Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması isteminde yetkisizlik kararı veren sulh hukuk mahkemeleri arasındaki yargı yeri uyuşmazlığının kısıtlı adayının yerleşim yeri esas alınarak giderilmesi.
Özet: Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması talebiyle açılan bir davada, kısıtlı adayının yerleşim yeri konusunda farklı illerdeki iki Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkisizlik kararı vermesiyle ortaya çıkan uyuşmazlık, üst mahkeme tarafından değerlendirilerek, dosyadaki deliller uyarınca kısıtlı adayının dava tarihindeki ikamet adresinin Gümüşhane olduğu ve Türk Medeni Kanununun vesayet işlerinde yetki ile yerleşim yeri hükümlerine göre Gümüşhane Sulh Hukuk Mahkemesinin davaya bakmakla yetkili olduğuna karar verilerek yargı yerinin belirlenmesi sağlanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/11197 E.  ,  2026/1879 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/111 Esas, 2025/206 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 21.03.2024 Tarihli ve 2024/180 Esas, 2024/452 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayının ikamet adresinin ... Mah. ... Cad. No:6/13 .../Gümüşhane olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 29.05.2025 Tarihli ve 2025/111 Esas, 2025/206 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayının ikamet adresinin ... Mah. ... ... Bulvarı 111/... .../Mersin olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci ve 432 nci maddeleri uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Koşulları” başlıklı 432 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması hâlinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar. ”
5. 4721 sayılı Kanun’un“Yetki” başlıklı 433 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre kısıtlı adayının dava tarihindeki adresinin ... Mah. ... Cad. No:6/13 .../Gümüşhane olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.