2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 10. maddesi gereği kamulaştırma bedeli tespiti davasının temyiz incelemesi, süre aşımı reddi ve bedel tespiti esasları.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararını ve Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf ret kararlarını temyiz inceleyen Yargıtay, 2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırma davalarının ivedi işlerden olması ve adli tatilde sürelerin işlemesi nedeniyle bir davalı vekilinin temyiz dilekçesinin süre aşımı gerekçesiyle reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi ek kararını hukuka uygun bularak onamış; davacı idarenin temyiz başvurusunu ise, arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net gelir metoduna göre değer biçilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle değerlendirmeye almıştır.
MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1044 Esas, 2025/989 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2024/135 Esas, 2025/104 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Organize Sanayi Bölgesi adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince 02.10.2025 tarihli ek karar ile davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin süreden reddine karar verilmiştir.Ek karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:Temyiz istemi, davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin süre yönünden reddine yönelik Bölge Adliye Mahkemesinin 02.10.2025 tarihli ek kararına ilişkindir. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine göre açılan eldeki dava 6100 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca ivedi işlerden olup adli tatilde sürelerin işleyeceği anlaşılmakla, temyiz dilekçesinin süre aşımı sebebiyle reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar yukarıda anılan Kanun hükümlerine uygun olduğundan söz konusu ek kararın onanması gerekir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 10 99... parsel sayılı taşınmazın tamamının kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP1.Davalı ... vekili cevap diekçesinde özetle; tapu iptali ve tescil yönünden bir itirazı olmadığını ancak değer konusuna itiraz ettiğini beyan etmiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, belirlenen bedelin kamulaştırma işlemlerine başlanma tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte hissesi oranında müvekkiline ödenmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA.İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporları arasında tutarsızlıklar bulunduğunu, hesaplanan yüksek kamulaştırma bedelinin kabul edilemeyeceğini, resmî verilerle bilirkişi raporları arasında ciddi fiyat farkları tespit edildiğini, faiz uygulamasının adil olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu, dava konusu taşınmaza ulaşım kolaylığı, alt yapı ve merkeze yakınlığı göz önünde bulundurulmadan hesaplama yapıldığını, belirlenen bedelin gerçek kıymetin çok altında olduğunu, dava konusu taşınmazın yüksek ürün verimliliği olmasına rağmen, emsallerine göre düşük hesaplandığını, kamulaştırma bedeline faiz işletilerek değer belirlenmesi gerektiğini iddia ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kamulaştırma bedelinin 6.023.117,64 TL olarak belirlendiğini, hesaplamada güncel piyasa koşullarının dikkate alınması gerektiğini, 2024 yılı taşınmaz satış bedelleri göz önüne alındığında, belirlenen fiyatın gerçek değerinin altında kaldığını, kamulaştırma bedelinin %70 oranındaki değer artışının %300-400 olması gerektiğini iddia ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir metoduna göre değer biçilmesi doğru olduğu gibi davanın açıldığı tarih gözetilerek dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz işletilmesi de yerinde olduğundan usul ve kanuna uygun İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı yapılan taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 5 inci maddesi " OSB, müteşebbis heyetin veya genel kurulun vereceği karar üzerine yönetim kurulunun başvurusu üzerine Bakanlıkça verilen kamu yararı kararı ve sınırları belirlenmiş yetki çerçevesinde kamulaştırma işlemleri (…)[5] yaptırabilen bir özel hukuk tüzel kişiliğidir. (Ek cümle:20/2/2014-6525/21 md.) OSB; kamulaştırma işlemlerini Valilik, İl Özel İdaresi, Belediye veya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına yaptırabilir. (Ek birinci ve ikinci cümleler: 18/6/2017-7033/41 md.) OSB adına kamulaştırma yapacak idare, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca oluşturacağı kıymet takdir ve uzlaşma komisyonlarında OSB’den en az bir üyenin görevlendirilmesini ister. Tanınacak süre zarfında görevlendirme yapılmaması hâlinde, ilgili idare, komisyon üyelerinin tamamını kendi bünyesinden seçer. Arazinin mülkiyetinin edinilmesinde yapılan masraflar ile arazi bedeli ödeme yükümlülüğü OSB tüzel kişiliğine aittir." şeklinde düzenlenmiş olup organize sanayi bölgelerinin, kamu yararı gerekçesiyle kamulaştırma yaptırılabilen özel hukuk tüzel kişileri oldukları, kamulaştırma işlemlerini bizzat yapma yetkilerinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.3. Davacı ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından ... Organize Sanayi Bölgesi ilave alanında yer alan parsellerin kamulaştırılması amacıyla kamu yararı kararı verilmesini talep etmiş, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığına hitaben yazmış olduğu 22.12.2022 tarihli yazıda kamu yararı kararı verilmesinin Bakanlık Makamının 20.12.2022 tarihli ve 4280575 sayılı oluru ile uygun görüldüğü, 4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca işlem yapılması ve sonucundan Bakanlığa bilgi verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bakanlık makamının da bu kamulaştırma işlemini Kanun'da belirtilen kurumlardan birine yaptırması gerektiği hususunu belirtmiştir.4. Bu durumda, kamu yararı gerekçesiyle kamulaştırma yaptırabilen bir özel hukuk tüzel kişisi olan organize sanayi bölgesinin kamulaştırma yetkisi bulunmadığından, davacı organize sanayi bölgesinin eldeki davada, aktif taraf sıfatı olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Davacı idare vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,2. Kamu düzeni uyarıca yapılan inceleme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.