Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığının çözümü, yargı çevresinin değişmesi sonrası ihtiyati haciz ara kararının istinaf incelemesinde 5235 ve 694 sayılı kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi.
Özet: Davacının ihtiyati haciz talebinin reddi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun hangi Bölge Adliye Mahkemesi tarafından inceleneceği hususundaki yetki uyuşmazlığı, İzmir ve Denizli Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı alanları değişimi sonrası karşılıklı yetkisizlik kararları vermesiyle gündeme gelmiştir; bu kapsamda, 5235 sayılı Kanunun ek maddesi uyarınca dosya daha önce birleşmiş bir davada İzmir Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenmiş olduğundan, yargı çevresi değişikliğine rağmen sonraki istinaf incelemelerinin de aynı Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği değerlendirilerek yetkili mahkeme belirlenmesi amaçlanmaktadır.
5. Hukuk Dairesi         2025/10928 E.  ,  2026/1874 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1488 Esas, 2025/1257 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.02.2022 Tarihli ve 2022/73 Esas Sayılı Ara Kararı
Davacının aynı uyuşmazlığa bağlı alacak talepleri için açtığı Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/529 Esas sayılı dosyasında bulunduğu tedbir taleplerinin reddedildiği, aynı uyuşmazlıkla ilgili açılan bu davanın 2016 yılında açılmış olduğu ve bu kapsamda bu dosyada talep edilemeyecek yeni ve ivedi bir talepten söz edilemeyeceği ve davacının dava konusu bakımından, iki dosyadaki toplam talep miktarı ile Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/529 Esas sayılı dosyasındaki talebinden fazlasına dayanan iş bu Mahkeme dosyasındaki fazla talep miktarına ilişkin yaklaşık ispat koşulunu sağlayamamış olması göz önüne alınarak davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 07.04.2022 Tarihli ve 2022/686 Esas, 2022/731 Karar Sayılı Kararı
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
C. Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.05.2022 Tarihli ve 2022/73 Esas, 2022/172 Karar Sayılı Kararı
Aralarında şahsi, fiili ve hukuki bağlantı bulunduğu anlaşıldığından Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/529 Esas sayılı davası ile işbu dava dosyası Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/73 Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine, Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/73 Esasının bu şekilde kapatılmasına, yargılamanın Milas 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/529 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir .
C. Milas 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.05.2025 Tarihli ve 2024/10 Ara Kararı
Somut olayda, taraflar arasında akdi bir ilişki olduğu, alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği, muaccel bir alacağın varlığının söz konusu olmadığı, kaldı ki muhtemel bir ihtiyati haciz kararının taşkın hacze neden olabileceği, dolayısıyla ihtiyati haczin koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
D. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 26.06.2025 Tarihli ve 2025/1170 Esas, 2025/1314 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda; 5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev Ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) 25 inci maddesi uyarınca Hakimler Savcılar Kurulu'nun olumlu görüşü alınarak Denizli, Malatya, Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemelerinin kurulduğu buna ilişkin kararın 10.06.2022 tarihli 31862 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, Denizli Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı alanının Denizli, ..., Uşak olarak belirlendiği ve 02.09.2024 tarihinden sonra verilen mahkeme kararlarına bakmakla görevli olduğunun belirtildiği, istinafa konusu kararın Milas 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.05.2025 tarihli ara kararına ilişkin olduğu gerekçesiyle Denizli Bölge Adliye Mahkemesine 4. Hukuk Dairesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
E. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 10.07.2025 Tarihli ve 2025/1488 Esas, 2025/1257 Karar Sayılı Kararı
Daire faaliyete geçmeden önce birleşen dosyada verilen ara kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi tarafından inceleme konusu yapıldığı, dolayısıyla 5235 sayılı Kanun'un Ek Madde 1/1 hükmü uyarınca sonraki istinaf incelemelerinin de İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, taraf arasındaki davada verilen karara ilişkin istinaf incelemesinde yetkili bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:
“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”
C. Değerlendirme
Somut olayda, Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.02.2022 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesince yapılarak istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.