Trafik kazasından doğan araç değer kaybı alacağı davasında yetkisiz mahkemede dava açılması üzerine, yetki itirazı ile seçim hakkı davalıya geçen davada yetkili mahkemenin tespiti.
Özet: Trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı davasında, davacının yetkisiz bir mahkemede dava açması üzerine yetkili mahkemeyi seçme hakkının davalılara geçtiği ve davalıların da usulüne uygun şekilde Bakırköy mahkemelerini yetkili olarak gösterdiği anlaşıldığından, olayın Niğdede meydana gelmesine ve davacı yerleşim yerinin Niğde olmasına rağmen davanın Bakırköy asliye hukuk mahkemesinde görülerek sonuçlandırılmasına karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/10673 E.  ,  2026/1870 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/192 Esas, 2025/219 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Yahyalı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.12.2024 Tarihli ve 2024/208 Esas, 2024/79 Karar Sayılı Kararı
Davaya konu trafik kazasının .../Niğde sınırları içerisinde olduğu, olayın Yahyalı ile bir bağlantısının olmadığı, davalı tarafından yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürüldüğü, her ne kadar davalı vekilince yetkili mahkeme olarak Bakırköy Mahkemeleri belirtilmişse de kesin yetki kuralının olduğu anlaşıldığından haksız fiilin gerçekleştiği yer olan yetkili mahkemenin Niğde Hukuk Mahkemeleri olduğu kabul edilerek mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.04.2025 Tarihli ve 2025/21 Esas, 2025/55 Karar Sayılı Kararı
Dosya incelendiğinde davacı yetkisiz olan Yahyalı'da davasını açtığından kendisinde olan seçim hakkı davalı tarafından itiraza uğradığından yani davalıya geçtiğinden yetkili mahkemenin davalı tarafından gösterilen yer mahkemesi olacağı, davacı davasını Niğde'de açmış olsaydı dava tarihinde davacının ikameti Niğde olduğundan zarar gören sıfatıyla açmış olduğu davasının Niğde'de görülmesi gerektiği ancak davacı ilk açtığı davasını yetkisiz yerde açtığından davalıların yetki itirazlarında haklı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
C. Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.06.2025 Tarihli ve 2025/192 Esas, 2025/219 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda davalıların ikametinin .../İstanbul adresi olduğu, kazanın meydana geldiği yerin Niğde ili sınırları içerisinde olduğu, davacı zarar görenin ise yerleşim yerinin Niğde/... olduğu anlaşılmakla haksız fiilin gerçekleştiği yer ve aynı zamanda zarar görenin yerleşim yeri itibarıyla zaten yetkili olan Niğde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararının usûl ekonomisine de aykırı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:
“Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”
4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:
“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”
C. Değerlendirme
1. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.
2. Somut olayda, davacının yerleşim yeri ve kazanın meydana geldiği yer .../Niğde olup, davalıların yerleşim yeri ... / İstanbul 'dur. Dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, yetkisiz Yahyalı Mahkemelerinde davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı vekilince süresinde ve usulüne uygun olarak Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.