Nüfus kaydının düzeltilmesi istemiyle açılan davada, kısıtlı davacının yerleşim yeri ve vesayet makamının yetkili mahkemeyi belirlemesi üzerine Yargıtayca yargı yeri belirlenmesine dair içtihat.
Özet: Bu hukuki evrak, nüfus kaydında doğum tarihi düzeltilmesi talebiyle açılan ve vesayet altındaki bir davacıya ait davada, iki farklı asliye hukuk mahkemesinin (biri davacının cezaevinde bulunmasını, diğeri ise nüfus kayıtlarındaki yerleşim yeri adresini gerekçe göstererek) yetkisizlik kararları vermesi üzerine oluşan yetki uyuşmazlığını incelemektedir; Yüksek Mahkeme, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili maddelerini esas alarak, vesayet altındaki kişinin yerleşim yerinin vesayet makamının bulunduğu yer olduğunu kabul etmiş ve uyuşmazlığı çözmek amacıyla yargılamanın Mersindeki nöbetçi asliye hukuk mahkemesinde yapılmasına kesin olarak hükmetmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/13919 E.  ,  2026/1856 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/7 Esas, 2025/17 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.09.2024 Tarihli ve 2024/316 Esas, 2024/233 Karar Sayılı Kararı
Davacının dava dilekçesi ile birlikte doğum tarihinin düzeltilmesini talep ettiği, davacının bulunduğu yerin Antalya S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu olduğu, kesin yetki nedeni ile davacının bulunduğu yer olan Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.01.2025 Tarihli ve 2025/7 Esas, 2025/17 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda, davacının nüfus kayıtlarındaki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi .... Sokak No:26 .../Mersin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 430 uncu maddesi şöyledir:
“Temsil kayyımı, kendisine kayyım atanacak kimsenin yerleşim yeri vesayet makamı tarafından atanır.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, nüfus kaydının düzeltilmesi istenilenin Mersin 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2025/70 Esas sayılı dosyası ile vesayet altında olduğu ve bu mahkemece vesayet dosyasının takip edildiği, kısıtlılık halinin devam ettiği, nüfus kaydının düzeltilmesini isteyen davacının yerleşim yerinin vesayet makamının bulunduğu yer olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar Mersin Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından verilmiş bir yetkisizlik kararı yoksa da ... 2. Asliye Hukuk ve Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemelerinin verdikleri yetkisizlik kararları ile davadan el çektikleri ve işin görülmesinin sürüncemede bırakılmaması ve Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla vasi atanması niteliğindeki talep ile ilgili karar vermekte Mersin Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Mersin Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.