Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, yapı kooperatifi genel kurulunun aidat gecikme zammı, taşınmaz alımı ve inşaat yetkilendirme kararlarının usulsüz toplanma ve bilgilendirme gerekçesiyle iptali davasına ilişkin kararını açıkladı.
Özet: Davacı, kooperatif genel kurul toplantısının ilanının yetersizliği ve birçok ortağın bilgilendirilmemesi nedeniyle usulsüz yapıldığını, bu toplantıda alınan aidat gecikme zammı, yönetim kuruluna arazi alımı, inşaat yapım şekli ve finansal düzenlemeler konusunda verilen geniş yetkilerin haksız olduğunu, özellikle arsa tahsisi sürecinde ortaklar arasında ayrımcılık yapıldığını iddia ederek, söz konusu genel kurul kararlarının iptalini talep etmektedir.

T.C.

ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 20/05/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
DAVANIN KONUSU: Genel Kurul Kararının İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 20/05/2026
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkillerin, davalı ... Sitesi Yapı Kooperatifi'nin ortakları olduğunu, davalı kooperatifin Yönetim Kurulu'nun 11.11.2021 tarihli toplantısında 2019-2020 yılı olağan Genel Kurul toplantısının 24.12.2021 tarihinde saat 11:00'de ... Mah. ... Sit. ...Sok. No:... Merkezefendi/Denizli adresinde yapılması yönünde karar alınmış ve 17.11.2021 tarihinde trajı çok düşük olan ... Gazetesi'nde gündem maddeleri ile birlikte Genel Kurul tarih, saat ve yeri hususunda ilan yapıldığını, 24.12.2021 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında alınan 6 numaralı karari ile; aidatlarını ödemeyen ortaklar için aylık % 5 oranında gecikme zammı uygulanmasına karar verilmiş, bahsi geçen 8.madde gündemine ilişkin olmasına rağmen 6.madde gündemi ile birlikte oylanıp karara bağlanmış olduğundan 8.madde oylamasında tekrardan görüşülüp karara bağlanmadığının belirtildiğini, 24.12.2021 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında alınan 7 numaralı kararı ile; m2 birim fiyatının azami 5.000,00 TL olacak şekilde kooperatif yönetim kuruluna Denizli İli sınırları içerisinde ve niteliği (imarlı veya imarsız) yönetim kurulu tarafından belirlenecek şekilde taşınmaz satın alımı hususunda yetkinin yönetim kuruluna verildiğini, 24.12.2021 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 9 numaralı kararı ile; satın alınacak taşınmazda yapılacak inşaat yapım şeklinin emanet ihale usulü veya kat karşılığı olarak yaptırılması, yapılacak yapı tarzının, cinsinin, metrajının, şeklinin ebatlarının ve sayısının belirlenmesi, plan, proje çizdirilmesi, plan ve projelerin Meslek Odalarında ve Belediyelerde onaylatılması ve bu işlemlerin takip edilmesinin yapı Denetim firmaları ile sözleşme imzalanması vb. her türlü iş ve işlemleri yerine getirmesi hususlarında Yönetim Kuruluna yetki verildiğini, 24.12.2021 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 10 numaralı kararı ile de; inşaatların yapımı aşamasında işyerlerinin proje büyüklüklerine göre gerekli düzenlemeleri yapmak ve ilave aidat ve/veya ara ödemeleri belirlemek... hususunda Yönetim Kuruluna yetki verildiğinin belirtildiğini, Yönetim Kurulunun kendisine devredilen/verilen bu yetkiler çerçevesinde davalı kooperatife satın alınacak taşınmaz için araştırma yaptığını ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nden arsa tahsisi için anlaşma sağlandığını. davacı müvekkilin kooperatif ortakları gibi birçok kooperatif ortağına bahsi geçen kurumdan tahsis edilecek arsa hususunda bilgi verilmediğini, yönetim kurulunun kendisine yakın kooperatif ortakları dışındaki ortakların kurumdan tahsis edilecek taşınmazdan yararlanmalarını istemediğini, bunun yerine yönetim kurulunun, genel kurul toplantısından ve ayrıca kurumdan tahsis edilecek arsadan haberdar olmayan kooperatifin diğer ortakları için piyasadan (vatandaşlardan) taşınmaz satın alınması yönünde karar aldığını, bu çerçevede davalı kooperatifin yönetim kurulu tarafından davacı müvekkillere gönderilen ihtarnamede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nden yapılan arsa tahsis bedelini yatırmayan ortaklar için vatandaşlardan arsa temin edildiğini, gerek 24.12.2021 tarihli olağan genel kurul toplantısından gerekse alınacak taşınmazlar hususunda müvekkillerin, ancak davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından gönderilen ihtarname ile haberdar olduklarını ve davalı kooperatife gönderilen ihtarname cevabında 24.12.2021 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan kararların hükümsüz olduğunu, iptali gerektiğini, bahsi geçen genel kurul toplantısından haberdar edilmediklerinin belirtildiğini, müvekkillerin ve olağan genel kurul toplantısında alınan kararları etkileyecek sayıdaki (2/3'ü) kooperatif ortaklarının yapılan genel kurul toplantısından haberdar olmadıklarını, bu nedenlerle haklı davanın kabulü ile, Davalı ... Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifinin 24/12/2021 tarihinde yapılan Genel Kurul toplantısında alınan; 6. Numaralı karardaki "aidatlarını geciktiren ortaklar için aylık % 5 gecikme zammı alınması" ibaresinin/ kısmının, 7. Numaralı karardaki son paragrafının/ bendinin dışındaki kısmının, 9. Numaralı karardaki "inşaat yapım şeklinin emanet usulü olarak ve/ veya kat karşılığı olarak yaptırılması, ayrıca yapılacak yapı tarzının, cinsinin, metrajının, şeklinin, ebatlarının ve sayısının belirlenmesi, plan, proje çizdirilmesi, plan ve projelerin meslek odalarında ve belediyelerde onaylatılması ve bu işlemlerin takip edilmesi, yapı denetim firmaları ile sözleşme imzalanması v.b her türlü iş ve işlemleri yerine getirmesi hususunda yönetim kurulunun yetkili olması" ibaresinin/ kısmının ve 10. Numaralı karardaki "inşaatların yapımı aşamasında iş yerlerinin proje büyüklüklerine göre gerekli düzenlemeleri yapmak ve ilave aidat ve/ veya ara ödemeleri belirlemek, belirlenecek bedelli ortaklardan tahsil etmek üzere yönetim kuruluna yetki verilmesi " ibaresinin/ kısmının mutlak butlanla batıl olduğunun (yok hükmünde olduğunun) tespitine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacı yanca ilerisi sürülen hususların yasaya, yönetmeliğe, emsal içtihatlara ve somut duruma aykırı olup, usulden yahut esastan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 53. maddesinde belirtilen 1 aylık hak düşürücü sürede açılmadığı için 6100 sayılı hmk'nın 114/2 yollamasıyla anılan yasanın (1163 sy.) 53 ve HMK'nın 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yanın dava dilekçesinde sıraladığı Genel Kurul kararlarının yokluğunun tespiti talebinin yasal olmadığını, genel kurul toplantısına çağrılması gereken ortakların çağrılmaması ve gelmemeleri halinde, toplantı ve karar nisabını etkiliyorsa bu durumun kararın yok sayılmasını gerektirdiğini. bu nitelikteki kararların yokluğunun tespiti davası açabilmek için kararlara muhalif olmak gerekmediği gibi, açılacak davanın da herhangi bir süreye tabi olmadığını, dava dilekçesinde ileri sürülen; genel kurul çağrısının usule aykırı yapıldığı, tirajı düşük bir gazetede ilan yapıldığı, taahhütlü mektup yoluyla bildirim yapılmadığı, ilan edilen yerden farklı yerde toplantı yapıldığı, karar alımını etkileyecek çoğunluğun (2/3) toplantıdan haberdar edilmediği şeklindeki iddiaların da yasal bir dayanağı ve somut bir karşılığı bulunmadığını, karar alımını etkileyecek çoğunluk olarak belirtilen 2/3 ortak sayısının haberdar edilmediği yönündeki savın da yasal dayanaktan yoksun olduğunu, toplantı yeter sayısının kooperatife kayıtlı ortakların 1/4'ü olup, kararların da yeter sayıda katılan ortak sayısının yarısından fazlasının oyuyla alınabildiğini, toplantıya 88 adet ortak katılmış olup kararların da oy birliği ile alındığını, dava dilekçesinde ileri sürülen; esasen genel kurulun alması gereken ve yönetim kuruluna devri mümkün olmayan hususlarda yetki verildiği bu sebeple Genel Kurul Kararlarından yukarıda sayılanların butlanına karar verilmesi gerektiği yönündeki iddianın da gerek 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa gerekse de Kooperatif Ana Sözleşmesine aykırı olduğunu, davacı yanın iddiasının aksine, genel kurulun alması gereken ve yönetim kuruluna devri mümkün olmayan konularda yetki ve görev devrinin söz konusu olmadığını, bu nedenlerle; dava dilekçesinde sayılan genel kurul kararlarının yok hükmünde olduğunun tespiti talebi yönünden; çağrı usulsüzlüğü iddiası karşısında, toplantıya kooperatif üye sayısının 1/4'ünden fazla ortağın katılarak oy birliği ile karar almaları nedeniyle, toplantı ve karar nisabını etkilemediğinden dolayı yokluk nedeninin de bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesini; iptal edilebilirlik yönünden ise HMK'nın 114/2. madde hükmü yollamasıyla, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesindeki, davanın bir aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmasına yönelik dava şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle, HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesini, esas yönünden de haksız olan davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; " İptali talep edilen tüm kararların oy birliği ile alındığı, genel kurul toplantısına katılan 88 kişinin ise ibraz edilen ortaklar pay defterine göre kooperatif ortağı olduğu anlaşıldığından genel kurul toplantısında alınan kararların mutlak butlanı gerektirecek nitelikte(toplantı ve karar nisabı yönünden) bulunmadığı görülmüştür. Davalı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda SMMM Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21.02.2023 tarihli rapor ve 06.03.2023 tarihli ek rapora göre, davalı ... Sitesi Yapı Kooperatifi'nin 24.12.2021 tarihinde yapılan Genel Kurul toplantısı için kooperatif yönetim kurulu tarafından 11.11.2021 tarihli kararda 2019-2020 yıllarına ait ... Mahallesi ... Sitesi ... Sokak No: ... Merkezefendi/Denizli adresinde 2019-2020 yıllarına ait Genel Kurul Toplantısı yapılması kararının alındığı, davalı ... Sitesi Yapı Kooperatifi 24.12.2021 tarihinde ... Mahallesi ... Sitesi ... Sokak No:... ... / Denizli adresinde Bakanlık Temsilcisi ... gözetiminde 2019-2020 yıllarına ait Genel Kurul Toplantısını gerçekleştirdiği, davalı Kooperatifin 24.12.2021 tarihli Genel Kurulunda alınan 7, 9 ve 10 nolu kararların, kooperatif genel kurullarının “Kooperatife gayrimenkul alımında ve satımında izlenecek usul ile alınacak gayrimenkulun özelliği, yerini, fiyatını, satılacak gayrimenkulun asgari fiyatını belirlemek, Üretim ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemek,” devredilemez yetkileri arasında olduğu , 6098 Sayılı T. Borçlar Kanunu'nun “Temerrüt Faizi” başlıklı 120. maddesinin 2. Fikrasında da; sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık (Hukuki ilişkilerde Yasal Faiz) temerrüt faizi oranının, birinci fikra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı hükme bağlanmıştır.” Buna göre kooperatif genel kurulunda karara bağlanan % 5 gecikme zammı oranının (Yasal Faiz: % 9 x 2 — % 18 / 12 =% 1,5) yasa ve mevzuata uygun olmadığı, genel kurulda sözleşme ile kararlaştırılabilecek en yüksek faiz oranın aylık % 1,5 olduğunun tespit edilmesi karşısında iptali talep edilen 6,7,9 ve 10. Maddedeki hususların 1163 sayılı kooperatifler kanununa, davalı kooperatifin ana sözleşmesine ve 6098 sayılı TBK 'na aykırı oldukları tespit edilmekle davacının davasının kabulü"şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde genel kurul kararlarının mutlak butlanla batıl olduğunun ve yok hükmünde bulunduğunun tespitinin talep edildiğini, mahkemenin ise talep dışına çıkarak kararların iptaline hükmetmesinin HMK’ya aykırı olduğunu, mahkemenin gerekçesinde de açıkça yokluk ve mutlak butlan gerektiren bir yasaya aykırılık bulunmadığını kabul ettiğini, Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca iptal davalarının toplantı tarihinden itibaren bir aylık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerektiğini, davanın ise 19.07.2022 tarihinde açıldığını, çağrıda usulsüzlük bulunsa dahi bunun tek başına yokluk sonucu doğurmayacağını, çağrılmayan ortakların bulunmasının ancak toplantı ve karar nisabını etkilemesi halinde yokluk yaptırımı doğurabileceğini, somut olayda toplantı nisabının sağlandığını, toplantıya 88 ortağın katıldığını ve kararların oybirliği ile alındığını, bu nedenle davanın süre yönünden usulden reddi gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, kooperatif genel kurul kararının mutlak butlanla batıl olduğunun/yok hükmünde olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulü ile kararların iptaline karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 45/2. maddesinde genel kurulun ana sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılacağı, yapı kooperatiflerinde ortakların en az dörtte birinin şahsen veya temsilen hazır bulunması şartıyla genel kurulun toplanabileceği düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 51/1. maddesinde ise kanun ve ana sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça genel kurul kararlarının oyların yarıdan bir fazlasıyla alınacağı belirtilmiştir.
Somut olayda kooperatifin toplam 274 ortağının bulunduğu, toplantıya 88 ortağın katıldığı, çağrının ise yalnızca yerel gazetede ilan yoluyla yapıldığı, ana sözleşmenin 28. maddesinde açıkça düzenlenmiş olmasına rağmen ortaklara taahhütlü mektupla çağrı yapılmadığı sabittir. Öncelikle belirtmek gerekir ki çağrı usulüne aykırılık kural olarak iptal sebebi olup bu tür davaların 1163 sayılı Kanun’un 53. maddesinde düzenlenen bir aylık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekir. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin yalnızca çağrı usulsüzlüğüne dayanarak davanın süresinde açıldığını kabul etmesi yerinde değildir. Ancak, toplantıya çağrılması gereken ortakların çağrılmaması ve bu eksikliğin toplantı veya karar nisabını etkileyebilecek nitelikte olması halinde kurucu-şekli nitelikteki emredici hukuk kurallarına aykırılıktan dolayı yokluk yaptırımından söz edilir ( karar için bknz. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2024 tarih 2023/3321 Esas 2024/1819 Karar sayılı; 13/04/2022 tarih 2021/2478 Esas 2022/2104 Karar sayılı ilamları).
Eldeki davada toplantıya çağrılmayan ortak sayısı 186 kişidir. Toplantıya katılan ortak sayısı ise 88 kişidir. Çağrılmayan ortakların toplantıya katılmaları ve ret oyu kullanmaları halinde toplantıda alınan kararların kabul edilmemesi ihtimali bulunduğu açıktır. Bu nedenle çağrı eksikliği somut olayda doğrudan toplantı ve karar nisabını etkileyebilecek mahiyettedir. Bu durumda, dava konusu genel kurul kararlarının Kooperatifler Kanunu’nun 45 ve 51. maddelerindeki kurucu-şekli nitelikteki emredici düzenlemelere aykırılık sebebiyle yok hükmünde olduğunun kabulü gerekir. İlk derece mahkemesince, dava konusu genel kurul kararların, kurucu-şekli nitelikteki emredici hukuk kurallarına aykırılıktan dolayı, yok hükmünde olduklarının tespitine karar verilmesi gerekirken iptaline karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Açıklanan husus kamu düzenini ilgilendirdiğinden davalı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilmiş, anılan yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerekli kılmadığından dairemizce karar kaldırılarak, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Denizli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/03/2023 ... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Davanın KABULÜ ile; Davalı ... Sitesi Yapı Kooperatifi'nin 24.12.2021 tarihinde yapılan Genel Kurul toplantısında alınan;
- 6 numaralı karardaki “ aidatlarını geciktiren ortaklar için aylık %z 5 gecikme zammı alınması “ ibaresi / kısmının,
-7 numaralı karardaki son paragrafının/bendinin (kooperatif amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere yerli binek araç alınmana ilişkin paragraf ) dışındaki kısmın,
-9 numaralı karardaki “inşaat yapım şeklinin emanet usulü olarak ve/veya kat karşılığı olarak yaptırılması, ayrıca yapılacak yapı tarzının, cinsinin, metrajının, şeklinin, ebatlarının ve sayısının belirlenmesi, plan, proje çizdirilmesi, plan ve projelerin Meslek Odalarında ve Belediyelerde onaylatılması ve bu işlemlerin takip edilmesi, yapı denetim firmaları ile sözleşme imzalanması vb. her türlü iş ve işlemleri yerine getirmesi hususunda Yönetim Kurulunun yetkili olması ”ibaresinin/kısmının,
- 10 numaralı karardaki “inşaatların yapımı aşamasında işyerlerinin proje büyüklüklerine göre gerekli düzenlemeleri yapmak ve ilave aidat ve/veya ara ödemeleri belirlemek, belirlenecek bedelleri ortaklardan tahsil etmek üzere yönetim kuruluna yetki verilmesine “ ilişkin kısmın,
YOK HÜKMÜNDE OLDUKLARININ TESPİTİNE,
a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 651,30 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2023 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı, ... Harç sayılı harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince İPTALİNE,
b-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ile 80,70 TL peşin harç toplamı 161,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c-Davacı tarafından yapılan davetiye gideri, posta masrafı, bilirkişi masrafından oluşan toplam 1.637,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
d-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden usulü kazanılmış hak sebebi ile ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
e-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince ilk derece mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgiliye İADESİNE,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davalının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 732,00 TL maktu istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya İADESİNE,
b-Davalı tarafından istinaf incelemesi için yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
6-Kararın Dairemizce taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince aynı Kanun'un 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
...