Kadastro tutanağı düzenlenmeyen tescil harici yol alanının tescili talebinde mahkemeler arası görev uyuşmazlığı Yargıtayca çözümlendi.
Özet: Bu hukuki evrak, kadastro güncelleme çalışmaları sırasında tescil harici bırakılan (C harfiyle işaretlenmiş yol olarak belirtilen) bir taşınmazın tescili istemi üzerine Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Denizli Kadastro Mahkemesi arasında ortaya çıkan görev uyuşmazlığını ele alarak, taşınmaz için kadastro tutanağı düzenlenmediği durumlarda uyuşmazlıkların kadastro mahkemesi yerine genel hukuk mahkemelerince çözülmesi gerektiği ilkesinden hareketle Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar vermiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/10819 E.  ,  2026/1872 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2025/15 Esas, 2025/13 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.02.2024 Tarihli ve 2021/244 Esas, 2024/52 Karar Sayılı Kararı
Denizli Kadastro Müdürlüğü'nün Denizli Kadastro Mahkemesine yazılan 6743920 sayılı yazısı ile Denizli ili, ... ilçesi ... Mahallesinde devam eden 22/a Kadastro Güncelleme çalışmaları sırasında geçici 8 inci madde uygulaması yapılan ... Mahallesi ... Mevkii 5 73... parsellerin Mahkemenin 2021/244 Esas sayılı dosyasında davalı olduğunun tespit edildiğinin bildirildiği, Mahkeme dosyasının kesinleşmediği bu nedenle görevli mahkemenin bundan böyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 27 nci maddesi gereğince Denizli Kadastro Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
B. Denizli Kadastro Mahkemesinin 30.05.2025 Tarihli ve 2025/15 Esas, 2025/13 Karar Sayılı Kararı
Kadastro Mahkemesi'nin görevi kadastro tutanağı düzenlenmesiyle başlamakta olup kadastro tutanağı düzenlenmeyen yerlerin tescil talebi yönünden görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, bu nedenle C harfiyle gösterilen tescil harici olan yer yönünden Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, kadastro çalışmalarında tespit harici bırakılan taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun)"İnceleme yeri" başlıklı 22 nci maddesinin 2 nci fıkrası şöyledir.
“İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.”
2. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) "Genel olarak görev" başlıklı 25 inci maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir;
“Bu Kanunun 26... ıncı madde hükümleri saklı kalmak üzere, kadastro tutanağının düzenlenmesi gününden ve tutanak sonradan tamamlanmış ve düzeltilmiş ise, o günden sonra doğan haklara dair istekler, taksim şuyuun giderilmesi veya muhdesata bağlı olarak taşınmaz malı iktisap, muhdesatın yıkılıp kaldırılması ve benzeri nitelikte olan ve mahkemeden yenilik doğurucu hüküm almayı gerektiren dava ile ilgili isteklerin incelenmesi, kadastro mahkemesinin görevi dışındadır.”
3. 3402 sayılı Kanun'un “Zaman bakımından görev ve yetki” başlıklı 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir;
“Kadastro mahkemesinin yetkisi her taşınmaz mal hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği günde başlar. Bu yetkiyi bölgenin idari sınırları belli eder. Yeni ilçe kurulup, teşkilatlanarak faaliyete geçmesi hali hariç, idari kuruluşta yapılan değişiklik sebebiyle daha sonra başka bir bölgeye bağlanan taşınmaz mallara ilişkin uyuşmazlıklar, kadastroya başlama gününde yetkili olan kadastro mahkemesi tarafından karara bağlanır.”
C. Değerlendirme
3402 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesine göre kadastro mahkemesinin görevi taşınmazla ilgili tutanağın tanzimi ile başlar. Hakkında tutanak tanzim edilmeyen taşınmazlarla ilgili uyuşmazlıkların kadastro mahkemesinde çözümlenmesi mümkün değildir. Hakkında tutanak tanzim edilmeyen taşınmazlarla ilgili uyuşmazlıkların genel hukuk mahkemelerinde çözümlenmesi gerekir. Dosya içeriğinden davaya konu edilen taşınmazın C harfi ile gösterilen bölümünün yol olarak isimlendirilen tescil harici alan olduğu ve bu bölüm için kadastro tutanağı tanzim edilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.