Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması talebinde mahkemeler arası yetkisizlik nedeniyle oluşan yargı yeri uyuşmazlığının yerleşim yeri ilkesine göre çözümlenmesi.
Özet: Türk Medeni Kanununun 432. maddesi uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkin olarak, ilgili kişinin yerleşim yeri adresinin belirlenmesindeki çelişkiler nedeniyle Konya ve Antalya Sulh Hukuk Mahkemeleri arasında ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının incelendiği bu hukuki evrakta, dosya kapsamındaki nüfus kaydı ve adres araştırmaları neticesinde dava tarihi itibarıyla kişinin yerleşim yerinin Konya olduğu tespit edilerek, uyuşmazlığın Konya 4. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/12153 E.  ,  2026/1832 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/1623 Esas, 2025/1799 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Konya 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.07.2025 Tarihli ve 2024/1627 Esas, 2025/851 Karar Sayılı Kararı
Yapılan kolluk araştırması sonucunda kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin Antalya ili olduğunun bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Antalya 15. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.09.2025 Tarihli ve 2025/1623 Esas, 2025/1799 Karar Sayılı Kararı
Hakkında koruma talep edilenin adres araştırmasına dair tanzim edilen kolluk tutanağında Antalya ilinde açık adresinin de belirtilmediği, Antalya ilinde açık ve tespit edilebilir bir adresinin bulunmadığı, merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin ise Konya ilinde olduğu ve koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına karar verilmesinde önemli olan en seri şekilde karar vermek olduğundan, uyuşmazlığın, ilk olarak intikal ettiği mahkemede çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 432 nci maddesi uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun'un “Koşulları” başlıklı 432 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması hâlinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar.”
3. 4721 sayılı Kanun'un “Yetki” başlıklı 433 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, kısıtlı adayının dava tarihi itibarıyla yerleşim yeri adresinin .../Konya olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Konya 4. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun'un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Konya 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.