izmir bölge adliye mahkemesi 11. hukuk dairesinin, kooperatif genel kurulunda alınan evini satmış ortakların üyeliğinin sonlandırılması yetkisi kararının iptali davası istinaf incelemesi.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin, kooperatif genel kurulunda alınan evini satmış ortakların üyeliğinin sonlandırılması yetkisi kararının iptali davası istinaf incelemesi.

Özet: Davacı vekili, müvekkilinin ortağı olduğu kooperatifin 23.07.2023 tarihli genel kurul toplantısında oylama usulsüzlükleri yaşandığını, özellikle bağımsız bölümünü satmasına rağmen ortaklıktan çıkarılmaması gerektiğini ve genel kurulun yönetim kuruluna ortaklıktan çıkarma yetkisi veren 8 numaralı kararıyla yönetim ve denetim kurulu üyelerinin 2 yıl süreyle seçilmesine ilişkin 9 numaralı kararın yasaya aykırı olduğunu iddia ederek bu kararların iptalini talep etmiş; davalı ise davacının ortaklık şartlarını kaybettiğini savunarak davanın reddini istemiş, ilk derece mahkemesi ise toplantı nisabının yasalara uygun olduğunu ve kararların çoğunlukla alındığını belirtmiştir.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/406

KARAR NO : 2026/1313

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 18/10/2023

NUMARASI : 2023/635 Esas - 2023/752 Karar

DAVANIN KONUSU : Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali

KARAR TARİHİ : 11/09/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :11/09/2026

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/10/2023 tarih 2023/635 Esas 2023/752 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin ortağı olduğu davalı kooperatifin 23.07.2023 tarihli genel kurul toplantısında usulsüzlükler ve yasaya aykırılıklar yapıldığını, oylama sırasında kabul ve ret oyları ayrı ayrı sayılmadan çoğunluğun olduğunun kabul edildiğini; 7. maddenin oylanmasına katılan 91 üyeden 43 üyenin olumlu oyu sebebiyle kararın kabul edilmesine rağmen 8. maddenin görüşülmesi sırasında oylama yapılmadan ve karara olumlu ve olumsuz oy verenler sayılmadan oy çokluğu olduğu beyanı ile kararların kabul edildiğinin tutanağa yazıldığını; 9. maddede yönetim ve denetim kurulları üyelerinin 2 yıl süre ile seçilmesine ilişkin kararın iptali gerektiğini; davacının ... Kooperatifi üyesi iken, inşaatların tamamlandığını, kura çekildiğini, bağımsız bölümün müvekkili adına tapuya tescil edildiğini, ortak tesislerin işletilmesi ve kalan boş arazinin değerlendirilmesi için...Kooperatifinin kurulduğunu, ortak tesis ve malvarlığının davalı kooperatife devredildiğini, müvekkilinin bağımsız bölümünü 29.04.2022 tarihinde sattığını, ancak davalı kooperatifte bulunan haklarını, evini sattığı 3. kişiye devretmediğini, müvekkilinin tapusunu satmasının davalı kooperatifteki ortaklıktan çıkarılmasına gerekçe olamayacağını, ana sözleşmenin 10. maddesine göre müvekkilinin, ortak olmanın şartlarını devam ettirdiğini, bu nedenle 8 nolu kararın yasaya ve ana sözleşmeye aykırı olması nedeniyle iptalinin gerektiğini iddia ederek, 23.07.2023 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının, bu toplantıda alınan kararların ve özellikle 8 nolu kararın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili, davacının genel kurul toplantısında alınan 8 nolu karar dışındaki kararlara muhalefet şerhini yazdırmadığını, kooperatif ana sözleşmesinin 42. maddesinde yönetim kurulunun en az bir en çok dört yıl için seçileceğinin düzenlendiğini, bu konuda alınan kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına dair yönetim kurulu tarafından henüz bir karar alınıp davacıya tebliğ edilmediğini, alınan kararla bu konuda yönetim kuruluna yetki verildiğini, ana sözleşmenin 10 ve 14. maddeleri gereğince davacının ortaklık şartlarını yitirmesi nedeniyle ortaklıktan çıkarılması gerektiğini, davacının ortaklığın devamı için site genel hizmetlerinde hak sahibi olduğu iddiasının doğru olmadığını, site dahilinde market ve kafeteryanın kiracı tarafından işletildiğini, bunların mülkiyetinin de davalı kooperatife ait olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece, davalı kooperatifin 23.07.2023 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısına davacı ile birlikte ortaklar listesinde kayıtlı 395 ortaktan 71 ortağın asaleten, 20 ortağın vekaleten olmak üzere toplam 91 ortağın katıldığı, daha önce belirlenen toplantı gününde toplantı nisabının sağlanamamış olması nedeniyle Kooperatifler Kanununun 45 ve ana sözleşmenin 33. maddesi uyarınca ikinci toplantıda nisap aranmayacağı, kanun ve ana sözleşmeye bir aykırılık bulunmadığı; birinci gündem maddesinde İstiklal Marşı'nın okunması ve saygı duruşunda bulunulmasının gerçekleştirildiği; ikinci maddede divan heyeti seçimi yapıldığı, üçüncü maddede genel kurul tutanaklarının imzalanması için divan heyetine yetki verildiği, dördüncü maddede 2022 yılı dönemine ait yönetim kurulu faaliyet raporları ile bilanço ve gelir gider tablolarının okunup müzakere edildiği; beşinci maddede denetim kurulu raporu okunduğu, bilanço ve gelir gider tablolarının oy birliği ile kabul edildiği; altıncı maddede bilanço ve gelir gider tablolarının oybirliği ile kabul edildiği; yedinci maddede kooperatife ait üst arazideki su deposu ve zeytinliğin tel örgüyle çevrilmesine dair önerinin reddedildiği; sekizinci maddede evini sattığı halde kooperatif üyeliğini devretmeyenlerin ortaklıktan çıkarılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine oy çokluğu ile karar verildiği; dokuzuncu maddede yönetim ve denetim kurulu üyelerinin iki yıl süreyle davacının ret oyuna karşılık oy çokluğu ile seçildikleri; onuncu maddede oy çokluğu ile yönetim ve denetim kuruluna ödenecek huzur hakkının belirlendiği; on birinci maddede 2023 yılı tahmini bütçesi ile yönetim kuruluna fasıllar arası aktarma yapma yetkisinin oy birliği ile kabul edildiği; on ikinci maddede; zarar gören zeytin ağaçlarının yerine yenisinin dikilmesi ve yaz aylarında ilave işçi alınması gerektiğinin belirtildiği ancak oylama yapılmadığı, on üçüncü maddede toplantının kapatılmasına karar verildiği; davaya konu toplantının yapılmasında toplantı nisabı yönünden ve gündem maddelerinin görüşülüp oylanmasında karar nisabı yönünden kanun ve ana sözleşmeye bir aykırılık bulunmadığı, toplantı ve karar nisapları ile alınan kararların niteliği yönünden davaya konu kararların butlan hükümlerine tabi olmadığı, Kooperatifler Kanununun 53 ve davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 38. maddesi hükmü çerçevesinde iptal istemine konu olabilecekleri; davanın Kooperatifler Kanununun 53 ve ana sözleşmenin 38. maddesinde düzenlenen bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olduğu; genel kurul toplantısında 1., 4., 5., 12. ve 13. maddelerinde herhangi bir karar alınmadığı; 2., 3., 6. ve 11. maddelerindeki kararların oy birliği ile alındığı, 7. Maddedeki önerinin reddedildiği; davacının bu kararlara ret oyu kullanmadığı gibi muhalefet şerhini de kaydettirmediği, bu kararlar yönünden Kooperatifler Kanununun 53 ve ana sözleşmenin 38. maddesinde aranan özel dava şartlarının bu kararlar yönünden gerçekleşmemiş olduğu; davacı tarafça yönetim ve denetim kurulu üyelerinin iki yıl süreyle seçiminin kanununa aykırılık oluşturduğu iddiası ile iptali talep edilmiş ise de, Kooperatifler Kanununun 57. maddesinde yönetim kurulu üyelerinin, 65. maddesinde ise denetim kurulu üyelerinin en çok dört yıl için seçilebileceklerinin düzenlendiği, ana sözleşmenin 42. ve 52. maddelerindeki düzenlemelerin Kooperatifler Kanununun 65. maddesiyle uyumlu olduğu, buna göre iki yıl süre ile seçilen yönetim ve denetim kurulu üyelerinin görev sürelerinin, kanun ve ana sözleşme hükümlerine göre aykırı olmadığı; karar alınan maddelerin bazılarında yalnız ret oyunun, bazılarında kabul oyunun, bazılarında ise oy birliği ile alındığının yazılıp, ret ve kabul oylarının birlikte ve ayrı ayrı yazılmamış olmasının, kararların iptali nedeni olarak görülmediği; 8. maddede alınan karar yönünden, davacının ret oyu verdiği ve muhalefet şerhini toplantı tutanağına yazdırdığı, özel dava şartlarının oluştuğu; kararın niteliği itibariyle davacının ortaklıktan çıkarılması kararı niteliğinde olmadığı, yönetim kuruluna yetki verilmesi ile sınırlı olduğu, Kooperatifler Kanununa göre kooperatiften taşınmaz sahibi olmak ile kooperatif üyeliğinin farklı statüler olduğu, bir kooperatif üyesinin, üyeliğini devretmeksizin taşınmazını veya bu konudaki hakkını üçüncü kişiye devretmesi konusunda kanunda bir engel bulunmadığı, ancak kooperatif ana sözleşmesinde üye olabilecekler veya üyeliğin devamı açısından bazı koşullar öngörülmüş ise ana sözleşme hükümlerinin dikkate alınmasının zorunlu olduğu, ana sözleşmenin 10. maddesinde, kooperatife ortak olabilmek için site dahilinde konut maliki, oturma hakkı sahibi, genel hizmet tesislerinden birinin maliki veya kiracısı olmak gerektiğinin düzenlendiği; üyeliğinin devamı sırasında bu statüsünü kaybeden üyelerin, kooperatif ortaklığını yitireceği; davacının bağımsız bölümünü 29.04.2022 tarihinde üçüncü kişiye satarak devrettiği, bu tarih itibariyle konut maliki sıfatının sona erdiği, bu maddeye yönelik iptal isteminin de yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, davalı site işletme kooperatifinin yapılaşmış ve ferdileşmiş mülkiyet hakkına konu yazlık konutlar dışında kalan 107 dönümlük ortak taşınmaz, tesis ve alanların işletilmesi için kurulduğunu, davacıyı 255 nolu üye olarak kabul ettiğini, davalı site işletme kooperatifinin yazlık konutların yönetimi ile ilgisinin bulunmadığını, yazlık konutların 634 Sayılı Kanuna...Toplu Yapı Yönetim Kurulu tarafından yönetildiğini, davalı site işletme kooperatifi bünyesinde konut satışı olmadığını, üyelik hakkının konusu hiç konut,yazlık villa, ev olmadığından sadece genel hizmet tesisleri ile boş arazi olduğundan konutun satılması nedeniyle de üyelik sıfatının kaybedilmesinin de söz konusu olamayacağını, 8 nolu kararda olumlu olumsuz oyların tek tek sayılmadığını, 23.07.2023 tarihli toplantının İzmir Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü'nün 20.07.2023 tarihli 7228 sayılı yönergesindeki usule aykırı yapıldığını, koopeatif ana sözleşmesinin 10. maddesindeki üye olma şartı olan "genel hizmet tesislerinden birinin maliki" olma şartının yerine getirildiğini, davacının ...Sitesindeki konutunu 29.04.2022 tarihinde sattığını, ancak kalan ve üyelikten kaynaklanan konut dışındaki ortak tesis ve 107 dönümlük taşınmazdaki haklarını devretmediğini, bu kararın ortaklıktan çıkarma kararı olmadığı, yönetime yetki verilmesine dair karar olduğu gerekçesi ile iptalden kaçınılamayacağını, yasaya aykırı bu karar ile yönetim kurulunun ortaklıktan çıkarma işlemlerini yapabileceğini, bunun ise yasaya aykırı meşru olmayan yetki ile ortaklıktan çıkarma kararı alınmasına yol açacağını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE: Dava, davalı kooperatif tarafından gerçekleştirilen 23.07.2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Dava, kooperatif genel kurul kararlarının iptali istemine ilişkin olup, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45. maddesinde "Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır." ve 51. maddesinde "Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça Genel Kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur.", Kooperatif Anasözleşmesinin 33. maddesinde "genel kurulun toplanması ve gündemdeki konuların görüşülebilmesi için kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları gerekir....genel kurulda kararlar ortaklar cetvelinde imzası bulunanların yarından fazlasının oyu ile alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda dava dilekçesinde, genel kurul kararlarının iptal sebebi olarak oylama sırasında kabul ve ret oylarının ayrı ayrı sayılmaması, yönetim ve denetim kurulları üyelerinin 2 yıl süre ile seçilmesinin ve tapusunu devreden üyelerin ortaklıktan çıkarılması hakkında yönetim kuruluna yetki verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçelerine dayanılmıştır. İlk derece mahkemesince Kooperatifler Kanununun 45. ve ana sözleşmenin 33. maddesi uyarınca toplantı nisabının sağlandığı, genel kurul toplantısında 1, 4, 5, 12 ve 13. maddelerde herhangi bir karar alınmadığı, 2, 3, 6 ve 11. maddelerdeki kararların oy birliği ile alındığı, 7. maddede kooperatife ait üst arazideki su deposu ve zeytinliğin tel örgüyle çevrilmesine dair önerinin ise zaten reddedildiği; 8. maddede evini sattığı halde kooperatif üyeliğini devretmeyenlerin ortaklıktan çıkarılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine oy çokluğu ile karar verildiği, kararın niteliği itibariyle davacının ortaklıktan çıkarılması kararı niteliğinde olmadığı, ana sözleşmenin 10. maddesinde, kooperatife ortak olabilmek için site dahilinde konut maliki, oturma hakkı sahibi, genel hizmet tesislerinden birinin maliki veya kiracısı olmak gerektiğinin düzenlendiği; 9. maddede oy çokluğu ile yönetim ve denetim kurulu üyelerinin iki yıl süreyle seçildikleri, Kooperatifler Kanununun 57. maddesinde yönetim kurulu üyelerinin, 65. maddesinde ise denetim kurulu üyelerinin en çok dört yıl için seçilebileceklerinin düzenlendiği, ana sözleşmenin 42. ve 52. maddelerindeki düzenlemelerin Kooperatifler Kanununun 65. maddesiyle uyumlu olduğu; karar alınan maddelerin bazılarında yalnız ret oyunun, bazılarında kabul oyunun, bazılarında ise oy birliği ile alındığının yazılıp, ret ve kabul oylarının birlikte ve ayrı ayrı yazılmamış olmasının kararların iptaline neden olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu, dava konusu kararların butlanı veya yokluğunu gerektiren bir durum bulunmadığı, iptal davasının da şartlarının oluşmadığı sonucuna varılmakla; mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf itirazları haklı bulunmamıştır.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 304,40 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.11/09/2026