlaşıldığından davalı taşıyıcıların ...'nin 17/IV-c maddesine belirlenen sorumsuzluk haline dayanamayacakları, taşıma senedinde malın alıcına hasarlı olarak ulaştığına dair kayıt bulunması ve taşıma senedinde davalı alt taşıyanın sürücü imzasının bulunması nedeniyle davacının ...'nin 30/1 maddesine göre süresinde hasar ihbarında bulunma zorunluluğunu yerine getirdiğinin kabulü gerektiği, davalıların sorumluluk miktarını tespiti için somut olay bakımından ...'nin 23 ve 29 maddelerinin tartışılması gerektiği, taşıyıcının ödeyeceği tazminat miktarının ...'nin 23/1 ve 2 maddesine göre belirlenmesi gerektiği, ancak tazminata aynı maddenin 3. bendi ile azami bir sınır konulduğu, buna göre taşıyıcının hasar nedeniyle sorumlu olduğu tazminat miktarının eksik bürüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini( aynı maddeinin 7. Bendi gereği ...) aşamayacağı, ...'nin 29 .maddesinde de taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena hareketine denk tutulan kusurundan meydana gelen hasar halinde taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan hükümlerin uygulanmayacağının düzenlendiği, somut olayda dava konusu hasarın davalı taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena hareketine denk tutulan kusurundan meydana geldiğinin ispatlanamadığı, bu halde davalı üst ve alt taşıyanın tazminat sorumluluğunun, kısmi hasar cihazın ayrılabilen parçalarında meydana geldiğinden, ...'nin 23. madde hükümleri dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, 18/12/2019 tarihli bilirkişi kurlu ek raporuna göre hasarlanan 2 adet seramikin değerinin 62 Euro olup ağırlıklarının 21 kg olduğu, davalı taşıyıcılarını sorumluluklarının üst sınırının ( 21X8,33 ... =177,93 ... olup karar 10/02/2020 saat 12.08 'de verildiğinden ve 10/02/2020 günü itibariyle merkez bankası kuru 15.30 da açıkladığından 07/02/2020 cuma günü merkez bankasınca 15.30 belirlenen kur üzerinden 1 ...'nin TL karşılığı 8.2050 TL olup üst sınır 177,93X8.2050= 1.459,67 TL) 1.459,67 TL olduğu, davacının talep edebileceği hasar miktarı 62 EURO olarak belirlenmekle davacı bu miktarın 17/06/2017 tarihli kurdan TL karşılığı talep ettiğinden ve anılan tarihte 1 Euro 3.9353 olup davacının hasara nedeniyle talep edebileceği hasar miktarının (62X 3.9353=) 243,99 TL olarak mahkememizce hesaplandığı, anılan miktarın belirlenen üst sınır geçmediğinden davacının 243,99 TL hasar miktarını davalı taşıyıcılardan talep edebileceği, bundan başka CMRnin 23/4 maddesi gereği davacının kendi akidi olan taşıyıcı Garlan...Ltd Şti'den başarısız olan taşıma nedeniyle ödenen taşıma ücretini talep edebileceği, somut olayda taşınan cihazın ayrılabilen parçalarında hasar meydana geldiğinden yine bahsi geçen madde uyarınca karşılaşılan zarar oranında taşıma ücretinin iadesinin talep edilebileceği, mahkememizce yapılan oranlama sonucu ( taşınan cihaz 800 KG olup hasarlanan 21 KG olduğundan 800 KG için 1961 TL ödenmişse 21 KG için 51,48 TL taşıma ücretinin( 21X1961/800 ) ödendiği hesaplanmakla) davacının kendi akidi olan taşıyıcıya ödediği 51,48 TL taşıma ücretinin iadesini talep edebileceği, davacının 243,99 hasar bedeli ve 51,48 TL taşıma ücreti olma üzere toplam 295,47 TL''yi davalı ...Ş. 'nin 243,99 TL hasar bedelinden sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep edebileceği, davacının davadaki diğer taleplerinin ... 23 maddesindeki sınırlı sorumluluk ilkesi gereği yerinde olmadığı, davacının davadan önce kendi akidi olan ... ...Ltd Şti'ye gönderdiği ihtarın anılan davalıya 21/08/2017 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalı ...... Ltd Şti'nin ihtarda belirlenen 3 günlük atıfet mehli sonunda 25/08/2017 tarihi itibariyle temerrüte düştüğü, diğer davalı yönünden davadan önce temerrüt oluşmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş ,kararın istinafı üzerine ,...20 HD 'nin 2020/905 esas 2022/608 karar nolu ilamı ile esasdan red kararı verilmiştir. Dosyanın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11 HD'nin 2022/4975 esas 2023/6938 karar nolu ilamı ile "Tazminat istemli davada uyuşmazlık, uluslararası karayolu ile taşınan makinede oluşan hasarın makinenin kullanılamaz hale gelmesine sebep olup olmadığı, böylelikle makinenin tüm değerini etkileyip ekilemediği ve söz konusu hasardan davalı taşıyıcıların sorumlu olup olmadığına ilişkindir. Davanın dayanağı ...'nin 25 inci maddesinin ikinci fıkrası olup, hasar durumunda taşıyıcının ödeyeceği tazminat eğer gönderilen malın tamamı hasara uğramış ise, tamamı kaybolduğundan ödenmesi gereken miktar, eğer gönderilen yükün bir kısmı hasara uğramış ise, eksilen kısmı için ödenmesi gereken miktarı aşamaz. Somut olayda, davacıya ait makine fiilen davalı ...Ş. tarafından taşınmış olup, ambalaja dair taşıyıcı tarafından bir ihtirazı kayıt konulmadığı, varma yerinde yapılan incelemede makinenin hasarlı olduğu anlaşılmış ve ihtirazı kayıt konulmuştur. Mahallinde yapılan keşifte de makinenin taşınması sırasında düşürülerek hasarlandığı tespit edilmiştir. 19.01.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda; İCMET Laboratuvarının cihazın teslim alındığında düzenlenmiş tutanağa göre, gümrük işlemleri sırasında, cihazı taşıyan kabinetin ayaklarının kırık olduğu bilgisinin kendilerine ulaştırıldığını, kabinet açıldığında bütün seramik izolatörlerin kırık, cihazın tam hasarlı olup elektriksel ve mekanik olarak tamamen kullanılamaz durumda olduğu, cihazın koruması olan kabinin yükleme kulakçıklarına bağlı ince iplerin kopmuş olduğu, Romanya Bükreş Gümrüğünde tanzim edilen hamule senedinden anlaşılacağı üzere, cihazın muhafazası olan kabinin ayaklarının kırık olduğunun açıkça belirtildiği, taşıma esnasında taşıma şartlarına uygun taşıma yapılmaması nedeniyle makinenin düşürülerek elektriksel ve mekaniksel özelliğini kaybetmesine neden olunduğu yönünde tespitler yapılmıştır. 17.06.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ise hasarın yalnızca 2 adet seramik parçaya ilişkin olduğunun kabulü ile tazminat hesabı yapılmış ise de, davacı vekili rapora itiraz dilekçesinde, makinenin düşürülmesi nedeniyle hasara uğradığını, hasarın yalnızca 2 adet seramik parçada olmadığını, makinenin içindeki çok küçük parçaların hasarlanması nedeniyle makinenin artık çalışamaz duruma geldiğini ve Romanya'daki testleri de geçemediğini belirterek makinenin bedelinin tazminat olarak ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Mahkemece aynı heyetten ek rapor alınmış ise de, davacının itirazları karşılanmamış olup, bu hususta yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmamış, ayrıca iki rapor arasındaki çelişkiler de giderilmemiştir. Bu durumda, mahkemece, düşürülme sonucu meydana gelen hasarın makinenin tamamının değerinin etkileyip etkilemediği hususunda konunun uzmanı bilirkişilerden tereddüte mahal bırakmayacak ve denetime elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesi ile dosya bozularak mahkememize yeniden yargılama yapılmak üzere gönderilmiştir .Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan bozma kararına uyulmuştur.Dosya kapsamı Yargıtay Bozma İlamında belirtilen hususlar ve uyuşmazlık yönünden rapor tanzim etmek üzere bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 07/08/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Romanya'da bulunan Uluslararası AKREDİTE İCMET CRAIOVA laboratuvarında test yapılma amacıyla gönderildiği süreçte Nötr Topraklama Direnci Cihazı'nın geçit izolatörü/buşing olan ve dava dosyasında teknik literatür tanımı dışında seramik olarak tanımlanan önemli elemanı, 2 parça haline gelmesi yanında cihazın yükleme, nakliye veya indirme aşamasında hasarlandığı ve malzeme temine rağmen testlerden geçmediğinin görüldüğü, önemli cihaz olduğu kadar nakliye ve montaj aşamasına çok dikkatli davranılması gerektiğini belirttiğimiz Nötr Topraklama Direnci Cihazı'nın içindeki; bir adet 20.78 ohm değerinde direnç bloğu, bir adet 1000/5 A değerinde akım trafosu ve bir adet 36/V3kV / 0.1/V3kV, 0.1/V3kv, 0.1/3kV 10-50-10 VA değerinde gerilim trafosunun sistem gereği aralarındaki bağlantıların da gerekse malzemelerin de hasarlı olmaması ihtimalinin olmadığı, bu konuda net tespitlerin olmadığı, ancak, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere, yapılan testler olumsuz çıkması bu sonuca varılmasına neden olduğu, seramik diye tanımlanan giriş izolatörü veya buşing dışında direnç bloğu, akım ve gerilim trafoları bağlantılarında testin müsait olmadığı, Nötr Topraklama Direnci Cihazı'nın kullanılmaması sonucu değer kaybı oluştuğu, Nötr Topraklama Direnci Cihazı'nın tamamının değerini etkilediği kanaatine varılması halinde bedelinin hesaplanması hususunda ise; dava konusu olan, 36/V3kV 1000 A 20 O 50 Hz. tz 5 sn. Nötr Topraklama Direnci Cihazı'nın, Romanya da bulunan Uluslararası AKREDİTE İCMET CRAIOVA laboratuvarına test amacıyla gönderildiği 07/06/2017 tarihinde davacı R Güç Teknolojileri Üretim San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 018255 seri nolu 07/06/2017 tarihli faturada, bedeli 5.000,00 EURO olarak belirtildiği, fatura yurtdışı amaçlı olarak düzenlendiği için KDV'nin belirtilmediği, ayrıca, dava konusu cihaz, test amaçlı yurtdışına gönderildiği için satış bedelinin faturada belirtildiği değer olup olmadığı konusunun bilinmediği, Nötr Topraklama Direnç cihazı genellikle TEİAŞ (Türkiye Elektrik İletim A.Ş.) bünyesinde kullanıldığı ve özel teknik verilere göre imalatları yapıldığı için fiyatları da üretim esnasındaki malzeme fiyatlarına göre belirlenmekte olduğu, TEİAŞ'ın, Şehircilik ve Çevre Bakanlığı Malzeme Birim Fiyatları ve TEDAŞ Birim Fiyatları gibi birim fiyatlarının olmadığı, dolayısıyla, dava konusu Nötr Topraklama Cihazının olay tarihindeki bedeli, günümüzde farklı firmalar tarafından üretilen cihaz fiyatı, de-eskale edilerek aşağıda açıklandığı şekilde heyetimizce tespiti yapıldığı, dava konusu 36/V3kV 1000 A 20 0 50 Hz. t< 5 sn. Nötr Topraklama Direnç Cihazı'nın günümüzdeki satış bedeli 7.600,00 Euro*KDV dir. Bu bedelin 01/08/2024 tarihi itibariye TL karşılığı (TCMB Euro Döviz alış kuru 35,7005 TL) 320.162,08 TL dir. Bu bedeli 2017 yılına, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın her yıl için yayınladığı Vergi Usul Kanununu Genel Tebliğine göre belirlenen Yeniden Değerleme Oranlarına göre ve aşağıda belirtildiği şekilde de-eskale edersek; 2017 yılı için dava konusu 36/V3kV 1000 A 20 O 50 Hz. t- 5 sn. Nötr Topraklama Direnç Cihazı'nın satış bedelinin KDV dahil 35.128,03 TL olduğu rapor edilmiştir.Dosya kapsamı rapora karşı itirazlar ve beyanlar değerlendirilmek üzere aynı bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 27/09/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; 2017 yılı için dava konusu 36/V3kV 1000 A 20 2 50 Hz. ts 5 sn. Nötr Topraklama Direnç Cihazı'nın satış bedelinin KDV dahil 35.128,03 TL olduğu görüş ve kanaatinde oldukları görüşlerinin aynı olduğu, davacının yoksun kalınan karı ile ilgili dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, bu konuda herhangi bir hesaplama yapılamayacağı rapor edilmiştir.Mahkememizin 2024/144 Esas sayılı dosyası Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2025/2370 E-2025/7396 K sayılı 09/12/2025 tarihli ilamı ile bozulmakla, dosya mahkememizin 2026/154 Esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.Dosya kapsamı Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda ek rapor tanzim edilmek üzere daha önce rapor tanzim eden bilirkişi heyetine tevdi edilerek, ... Konvansiyonu'nun 23/3 hükmüne göre, brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşamayacaktır. Yine aynı Konvansiyon maddesinin 7. fıkrasında açıklandığı üzere, bu sözleşmede belirtilen hesap birimi, Uluslararası Para Fonunca tarif edildiği gibi Özel Çekme Hakkı (...)dır. Bu durumda, ... Konvansiyonu'nun 23. maddesi ve devamı hükümler uyarınca, tazminatın yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanması gerektiği, hasar gören makinenin tam ağırlığı dikkate alınarak, kg başına 8.33 ... hesap birimini aşmamak üzere, makinenin tam ağırlığının karar tarihine en yakın ... kuruna göre TL karşılığı bulunmak suretiyle sınırlı sorumluluk kapsamında davalıların sorumlu olacağı tazminat tutarının belirlenip, gerçek zarar tespit edilerek rapor tanzim edilmesi istenmiş, 06/04/2026 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; 22.09.2017 Tarihli Dava Dilekçesinde emtianın davalı taşıyıcı firmaya 16.06.2017 tarihinde teslim edildiği, taraflar arasında yapılan taşıma sözleşmesinin 29.05.2017 tarihinde akdedilmiş olduğu, davacının davalılardan alacak talebine ilişkin ... Konvansiyonu m.23 ve devamı hükümleri gereğince ... (Özel Çekme Hakkı) göre tazminat sorumluluk sınırının; 1.500 kg x 8,33x 4.8527=60.634,48 TL olarak hesaplandığı, ancak ... Konvansiyonu m.25 maddesi uyarınca ... (Özel Çekme Hakkı) emtianın tutarından daha yüksek olamayacağı kanun ve ilgili hükümlerde düzenlenmiş olup ... ile hesaplanan tutarın sınırının dava konusu emtia nötr topraklama direnç cihazının satış bedelinin 2017 yılı için KDV dahil 35.128,03 TL olan miktarı aşamayacağından toplam zarar bedelinin dava tarihi itibariyle 35.128,03 TL olabileceği rapor edilmiştir.Uluslararası karayolu taşımalarında, eşyanın teslim alındığı yer ile teslim edileceği yerin farklı devletlerde bulunması ve bu devletlerden en az birinin Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşınmasına İlişkin Sözleşme'ye (... Konvansiyonu) taraf olması halinde, taşımanın ücret karşılığı yapılmış olması koşuluyla, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle ... Konvansiyonu hükümleri uygulanmaktadır. Zira ... Konvansiyonu, uluslararası karayolu taşımalarına özgü özel düzenleme niteliğinde olup Türk hukukunda kanun hükmünde kabul edilmekte ve iç hukuktaki genel düzenlemelere nazaran öncelikle uygulanmaktadır.... Konvansiyonu m. 23' e göre;“1. Bu Sözleşmenin hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğundan, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır.2. Malın kıymeti, ticaret borsası fiyatına göre saptanır. Eğer böyle bir fiyat yoksa, geçerli piyasa fiyatlarına göre bir tespit yapılır. Eğer ne ticaret borsası fiyatı ne de geçerli piyasa fiyatı mevcutsa tespit, aynı cins ve kalitedeki malların normal kıymetine göre yapılır.3. Bununla beraber, tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır.4.Yükün taşınması dolayısıyla ödenen taşıma ücreti, gümrük resimleri ve diğer ödemelerde, malın tamamen kaybedilmesi halinde tamamen ödenir. Kısmen kaybolma halinde ise karşılaşılan zarar oranında ödeme yapılır. Bunlar dışında başka tazminat ödenmez.5. Gecikme halinde, hak sahibi zarar ve ziyanın bundan ileri geldiğini kanıtlarsa, taşımacı bu zarar ve ziyan için taşıma ücretini geçmemek üzere tazminat öder.6. Madde 24 ve 26 gereğince malın digeri veya teslimde özel faiz beyan edilmiş ise daha yüksek tazminat istenebilir.7. Bu sözleşmede belirtilen hesap birimi, Uluslararası Para Fonunca tarif edildiği gibi Özel Çekme Hakkı. (...)dır. Bu anlaşmanın 3 sayılı fıkrada belirtilen meblağı olayla ilgilenen mahkemenin bulunduğu Devletin ulusal parasına, karar tarihinde veya taraflar arasında mutabık kalınan tarihte cari kur degeri üzerinden tahvil edilecektir. Özel Çekme Hakkı için uygulanacak, Uluslararası Para Fonuna üye olan bir Devletin ulusal parasının değeri, Uluslararası Para Fonu tarafından kendi muamele ve işlemleri için anılan tarihte geçerli, değerlendirme yöntemine uygun olarak hesaplanacaktır. Özel Çekme hakkı uygulamaları için, Uluslararası Para Fonuna üye olmayan bir Devletin ulusal parasının değeri, o Devlet tarafından tayin edilecek şekle göre hesaplanacaktır.8. Bununla beraber, Uluslararası Para Fonuna üye olmayan ve kanunları, bu maddenin 7 sayılı fıkrasında belirtilen hükümlerin uygulanmasına müsait olmayan bir Devlet, ....nin protokolünü onayladığı veya ona katıldığı tarihte veya bunu müteakip herhangi bir zamanda, ülkesinde uygulanacak, bu maddenin 3 sayılı fıkrasında belirtilen yükümlülüğe ait sınırın, 25 parasal birim olacağını beyan edebilir. Bu fıkrada sözü edilen parasal birim, 900 ayar altının 10/31 gramına tekabül eder. Bu fıkrada belirtilen meblağın ulusal paraya tahvili, ilgili Devletin Kanunlarına uygun şekilde yerine getirilecektir.9. Bu maddenin 7.paragrafının son cümlesinde belirtilen hesaplama ile bu maddenin 8 sayılı fıkrasında sözü edilen tahvil, bu fıkralarda hesap birimi olarak ifade edildiği şekliyle bu maddenin 3 sayılı fıkrasının meblağı için, Devletin ulusal parası üzerinden, mümkün olduğu kadar gerçek degeri ifade edecek şekilde yerine getirilecektir. ....ye eklenen Protokolün 3 sayılı maddesinde sözü edilen bir belgenin tevdi edilmesinde ve de bu maddenin 7 veya 8 paragraflarında herhangi bir değişikliğin yapılması halinde, Devletler Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine duruma göre bu maddenin 7 paragrafı fıkrası uyarınca yapılan hesaplama şeklini veya bu maddenin 8.paragrafına uygun olarak yapılan tahvil sonucunu bildirecektir.”... Konvansiyonu m.25'e göre;“Ancak tazminat şu miktarları aşamaz: a) Eğer gönderilen malın tamamı hasara uğramış ise, tamamı kaybolduğundan ödenmesi gereken miktar, b) Eğer gönderilen yükün bir kısmı hasara uğramış ise, eksilen kısmı için ödenmesi gereken miktar.”denilmektedir.Mahkememizce bozma kararında sonra aldırılan bilirkişi heyeti raporunda emtianın davalı taşıyıcı firmaya 16.06.2017 tarihinde teslim edildiği, taraflar arasında yapılan taşıma sözleşmesinin 29.05.2017 tarihinde akdedilmiş olduğu, davacının davalılardan alacak talebine ilişkin ... Konvansiyonu m.23 ve devamı hükümleri gereğince ... (Özel Çekme Hakkı) göre tazminat sorumluluk sınırının; 1.500 kg x 8,33x 4.8527=60.634,48 TL olarak hesaplandığı ,... hükümlerine göre karar tarihine en yakın kur üzerinden hesaplama yapıldığında , 12/06/2026 tarihi itibari ile .../TRY kur oranının Merkez Bankası verilerine göre 62,8755 olup , emtianın kilosu olan 1500 kg x62,8755 =785.629,37 sınırlı sorumluluk tutar miktarı olduğu, yine ... 25.maddeye göre ise satış bedelinin 2017 yılı için KDV dahil 35.128,03 TL olan miktarı aşamayacağından toplam zarar bedelinin dava tarihi itibariyle 35.128,03 TL olabileceğine dair bilirkişi heyeti tarafından hesap edilmekle, davalıların ağır kusur ya da kastı ispatlanamadığından , gerek bozma kararı gerekse ... Konvansiyonu hükümlerine göre düşük olan gerçek zarar miktarı hükme esas alınması gerekeceğinden ,gerçek zarar miktarı olan 35.128,03 TL'nin davalılardan ..... Şti için dava tarihinden önce ihtar olmaması nedeniyle dava tarihinden ,diğer davalı ...'a gönderilen ihtarda belirlenen 3 günlük atıfet mehli sonunda 25/08/2017 tarihinde temerrüte düşmesi nedeniyle bu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir. Dosyada ,... 29 .maddesine göre , taşıma esnasında hasarın meydana gelmesinde davalıların ağır kusuru ya da kastı ispatlanamadığından davacının dava dilekçesindeki diğer talepleri red edilmiştir.Aynı zamanda ... 23/4.maddesine göre davacının kendi akidi olan ... ...ŞTİ'den taşnan cihazın taşıma bedeli olan 1.961 TL 'yi de talep edebileceğinden bu miktarın ...'a gönderilen ihtarda belirlenen 3 günlük atıfet mehli sonunda 25/08/2017 tarihinde temerrüte düşmesi nedeniyle bu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiş, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,2-35.128,03 TL'nin davalı ...Ş. yönünden 03/10/2017 dava tarihinden itibaren, davalı ... Ltd. Şti. yönünden ise 25/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,3-1.961,00 TL taşıma bedelinin davalı ... Ltd. Şti.'den 25/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Fazlaya ilişkin istemin reddine,5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.533,55 TL karar ve ilam harcının 516,60 TL peşin harcından ve 5.460,59 TL ıslah harcından mahsubu ile hazineye irad kaydına ,bakiye 3.443,64 TL harcın karar kesinleşmesine müteakip ve talep halinde davacıya iadesine ,6-Davacı tarafından yapılan 4.977,4 TL tebligat-müzekkere gideri, 32.100,00 TL bilirkişi ücreti, 31,40 TL başvurma harcı, 5.460,59 TL ıslah harcı, istinaf kanun yoluna başvurma harcı 148,60 TL, istinaf karar harcı 54,40 TL, Temyiz karar harcı 615,40 TL, Temyiz kanun yoluna başvurma harcı 3.033,70 TL olmak üzere toplam 46.421,49 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul ve red oranları dikkate alınarak takdiren, 4.907,68 TL'sinin (4.642,66 TL'sinden davalı ... AŞnin sorumlu olması kaydıyla) davalı ...Ş. Ve tahsili ile davalı ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen, alınarak davacıya verilmesine , bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,7-Davalı ... Ltd. Şti. tarafından yapılan 158,80 TL posta masraf, 100,00 TL istinaf avansı, istinaf kanun yoluna başvurma harcı 148,60 TL, istinaf karar harcı 54,40 TL olmak Temyiz karar harcı 5.501,06 TL, Temyiz kanun yoluna başvurma harcı 3.033,70 TL üzere toplam 8.9 42,16TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul ve red oranları dikkate alınarak takdiren, 7.983,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı ... Ltd. Şti'ye verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,8-Davalı ...Ş. tarafından yapılan Temyiz karar harcı 5.501,06 TL, Temyiz kanun yoluna başvurma harcı 3.033,70 TL olmak üzere toplam 8.534,76 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul ve red oranları dikkate alınarak takdiren, 7.227,95 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalı ...Ş.'ye verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından mahkeme yatırılan ve kullanılmayan 500,00 TL gider avansının karar kesinleşmesine müteakip ve talep halinde iadesine, 9-Davacı tarafından yatırılan peşin harç 516,60 TL harcının 54,61 TL'sinin (51,33 TL'sinden davalı davalı ...Ş. Ni sorumlu olması kaydıyla ) davalılardan müştereken ve mütesellsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 10-Davacı vekille temsil olunduğundan kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 37.089,03 TL vekalet ücretinin 35.128,03 TL'sinin davalı ...Ş. ve davalı ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen, 1.961,00 TL'nin davalı ... Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine,11-Davalılar vekil ile temsil olunduğundan red edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3.maddesi uyarınca hesap ve takdir olunan 37.089,03 TL vekalet ücretinin 35.128,03TL'sinin red sebebi aynı olan davalılara verilmek üzere,bakiye 1,961,00 TL'nin ise davalı ... Ltd. Şti.'ye verilmek üzere davacdan tahsiline ,12-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/06/2026Katip ... e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır