Yüksek otomasyonlu matbaa işlerinde ihale konusu faaliyetler için Sosyal Güvenlik Kurumunun eksik işçilik tespitinin haksız bulunarak kurum işleminin iptali ve tahsil edilen bedelin yasal faiziyle iadesi kararının Yargıtay tarafından onanması.
Özet: Sosyal Güvenlik Kurumunun eksik işçilik tespitiyle uyguladığı idari para cezasına ve borç tahakkukuna itiraz eden davacının, ihtirazi kayıtla ödediği meblağın yasal faiziyle iadesi talebiyle açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, işyerindeki otomasyon sistemi, güncel üretim teknolojileri ve hesaplamalarda göz ardı edilen maliyetleri dikkate alan bilirkişi raporları doğrultusunda kurum işlemini hukuka aykırı bularak davanın kabulüne karar vermiş; yüksek mahkeme de bu kararı usul ve yasaya uygun bularak onamıştır.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/159 E., 2025/899 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş MahkemesiSAYISI : 2023/128 E., 2023/294 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVADavacı vekili; müvekkili davacıya, 5510 sayılı Kanun'un 1 10... . maddeleri uyarınca 01.01.2017 - 31.12.2017 tarihleri arasında ihale konusu işleri için yapılan müfettiş incelemesinde 2.073.630,21-TL tutarında eksik işçilik ve idare para cezası uygulandığının bildirildiğini, müvekkili tarafından yapılan itirazın kabul edilmediğini, ihtirazı kayıtla istenen meblağın ödendiğini belirterek, Kurum işleminin iptali ile davacının ödediği 2.078.310,55-TL'nin yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, Kurum tarafından eksik işçilik bildirildiği gerekçesiyle davacı hakkında borç çıkarıldığı ve davacı tarafından borcun Kuruma ödendiği ve Kurum işleminin iptali ile ödenen miktarın ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile tespitinin talep edildiği, Kurum tarafından üretime yönelik tüm gelirin 88.232.075,35-TL olduğu, bu miktardan 8.319.026,52-TL düşülüp kalan miktar olan 79913048,053-TL üzerinden %8 oranında işçilik uygulayarak eksik bildirilen asgari işçilik miktarının belirlendiği, .. SGM'den gelen yazılarda müfettiş raporuna istinaden çıkarılan gecikme zammı dahil toplam borcun 2.078.310,55-TL olarak tahakkuk ettirildiğinin belirtildiği, davacının yaptığı itirazın kurum tarafından reddedildiği, ... Odasınca gönderilen yazılarda yerin matbaacılık olup toplam 11 474, 70... alan olduğu, 30 00... sinin kapalı alan olup, her türlü matbaa işinin yapıldığının belirtildiği, mahkemece seçilen bilirkişi heyetince yerinde inceleme yapıldığı, işyerinde . ... Bakanlığından ihale ile alınan kitap basım işi ile ihalesiz yapılan basım işlerinde kullanılan teknolojinin ... teftişinde dikkate alınmadığının belirtildiği, yine hesaplamada 573002,22-TL gider (bakım onarım güvenlik firması gideri gibi) dikkate alınmadığı, 4205000,00-TL telif iücretinin düşülmediğinin belirtildiği, yine ... Odasından gelen yazılarda kitap basım işçilik oranın % 0,5-1 oranında olduğunun belirtildiği, iş yerinde otomasyon sistemi olup, basım işinin makinalara otomatik yüklendiği, işçi müdahalesine gerek kalmadığı, basımların otomatik olarak ciltlendiği, robotların paketlediği ve bunların tıra yüklendiği, taşıma hariç en çok 15 kişinin görev aldığı, ünite için en fazla 20 kişinin gerekli olabileceği, yıllık basım miktarının 115.469.4 59... olup, ayda 32.295.060-m2 üretim yapılabileceği ve 3 vardiye ile bu miktarın toplam 96.885,1 80... üzerine çıkacağı iki vardiya halinde bile iki aylık çalışma ile söz konusu miktarın elde edilebileceği, milli ... bakanlığından alınan ihale dikkate alındığında 7-8-9 aylarda toplam 459 işçinin bildirildiği dolayısıyla kuruma eksik bildirimde bulunmadığının belirtildiği anlaşılmakta olup somut olayda, dosya kapsamıyla uyumlu ve denetlenebilir bilirkişi raporları dikkate alınarak Mahkemece verilen karar yerinde olmuş davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum işleminin yerinde olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, asgari işçilik tespitine yönelik Kurum işleminin iptali ile Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.