Yargı çevresi değişikliği sonrası istinaf incelemesinde yetkili Bölge Adliye Mahkemesi tespiti: İhtiyati tedbir itirazını incelemiş olan BAMın yetkisinin devamı hakkında karar
Özet: Yargı çevresi değişikliği sonrası ilk derece mahkemesinin esas kararına ilişkin istinaf incelemesini hangi bölge adliye mahkemesinin yapacağı konusunda çıkan yetki uyuşmazlığında, bölge adliye mahkemelerinden biri yeni yargı çevresini, diğeri ise dosyanın daha önce ihtiyati tedbir itirazını inceleyen mahkemeyi yetkili görmüş; Yüksek Mahkeme ise, ilgili yasal düzenleme uyarınca, davanın aynı konuda daha önce bir istinaf incelemesi yapmış olan bölge adliye mahkemesi tarafından görülüp sonuçlandırılması gerektiğine hükmetmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/6659 E.  ,  2026/1867 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/401 Esas, 2025/378 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.12.2023 Tarihli ve 2019/503 Esas Sayılı Ara Kararı
Mahkemece 19.10.2023 Tarihli ve 2019/503 Esas sayılı ara kararıyla anılan taşınmazlar üzerine, davalılara ait olması halinde takdiren dava değerinin %20 si tutarında 30.000,00 TL teminatın Mahkeme veznesine depo edilmesi halinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş, davalı yüklenici tarafından yapılan itiraz ise yaklaşık ispat gerçekleştiği, hakkın elde edilmesinin zorlaşacağı gerekçesi ile 15.12.2023 tarihli ara kararla reddedilmiştir.
B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 14.03.2024 Tarihli ve 2024/181 Esas , 2024/223 Karar Sayılı Kararı
Davada, sözleşmenin feshi ve tapu iptal ve tescil talep edildiği, kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde yükleniciye temlik edilen bağımsız bölümlerin avans mahiyetinde oluşu, dosya kapsamı ve tespit dosyası birlikte dikkate alındığında yaklaşık ispatın sağlandığından, bu sebeple yerel mahkemenin ihtiyati tedbir kararı ve bu karara davalı yanca yapılan itirazın reddi kararının isabetli olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir.
C. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.09.2024 Tarihli ve 2019/503 Esas, 2024/174 Karar Sayılı Kararı
Davanın kısmen kabulü ve birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/479 Esas sayılı dosyasının kabulüne karar verilmiş, karar davalılar vekillerince istinaf edilmiştir.
D. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 04.03.2025 Tarihli ve 2025/323 Esas, 2025/232 Karar Sayılı Kararı
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 03.07.2024 tarih ve 1269 karar numaralı kararı ile Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesinin 02.09.2024 tarihinde faaliyete geçirilmesine karar verildiği, anılan karar gereğince 02.09.2024 tarihinden sonra verilen karar ve hükümlerin istinaf başvurusunu inceleme görev ve yetkisi Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine ait olduğu ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05/09/2024 tarihli ve 2019/503 Esas, 2024/174 Karar sayılı ilamının Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği tarihten sonra karara bağlandığı gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
E. Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 30.04.2025 Tarihli ve 2025/401 Esas, 2025/378 Karar Sayılı Kararı
Eldeki dava dosyasında ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.09.2024 tarihli 2019/503 Esas, 2024/174 Karar sayılı kararının istinafen incelemede görevli ve yetkili bölge adliye mahkemesinin daha önce ihtiyati tedbire itirazın reddi kararını istinaf yolu ile inceleyen ve istinaf yolu başvurusunun esastan reddine karar veren İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 15. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada istinaf incelemesinin yapılacağı bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:
“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”
C. Değerlendirme
Somut olayda, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.10.2023 Tarihli ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 14.03.2024 Tarihli ve 2024/181 Esas, 2024/223 Karar sayılı kararı ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.