yargıtay 5. hukuk dairesi, idarece kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin emsal karşılaştırmasıyla tespit edilerek davacıya ödenmesini hukuka uygun bulmuştur.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, idarece kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin emsal karşılaştırmasıyla tespit edilerek davacıya ödenmesini hukuka uygun bulmuştur.

Özet: Davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılan bir taşınmazın bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, davalı idarenin bu karara karşı yaptığı istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiş; davalı idarenin kararı temyiz etmesi üzerine Yüksek Mahkeme, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırmasıyla değer biçilmesinin ve bedelin davalı idareden tahsil edilmesinin usul ve kanuna uygun olduğuna hükmederek, davalı idarenin temyiz itirazlarını nihai olarak reddetmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/13339 E. , 2026/1798 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/3309 Esas, 2025/1160 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/186 Esas, 2023/524 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3 23... parsel sayılı taşınmazda davacının paydaş olduğunu, dava konusu taşınmazın imar planında ilköğretim tesis alanı olarak düzenlendiğini, uzun yıllardır hiçbir işlem yapmadığını, davacıya bir bedel ödemediğini belirterek taşınmazın dava tarihindeki değerinin tespiti ile dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açma süresinin geçirildiğini, sorumluluğun ilgili yer belediyesine ait olduğunu, belirlenen bedelin çok yüksek olduğunu, taşınmazın el atıldığı tarihteki niteliklerinin dikkate alınması gerektiğini, tapudaki hisseler üzerinde bulunan ve tescil aşamasına kadar sonradan konulabilecek olan kısıtlama ve şerhlerin dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğini, toplam bedele dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, müvekkili idare aleyhine hükmedilen vekâlet ücretine itiraz ettiklerini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın arsa vasfında olduğu kabul edilerek 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle değer biçilmesinde usulsüzlük bulunmadığı, davaya konu taşınmazda Maliye Hazinesine ait, uzlaşma/anlaşma tutanağı ile kamulaştırma işlemi sonucunda dava tarihinden önce edinilen paylar gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde nispi vekâlet ücretine hükmedilmiş olmasında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı, güncel tapu kaydı incelendiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm gereğince tapu kaydına gerekli şerhin verildiği gerekçesi ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsili talebidir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Hukuken el atılan dava konusu taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının vekâlet ücretine ilişkin (8) numaralı bendinde bulunan "AAÜT'nün 13. maddesine göre hesaplanan nispi 131.888,42 TL" ibaresinin çıkarılması, yerine “ AAÜT gereği 9.200,00 TL maktu ” ibaresinin yazılması ve (8) numaralı bendinde yer alan (vekâlet ücreti toplam kamulaştırmasız el atma tazminat miktarı toplamı olan 1.048.605,25 TL üzerinden hesaplanmıştır.) ibaresinin çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.