Siirt ve İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki nüfus kaydı düzeltilmesi ve ölü tespiti davalarında yerleşim yeri ile kayıtlı adres karmaşasından kaynaklanan yetki uyuşmazlığının giderilmesi kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, nüfus kaydının düzeltilmesi istemiyle açılan bir davada, Siirt 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin davalının nüfus kayıtlı olduğu yerin İstanbul olduğunu belirterek yetkisizlik kararı vermesi; İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin ise nüfus kayıt düzeltme davalarında davacının yerleşim yerinin esas alınması gerektiğini ileri sürerek kendisinin de yetkisiz olduğuna hükmetmesi üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığını çözüme kavuşturmaktadır; yapılan değerlendirmede, düzeltilmesi istenen kişinin adres kayıt sisteminde yerleşim yeri bulunmadığı, ancak nüfusa kayıtlı olduğu yerin İstanbul olduğu tespit edilerek, uyuşmazlığın İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesine karar verilmiş, böylece nüfus kayıt düzeltme davalarında yetki konusunda, adres kaydı olmayan durumlarda nüfusa kayıtlı olunan yer mahkemesinin yetkili olduğu prensibi benimsenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/12032 E.  ,  2026/1824 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/161 Esas, 2025/155 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Siirt 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.03.2025 Tarihli ve 2025/44 Esas, 2025/87 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda davalı ...'in nüfusa kayıtlı olduğu yerin İstanbul olduğu, kesin yetki kuralı göre davaya bakmaya İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.07.2025 Tarihli ve 2025/161 Esas, 2025/155 Karar Sayılı Kararı
Dosya kapsamında, ölü olduğunun tespiti talep edilen ...'in İstanbul'da nüfusa kayıtlı olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiş ise de, nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarında yetkili mahkemenin düzeltmeyi isteyen şahısların yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesi olduğu, somut olayda düzeltmeyi isteyen davacının yerleşim yeri Siirt olup, kayıt düzeltilmesi ve ölü olduğu iddia edilen kişinin yerleşim yerinin bulunmadığı, bu durumda davacının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenlerin adres kayıt sistemine kayıtlı yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise .../İstanbul olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.