Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kayıp çek iptali talebinden feragat eden davacının kötü niyetli beyanlarını inceleyerek disiplin para cezası değerlendirmesi.
Özet: Davacı tarafça kaybolduğu iddia edilen birden fazla çekin iptali ve ödeme yasağı kararı alınması talebiyle açılan davada, davacı vekilinin yargılama sürecinde davadan feragat etmesi üzerine mahkemece feragat nedeniyle davanın reddine hükmedilmiştir; ancak mahkeme, davacının çeklere ilişkin bilgileri (bedel ve hamiller gibi) yanlış beyan ettiği, bir çekin gerçek hamili tarafından bankaya ibraz edildiği ve bu durumun mahkemenin tedbir kararıyla çeliştiğini tespit ederek davacının kötü niyetli davranışını değerlendirmiş ve disiplin para cezası uygulanması ihtimalini gündeme getirmiştir.
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/484 Esas - 2023/407
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A G E R E K Ç E L İ K A R A R ESAS NO : 2023/484 EsasKARAR NO : 2023/407HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... - ... VEKİLİ : ... - ...DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : 31/08/2023KARAR TARİHİ : 07/09/2023GEREKÇELİ KARARINYAZILMA TARİHİ : ...Mahkememizde görülmekte olan kıymet evrak iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; Muhatabı ... Bankası .../İstanbul Şubesi, 31.08.2023 keşide tarihli, ... nolu 20.000 TL bedelli, keşidecisi .... LTD. ŞTİ, Muhatabı ... Bankası - .../İstanbul Şubesi, 30/08/2023 keşide tarihli, ... nolu 18.000 TL bedelli, keşidecisi ... LİİTED ŞİRKETİ, Muhatabı ..., .../İstanbul Şubesi, 02.09.2023 keşide Tarihli, ... nolu 21.000 TL bedelli- keşidecisi .... LTD. ŞTİ, Muhatabı ... Bankası, ... Şubesi, 31.08.2023 keşide Tarihli, ... nolu 24.000 TL bedelli- keşidecisi ..., Muhatabı ... Bankası, .../İstanbul Şubesi, 31.08.2023 keşide Tarihli, ... nolu 18.000 TL bedelli- keşidecisi ... LTD. ŞTİ, Muhatabı ..., .../Çanakkale Şubesi, 30.08.2023 keşide Tarihli, ... nolu 24.000 TL bedelli- keşidecisi ... LTD. ŞTİ. Muhatabı ... Bankası, .../İstanbul Şubesi, 30.08.2023 keşide Tarihli, ... nolu 28.000 TL bedelli- keşidecisi ... Muhatabı ... Bankası, .../İstanbul Şubesi, 31.08.2023 keşide Tarihli, ... Seri nolu 24.000 TL bedelli- keşidecisi .... LTD. ŞTİ. Muhatabı ... Bankası - ... /İstanbul Şubesi, 31.08.2023 keşide Tarihli, ... Seri nolu 22000 TL bedelli- keşidecisi .... LTD. ŞTİ çeklerin kaybolduğudan bahisle söz konusu çekler üzerine, ödemeden men kararı verilerek iptaline karar verilmesini talep etmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava 6102 Sayılı TTK'nin 757 vd. maddeleri gereğince açılan kıymetli evrak iptali (çek iptali ) talebine ilişkindir.Davacı vekilinin 06/09/2023 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiğini belirterek, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dava dilekçesi, feragat dilekçesi ve tüm dosya kapsamından; davacı vekilinin mahkememize sunduğu 06/09/2023 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini beyan ettiği anlaşılmakla, 6100 sayılı HMK'nin 307. maddesi gereğince davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Disiplin para cezası yönünden: HMK'nin "kötüniyetle veya haksız dava açılmasının sonuçları" başlıklı 329.maddesinde :"(1) Kötüniyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir. Vekâlet ücretinin miktarı hakkında uyuşmazlık çıkması veya mahkemece miktarının fahiş bulunması hâlinde, bu miktar doğrudan mahkemece takdir olunur.(2) Kötüniyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, bundan başka beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahkûm edilebilir. Bu hâllere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır." hükmü düzenlenmiştir. Madde gerekçesi "Maddenin birinci fıkrası 1086 sayılı Kanunun 421 inci, ikinci fıkrası da 422 nci maddesinin günümüz Türkçesine uyarlanmış şeklidir. Kötü niyetli kişileri caydırıcı bir hükmün zaruri olması sebebiyle bu kişiler aleyhine, karşı tarafın vekalet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkûmiyet kararının verilmesi öngörülmüştür. İkinci fıkrada ise kötü niyetli davalı veya hakkı olmadığı hâlde dava açan tarafın adli teşkilatı kötü niyetle meşgul etmesi, ayrıca disiplin para cezası ile cezalandırılmıştır." şeklindedir.Elbette aleyhine karar verilen her davacının kötü niyetli olduğundan bahsedilemezse de, somut olay özelinde;1-Davacı hamili olduğunu iddia ettiği 9 adet çeki kaybettiğini beyan etmiş ve ödeme yasağı talep etmiştir. Mahkememizce beyanı esas alınarak teminat karşılığı ödeme yasağı kararı verilmiştir.2-05/09/2023 tarihinde davacının bildirdiği çeklerden biri hakkında (...'a ait ... seri numaralı, 30/08/2023 keşide tarihli, 560.000,00 TL bedelli çek) müdahale talebinde bulunulmuş ve çekin yetkili hamilinin kendileri olduğu iddia edilmiştir. ...'tan gelen cevap yazısı da beyanı doğrulamaktadır. Dilekçe ve ekleri incelendiğinde, davaya konu çekin lehdarının ve 1.cirantasının ..., 2.cirantanın ..., 3.cirantanın ..., 4.cirantanın ... A.Ş, 5.cirantanın ... olduğu, ... seri numaralı, 30/08/2023 keşide tarihli, 560.000,00 TL bedelli çekin 30/08/2023 tarihinde ... .../Çanakkale Şubesine 5.ciranta ... tarafından ibraz edildiği, mahkememizin tedbir kararının uygulandığının bildirildiği anlaşılmıştır. Davacının ilgili çekin 24.000 TL bedelli olduğunu beyan ettiği ancak banka cevap yazısında çekin 560.000 TL bedelli olduğunun bildirildiği anlaşılmış ve değişen koşullara göre ihtiyati tedbir kararının resen kaldırılmasına karar verilmiştir.3-İptali istenen çeklerden ... .../İSTANBUL şubesine ait, ... seri numaralı 02/09/2023 keşide tarihli 200.000 TL bedelli çek bakımından, davacının ilgili çekin 21.000 TL bedelli olduğunu beyan ettiği ancak banka cevap yazısında çekin 200.000 TL bedelli olduğunun bildirildiği anlaşılmış ve değişen koşullara göre ihtiyati tedbir kararının resen kaldırılmasına karar verilmiştir.4-Diğer çekler yönünden ise, davacının herhangi bir evrak sunmaması dikkate alınarak, çeklerin bildirdiği bedelle uyumlu olması halinde tedbirin uygulanmasına karar verilmiş ve bankalara gerekli yazılar yazılmıştır.5-İlgili talep dışında, iptali talep edilen çekin ortaya çıktığı anlaşıldığından, davanın duruşması 02/11/2023 tarihine ertelenmişse de, davacıya mevcut çek hamiline karşı iade davası açmak için süre verilmesi gerektiğinden (TTK md 758/2) bu yönde ara karar kurulmuştur.6-06/09/2023 tarihli ara karar sonrasında davacı vekili feragat beyanı göndermiştir.7-...'a ait ... seri numaralı, 30/08/2023 keşide tarihli, 560.000,00 TL bedelli çek 30/08/2023 tarihinde bankaya ... tarafından ibraz edilmiştir. Eldeki dava tarihi 31/08/2023'tür. Davacı hamil olduğunu iddia etmişse de ciro silsilesinde bulunmamaktadır. Çekin keşide tarihi ve ibraz tarihi dikkate alındığında yetkili hamil olmadığı açıktır. Bunun yanında hamile olduğunu iddia ettiği çek 24.000 değil 560.000 TL bedellidir. Yine ... .../İSTANBUL şubesine ait, ... seri numaralı 02/09/2023 keşide tarihli çek 21.000 TL değil 200.000 TL bedellidir. Bu itibarla davacı hamil olduğuna ilişkin hiçbir delil sunmamıştır. Mevcut deliller aleyhinedir. Hamili olduğunu iddia ettiği çek bedellerini yanlış bildirmiştir. Düşük bedeller bildirerek, düşük teminat karşılığında 9 çeke ödeme yasağı konulmasına neden olmuştur. Ortaya çıkan iki çek sonrasında diğer çeklere ilişkin tedbirlerin beyanla uyumlu olması halinde uygulanmasına karar verilmesi sonrasında davadan feragat etmiştir. Bu nedenle davacının kötü niyetli olduğu, hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açtığı ve adli teşkilatı kötü niyetle meşgul ettiği kanaatine varıldığından, dava değeri ve davacının kastı dikkate alınarak, takdiren 5.000,00 TL disiplin para cezası ile mahkum edilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HMK'nin "disiplin para cezası" başlıklı 446.maddesi:"(1) Bu Kanun anlamında disiplin para cezasından maksat, yargılamanın düzenli bir biçimde işleyişini sağlamak ve kamu düzenini korumak amacıyla verilen, verildiği anda kesin olan ve derhâl infazı gereken para cezasıdır. Bu ceza, seçenek yaptırımlara çevrilemez ve adli sicil kayıtlarında yer almaz.(2) Disiplin para cezası, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir" şeklinde olup, disiplin para cezası bakımından kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM ; Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere ; 1-Davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE, 2-Harç peşin alınmış olması nedeni ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Mahkememizce konulan tüm ödeme yasaklarının derhal kaldırılmasına, 4-Davacı tarafından yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nin 392/2 maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren BİR AY İÇİNDE tazminat davasının açılmaması halinde İADESİNE, 5-HMK'nin 329/2.maddesi uyarınca kötüniyetli olduğu anlaşılan davacının, takdiren 5.000,00 TL disiplin para cezası ile cezalandırılmasına, HMK'nin 446/2.maddesi gereğince 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre derhal tahsil edilmesine,6-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,7-HMK'nin 333. ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise ... aracılığıyla adreste ödemeli gönderilerek resen iadesine, kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına, Dair, disiplin para cezası yönünden HMK'nin 446/1.maddesi gereğince kesin, feragat nedeniyle red kararı bakımından, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi. 07/09/2023Katip ... Hakim ...