Türk Medenî Kanununun 22. maddesi gereği bakımevinde kalmanın yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaması üzerine tereke işlemlerinde yetkili mahkeme tespiti.
Özet: Mirasbırakanın terekesinin teslimi istemine ilişkin yetki uyuşmazlığında, Selçuk Sulh Hukuk Mahkemesi müteveffanın kayıtlı adresinin Adıyaman olması, Adıyaman 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ise bakım kurumunda kalmanın yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararları vermesi üzerine, yüksek mahkeme Türk Medenî Kanununun 22. maddesi uyarınca bakım kurumuna konulmanın yeni bir yerleşim yeri kazandırmayacağını ve mirasbırakanın bakım evine gitmeden önceki yerleşim yerinin Adıyaman olduğunu belirterek, uyuşmazlığın Adıyaman 1. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiğine karar vermiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/16420 E.  ,  2026/1858 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/14 Esas, 2023/8 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Selçuk Sulh Hukuk Mahkemesinin 01.02.2023 Tarihli ve 2023/1 Tereke, 2023/4 Karar Sayılı Kararı
Müteveffanın merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak No:5 İç Kapı No:2 .../Adıyaman olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Adıyaman 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.10.2023 Tarihli ve 2023/14 Tereke, 2023/8 Karar Sayılı Kararı
Bakım kurumuna konulmanın ... yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağı düzenlenmişse de; dosya kapsamından müteveffanın bakım ve gözetiminin sürekli olarak bakımevinde gerçekleştirildiği ve dolayısıyla bakımevinde sürekli yerleşmek amacıyla bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 589 uncu maddesi uyarınca terekenin teslimi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun'un “Kurumlarda bulunma” başlıklı 22 nci maddesi şöyledir:
“Bir öğretim kurumuna devam etmek için bir yerde bulunma ya da eğitim, sağlık, bakım veya ceza kurumuna konulma, ... yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaz.”
4. 4721 sayılı Kanun’un 589 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi, istem üzerine veya re'sen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır.
5. 4721 sayılı Kanun’un 589 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Mirasbırakan, yerleşim yerinden başka bir yerde ölmüş ise, o yerin sulh hâkimi bu ölümü yerleşim yeri sulh hâkimine gecikmeksizin bildirir ve mirasbırakanın ölüm yerinde bulunan mallarının korunması için gerekli önlemleri alarak bununla ilgili dosyayı ve varsa vasiyetnameyi yerleşim yeri sulh hâkimine gönderir.”
C. Değerlendirme
4721 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinde bakım ve sağlık kurumuna konulmanın ... yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmayacağının belirtildiği, dosya kapsamından müteveffanın bakımevine alınmadan önceki yerleşim yeri adresinin .../Adıyaman olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Adıyaman 1. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Adıyaman 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.